Angliyada o‘qish uchun uch narsa kerak: litsenziyali universitetdan shartsiz qabul va unga asoslangan CAS raqami, o‘qish to‘lovi hamda yashash xarajatini qoplaydigan pul (hisobda kamida 28 kun turgan), va ingliz tili isboti. Bakalavr va undan yuqori darajada universitet tilingizni o‘zi baholashi mumkin, shuning uchun ko‘pincha oddiy IELTS Academic yetadi; IELTS for UKVI esa asosan darajadan past kurslar (masalan, foundation) uchun kerak bo‘ladi. Student visa’ga kurs boshlanishidan eng erta 6 oy oldin topshirasiz, qaror odatda 3 haftada chiqadi.
Bu sahifa umumiy yo‘l xaritasi. Viza qoidalari tez-tez o‘zgaradi: quyidagi raqamlar gov.uk va UKCISA sahifalaridan 2026-yil 1-oktabrda olingan. Arizadan oldin rasmiy sahifani qayta o‘qing va aniq holatingiz bo‘yicha universitetning xalqaro talabalar bo‘limidan so‘rang.
Angliyada o‘qish kimga mos
- Bir yillik magistraturani xohlaganlarga. Britaniyada o‘quv (taught) magistraturasi ko‘pincha bir yil davom etadi. Ishdan uzoq ajralmasdan daraja olish uchun qulay.
- Chevening kabi grantga topshiradiganlarga. Grant qoidalari Chevening qo‘llanmasida.
- O‘qishdan keyin bir muddat ishlab ko‘rmoqchi bo‘lganlarga. Graduate visa bor (quyida).
- Akademik ingliz tilini rivojlantirmoqchi bo‘lganlarga. O‘qish, esse va seminarlar to‘liq ingliz tilida; kirish uchun kerakli ball har kurs sahifasida aniq yoziladi.
Bakalavr uchun ariza odatda UCAS tizimi orqali topshiriladi, magistraturaga esa universitetning o‘z sahifasi orqali. Maktabdan keyin to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish mumkinmi yoki foundation yili kerakmi, bu universitetga bog‘liq; bu haqda maktabdan keyin chet elda bakalavr sahifasida yozamiz.
Ta’lim tizimi qisqacha
| Bosqich | Nima | Izoh |
|---|---|---|
| Foundation | Universitetga tayyorlov yili | Darajadan past kurs; Student visa uchun odatda SELT (masalan, IELTS for UKVI) kerak |
| Bachelor’s (undergraduate) | Birinchi oliy daraja | Angliyada odatda 3 yil, Shotlandiyada odatda 4 yil |
| Master’s (taught) | Ma’ruza va dissertatsiya | Ko‘pincha 1 yil |
| Master’s (research), PhD | Ilmiy ish | Uzoqroq; ayrim yo‘nalishlarda ATAS sertifikati kerak |
ATAS — sezgir texnik yo‘nalishlarda (magistratura va undan yuqori) talab qilinadigan ruxsatnoma. Kurs sahifasida ATAS yozilgan bo‘lsa, uni viza arizasidan oldin olasiz.
Ingliz tili: IELTS Academic yoki IELTS for UKVI
gov.uk bo‘yicha Student visa uchun ingliz tili darajasi:
| Nima o‘qiysiz | Minimal daraja | Kim tekshiradi |
|---|---|---|
| Bakalavr va undan yuqori | CEFR B2 ga teng | Universitet o‘zi baholashi mumkin; boshqa test so‘rashi mumkin |
| Darajadan past (foundation va boshqalar) | CEFR B1 | Tasdiqlangan provayderning SELT imtihoni |
Amalda bu shuni anglatadi: bakalavr yoki magistraturaga topshirsangiz, universitet qaysi sertifikatni qabul qilishini aytadi, ko‘pincha IELTS Academic, ba’zan boshqa testlar ham. Foundation yoki til kursiga borsangiz, UKVI ro‘yxatidagi imtihon (masalan, IELTS for UKVI) kerak bo‘ladi. Ikkalasining savollari bir xil, farq test markazi va hujjatlashtirishda. IELTS UKVI to‘liq kompyuterda o‘tadi, bu haqda kompyuterda yoki qog‘ozda IELTS sahifasida yozganmiz. Academic va General farqi: IELTS Academic va General.
