IELTS Academic va General Training’ning farqi faqat ikki bo‘limda: Reading va Writing. Listening va Speaking ikkalasida bir xil. Academic’da ilmiy uslubdagi matnlar o‘qiysiz va Writing Task 1 da grafik yoki jarayonni tasvirlaysiz; General Training’da kundalik va ishga oid matnlar bo‘ladi, Task 1 esa xat. Qaysi modul kerakligini siz emas, natijani qabul qiladigan tashkilot belgilaydi.
Birinchi marta IELTS haqida o‘qiyotgan bo‘lsangiz, avval IELTS nima sahifasida imtihonning umumiy tuzilishini ko‘rib chiqing. Bu yerda faqat ikki modul orasidagi tanlov haqida gaplashamiz.
Farqlar jadvali
| IELTS Academic | IELTS General Training | |
|---|---|---|
| Kim uchun | Bakalavr, magistratura, kasbiy ro‘yxatdan o‘tish (shifokor, hamshira) | Ingliz tilli davlatga ko‘chish, darajadan quyi o‘qish, ish va malaka oshirish |
| Listening | 4 qism, 40 savol | Xuddi shunday |
| Reading | 3 ta uzun matn, jami 2 150–2 750 so‘z | 3 bo‘lim: kundalik matnlar, ishga oid 2 matn, 1 uzun matn; jami 2 150–2 375 so‘z |
| Writing Task 1 | Grafik, jadval, diagramma yoki jarayonni kamida 150 so‘zda tasvirlash | Berilgan vaziyat bo‘yicha kamida 150 so‘zli xat |
| Writing Task 2 | Kamida 250 so‘zli esse | Kamida 250 so‘zli esse |
| Speaking | 3 qism, 11–14 daqiqa | Xuddi shunday |
| Uydan (IELTS Online) | Bor | Yo‘q, faqat markazda |
Ma’lumotlar ielts.orgdagi Academic va General Training sahifalaridan olingan.
Reading: matnlar qanday farq qiladi
Academic Reading’dagi uchta matn kitob, jurnal, gazeta va onlayn manbalardan olinadi. Mavzular bakalavr yoki magistr talabasi uchun umumiy qiziqishdagi mavzular: arxeologiya, iqlim, psixologiya tajribasi, texnologiya tarixi. Matnda grafik yoki chizma ham bo‘lishi mumkin. Asosiy qiyinchilik — uzun jumlalar, ilmiy so‘zlar va muallifning fikrini faktdan ajratish.
General Training Reading’da bo‘limlar qiyinlashib boradi:
- 1-bo‘lim — kundalik hayot: e’lon, jadval, reklama, qoidalar ro‘yxati. Masalan, sport zali narxlari yoki avtobus jadvali.
- 2-bo‘lim — ish bilan bog‘liq ikki matn: ishga qabul tartibi, xodimlar uchun yo‘riqnoma, ta’til qoidalari.
- 3-bo‘lim — bitta uzunroq, umumiy mavzudagi matn. Bu qism Academic matnlariga ancha yaqin.
Muhim nuqta: GT matnlari osonroq bo‘lgani uchun bir xil ballga ko‘proq to‘g‘ri javob kerak. IELTS ball hisoblash sahifasidagi rasmiy taxminiy jadvalga ko‘ra, Academic Reading’da 7.0 uchun taxminan 30 ta, GT Reading’da esa taxminan 35 ta to‘g‘ri javob kerak. Ya’ni “General oson, u yerda ball ko‘p olaman” degan fikr doim ham to‘g‘ri chiqmaydi: xato qilish uchun joy kamroq.
Writing: grafik yoki xat
Ikkala modulda Writing 60 daqiqa, Task 2 ballga Task 1 dan ikki barobar ko‘p ta’sir qiladi. Task 1 esa butunlay boshqa ko‘nikmani talab qiladi.
Academic Task 1. Sizga grafik, jadval, doiraviy diagramma, xarita yoki jarayon beriladi. Asosiy tendensiyalarni ajratib, umumiy ko‘rinishni (overview) yozasiz va raqamlarni taqqoslaysiz. Bu yerda o‘z fikringiz kerak emas. Batafsil: Writing Task 1 overview.
General Training Task 1. Vaziyat va uchta punkt beriladi, siz xat yozasiz. Xat rasmiy (masalan, uy egasiga shikoyat), yarim rasmiy (ishxonadagi rahbarga iltimos) yoki shaxsiy (do‘stga taklif) bo‘lishi mumkin. Baholashda maqsad aniq bayon qilingani, uchala punkt yoritilgani va ohang vaziyatga mosligi ko‘riladi. Xat turlari va namunalar: General Training letter.
O‘zbek o‘quvchilari xatda ko‘p qiladigan xato — rasmiy xatni juda do‘stona boshlash yoki aksincha, do‘stga yozilgan xatni hujjatdek yozish:
| Vaziyat | Noto‘g‘ri | To‘g‘ri |
|---|---|---|
| Uy egasiga shikoyat | Hi! How are you? I have a problem. | Dear Mr Brown, I am writing to inform you about a problem with the heating in my flat. |
| Do‘stni to‘yga taklif | Dear Sir, I am writing to invite you to a wedding. | Hi Tom, Great news: my brother is getting married in June and I’d love you to come. |
UKVI: uchinchi variant emas, xavfsizlik darajasi
IELTS for UKVI — Buyuk Britaniya viza va immigratsiya xizmati (UK Visas and Immigration) qabul qiladigan xavfsiz ingliz tili testi (SELT). IELTS rasmiy sahifasi bo‘yicha uning mazmuni va formati oddiy IELTS bilan bir xil: Academic yoki General Training bo‘ladi. Farq shundaki, u faqat UKVI uchun ruxsat berilgan markazlarda, qo‘shimcha xavfsizlik va shaxsni tekshirish bilan o‘tadi. Shu sababli narxi ham boshqacha: O‘zbekistondagi narxlarni IELTS narxi 2026 sahifasida ko‘ring.