Universitetlar B2 minimumidan yuqori ball so‘raydi: har bir bo‘lim bo‘yicha alohida minimum bo‘lishi mumkin (masalan, umumiy 6.5 va har bo‘limda kamida 6.0). Aniq raqamni kurs sahifasidagi “English language requirements” qismidan oling. Ballingiz yetmasa, ko‘p universitetlar pre-sessional ingliz tili kursini taklif qiladi.
Student visa: pul, hujjatlar va vaqt
Pul talabi. O‘zbekiston “differential evidence” ro‘yxatida yo‘q, ya’ni pul borligini isbotlaysiz:
- birinchi o‘quv yili uchun o‘qish to‘lovi (miqdori CAS’da yoziladi);
- yashash uchun Londonda oyiga 1 529 funt, London tashqarisida oyiga 1 171 funt, 9 oygacha;
- pul hisobda kamida 28 kun ketma-ket turishi va 28 kunning oxirgi kuni ariza sanasidan 31 kundan oldin bo‘lmasligi kerak.
To‘lovlar (2026-yil 1-oktabr holatida). Viza arizasi 558 funt, sog‘liqni saqlash yig‘imi (IHS) talabalar uchun yiliga 776 funt.
Hujjatlar ro‘yxati:
- amaldagi pasport;
- CAS raqami (CAS olgach, 6 oy ichida topshirish kerak);
- pul isboti (bank ko‘chirmasi yoki grant/ssuda xati);
- sil kasalligi (TB) testi natijasi: O‘zbekistonda yashovchilar test talab qilinadigan davlatlar ro‘yxatida;
- kursingiz talab qilsa, ATAS sertifikati;
- grant bilan o‘qisangiz, homiyning yozma roziligi;
- 18 yoshgacha bo‘lsangiz, ota-ona roziligi va tug‘ilganlik guvohnomasi.
Ishlash. UKCISA’ga ko‘ra, darajali to‘liq kursda o‘qish davrida haftasiga 20 soatgacha, ta’tillarda to‘liq ishlash mumkin (homiy universitet talablarga javob bersa). Aniq sharti vizangizda yoziladi.
O‘qishdan keyin. Graduate visa: 2026-yil 31-dekabrgacha topshirganlarga 2 yil, 2027-yil 1-yanvardan boshlab 18 oy, PhD bitiruvchilariga 3 yil.
Universitet yoki viza bo‘yicha suhbatga chaqirilsangiz, tayyorgarlik uchun talabalar vizasi intervyu savollari sahifasidan foydalaning. Bu sahifa viza bo‘yicha yuridik maslahat emas.
Sentabr boshlanishi uchun orqaga hisoblangan reja
| Kurs boshlanishidan oldin | Nima qilasiz |
|---|---|
| 15–12 oy | Kurslarni tanlash, kirish talablari va IELTS ballini yozib olish |
| 12–9 oy | IELTS (yoki UKVI) imtihoni; motivatsion xat va tavsiyanomalar |
| 10–6 oy | Universitetlarga ariza; grant bo‘lsa, uning muddati odatda bundan ham oldin |
| 6–4 oy | Offer’lar; shartli offer bo‘lsa, shartni bajarish (masalan, diplom yoki IELTS) |
| 4–3 oy | Depozit to‘lash, CAS so‘rash; TB testiga yozilish |
| 3–2 oy | Pulni hisobga qo‘yish va 28 kun kutish; viza arizasi (eng erta 6 oy oldin) |
| 1 oy | Qaror, yotoqxona, chipta. Kurs 6 oydan uzun bo‘lsa, eng erta 1 oy oldin kirish mumkin |
Kurslar, xat va tavsiyanoma bo‘yicha umumiy tartibni chet elda o‘qish: qanday boshlash sahifasida bergan edik.