UKVI qachon kerak? Buyuk Britaniyaga viza arizasida aynan SELT talab qilinsa. Ko‘p britaniya universitetlari o‘qishga qabul uchun oddiy IELTS Academic’ni ham qabul qiladi, lekin bu universitet va viza turiga bog‘liq. Viza talablari tez-tez o‘zgaradi, shuning uchun qarorni GOV.UK va universitetning xalqaro qabul bo‘limi ma’lumotiga qarab qiling.
Yana bir tur — IELTS Life Skills (A1, A2, B1). U faqat gapirish va tinglashni tekshiradi, taxminan 20 daqiqa, imtihonchi va boshqa bir nomzod bilan birga o‘tadi. Natijasi ball emas, “o‘tdi” yoki “o‘tmadi”. Bu test oila vizasi yoki fuqarolik kabi aniq immigratsiya holatlari uchun, o‘qish uchun emas.
Qaysi modul kerakligini qanday aniqlash: to‘rt qadam
- Talab sahifasini toping. Universitet uchun “English language requirements” yoki “Entry requirements”, migratsiya uchun davlat idorasining rasmiy sahifasi.
- Aniq so‘zni qidiring. “IELTS Academic”, “IELTS General Training”, “IELTS for UKVI” yoki “SELT”. Faqat “IELTS 6.5” deb yozilgan bo‘lsa va gap o‘qish haqida bo‘lsa, deyarli har doim Academic nazarda tutiladi, ammo qabul bo‘limiga yozib tasdiqlating.
- Har bo‘lim talabini yozib oling. “Overall 6.5, no band below 6.0” kabi.
- Ro‘yxatdan o‘tishda modulni ikki marta tekshiring. Noto‘g‘ri modul natijasini boshqasiga almashtirib bo‘lmaydi.
Ikki maqsad bo‘lsa-chi? Masalan, avval Kanadada magistraturaga kirib, keyin u yerda qolmoqchisiz. Bunda har bir bosqich o‘z talabiga ega va ikkita alohida test kerak bo‘lishi mumkin. Hozirgi eng yaqin maqsadga mos modulni tanlang.
Tayyorgarlikda nimani o‘zgartirish kerak
Listening va Speaking tayyorgarligi ikkala modulda bir xil, demak vaqtingizning yarmi umumiy. Farq qiladigan qismlar uchun:
- Academic tanlasangiz: har hafta kamida bitta grafik yoki jarayon tasviri yozing; trend fe’llari (rise, decline, fluctuate) va taqqoslash iboralarini mashq qiling; uzun ilmiy matnlarni vaqt bilan o‘qing.
- General Training tanlasangiz: uch xil ohangdagi xat andozasini tayyorlang; e’lon va yo‘riqnoma kabi qisqa matnlarda tez skanerlashni mashq qiling; Reading’da xatoni kamaytirishga e’tibor bering, chunki kerakli to‘g‘ri javoblar soni yuqori.
Mashq: qaysi modul?
Har bir vaziyat uchun A (Academic), G (General Training), U (IELTS for UKVI) yoki T (talabni tashkilotdan tekshirish kerak) deb javob bering.
- 1. Dilnoza Janubiy Koreyadagi universitetda magistraturaga hujjat topshirmoqchi.
- 2. Sardor Avstraliyaga malakali ishchi sifatida ko‘chish uchun ariza tayyorlayapti.
- 3. Aziz Toshkentdagi xalqaro universitetning bakalavriatiga kirmoqchi.
- 4. Madina Buyuk Britaniya vizasi uchun ariza beradi va viza qoidalarida SELT talab qilingan.
- 5. Jasur Kanadada kollej kursida (diplom darajasidan past) o‘qimoqchi.
- 6. Nilufar hamshira sifatida chet elda kasbiy ro‘yxatdan o‘tmoqchi.
- 7. Bobur uydan IELTS topshirib, General Training natijasini olmoqchi.
- 8. Kamola grant dasturiga topshiradi, sahifada faqat “IELTS 6.0” deb yozilgan.
Javoblar
1 — A. 2 — G (migratsiya uchun, rasmiy talabni tekshiring). 3 — A. 4 — U. 5 — G. 6 — A (kasbiy ro‘yxatdan o‘tish; tashkilot talabini tasdiqlang). 7 — bu mumkin emas: IELTS Online faqat Academic uchun, GT markazda topshiriladi. 8 — T: grant dasturiga yozib, modulni aniqlashtiring.
Speaking ikkala modulda bir xil
Qaysi modulni tanlamang, Speaking bir xil: 11–14 daqiqalik suhbat, uch qism. BandMate ilovasida Bandi bilan IELTS Speaking uslubidagi savollarga javob berib, har kuni gapirish mashqini qilasiz. Ilova ravonlik va talaffuz bo‘yicha fikr beradi; bu rasmiy ball emas, lekin qaysi joyni ishlash kerakligini ko‘rsatadi.
Manbalar
- IELTS Academic testi
- IELTS General Training testi
- General Training Reading formati
- General Training Writing formati
- Academic Reading formati
- IELTS for UKVI va Life Skills
- IELTS: test topshirish usullari