Britaniya arizasida o‘zbek abituriyentlarining tipik chalkashliklari
- “IELTS UKVI’siz viza bermaydi” degan gap. Darajali kurs uchun universitet tilni o‘zi baholashi mumkin. Avval universitet nima so‘rashini aniqlang, keyin imtihon turini tanlang.
- Pulni viza arizasidan bir kun oldin hisobga qo‘yish. 28 kun qoidasi buziladi. Summani oldindan va to‘liq qo‘ying.
- Pul boshqa odamning hisobida. Hisob kimning nomida bo‘lishi mumkinligi bo‘yicha qat’iy qoidalar bor, ota-ona hisobi uchun ham qo‘shimcha hujjatlar so‘raladi. Aniq ro‘yxatni gov.uk’dagi talabalar moliyasi yo‘riqnomasidan o‘qing.
- Shartli offer’ni shartsiz deb o‘ylash. CAS faqat shartsiz offer’dan keyin beriladi.
- TB testini oxirga qoldirish. Klinikaga navbat bo‘lishi mumkin; natija viza arizasi bilan beriladi.
- Offer xatidagi ingliz tilini tushunmaslik. “Conditional”, “deposit”, “deferral” kabi so‘zlarni lug‘at bilan emas, universitet FAQ sahifasi bilan tekshiring.
Britaniya vizasi hisob-kitobi: 7 savol
- 1. Kurs 20-sentabrda boshlanadi. Student visa’ga eng erta qachon topshirish mumkin?
- 2. Manchesterda o‘qiydigan talaba yashash uchun oyiga qancha pul ko‘rsatadi?
- 3. Pul hisobga 10-martda tushdi. Viza arizasini eng erta qachon topshirish mumkin?
- 4. Magistraturaga kirish uchun doim IELTS for UKVI kerakmi?
- 5. Foundation kursi uchun qaysi CEFR darajasi minimum?
- 6. Graduate visa’ga 2027-yil fevralida topshirgan magistr qancha muddat oladi?
- 7. Darajali kursda o‘qish davrida haftasiga necha soat ishlash mumkin?
Javoblar
1 — 20-martdan (6 oy oldin). 2 — 1 171 funt (London tashqarisi), 9 oygacha. 3 — 28 kun o‘tgach, ya’ni 7-aprel atrofida; bundan tashqari 28 kunlik davr ariza sanasidan 31 kun ichida tugagan bo‘lishi kerak. 4 — Yo‘q: universitet o‘zi baholashi va IELTS Academic qabul qilishi mumkin. 5 — B1. 6 — 18 oy. 7 — 20 soatgacha (ta’tilda to‘liq).
Seminar va intervyu uchun gapirish mashqi
Britaniyadagi ko‘p kurslarda seminarlar bor, u yerda fikringizni og‘zaki himoya qilasiz. BandMate ilovasida Bandi bilan IELTS Speaking mock va erkin suhbat qiling: kursingiz haqida 2 daqiqa gapirish, savolga fikr bildirish, talaffuz bo‘yicha fikr olish. Ilova natijasi rasmiy IELTS bali emas.
Manbalar
Barcha sahifalar 2026-yil 1-oktabrda tekshirilgan. Viza qoidalari va to‘lovlar o‘zgarishi mumkin.
- GOV.UK: Student visa — muddatlar, CAS, pul talabi, ingliz tili, hujjatlar, 558 funt.
- GOV.UK: Healthcare surcharge — talabalar uchun yiliga 776 funt.
- GOV.UK: Graduate visa — 2 yil yoki 18 oy.
- GOV.UK: Tuberculosis tests for visa applicants — test talab qilinadigan davlatlar.
- UKCISA: Working as an international student — o‘qish davrida ishlash soatlari.
