Ko‘p AQSh universitetlari talablar sahifasida TOEFL iBT’ni ham, IELTS Academic’ni ham ko‘rsatadi. Ikkalasi ham ro‘yxatda bo‘lsa, tanlov formatga bog‘liq. TOEFL iBT 2026-yil 21-yanvardan yangilandi: test moslashuvchan (adaptive), taxminan ikki soat, ball 1–6 shkalada, Speaking kompyuterga yozib olinadi. IELTS’da ball 0–9, Speaking esa imtihonchi bilan yuzma-yuz. Qaror tartibi: avval dasturingiz sahifasida qaysi test va qancha ball so‘ralganini ko‘ring, keyin qaysi formatda o‘zingizni kuchliroq his qilishingizni aniqlang.
Faktlar ETS (ets.org) va ielts.org sahifalaridan olingan, 2026-yil 1-oktabrda tekshirilgan. TOEFL narxi davlatga qarab farq qiladi va ETS uni ro‘yxatdan o‘tish paytida ko‘rsatadi, shuning uchun bu yerda raqam yozmadik.
Asosiy farqlar jadvali
| IELTS Academic | TOEFL iBT (2026-yildan) | |
|---|---|---|
| Qayerda | O‘zbekistonda test markazida, kompyuterda | Test markazida yoki uyda (Home Edition, jonli nazoratchi bilan) |
| Davomiyligi | Listening ~30 daq., Reading 60, Writing 60, Speaking 11–14 daq. | Taxminan 2 soat; bo‘limlar: Reading ~30, Listening ~29, Writing ~23, Speaking ~8 daq. |
| Moslashuvchanlik | Yo‘q: hamma bir xil qiyinlikdagi savollar oladi | Ha: savollar va vaqt javoblaringizga qarab o‘zgarishi mumkin |
| Ball | 0–9, yarim ball qadam | 1–6, yarim ball qadam; 2 yil davomida hisobotda taqqoslanadigan 0–120 ball ham bo‘ladi |
| Speaking | Imtihonchi bilan suhbat | Kompyuterga javob: “Listen and Repeat”, “Take an Interview” |
| Writing | Task 1 (150+ so‘z) va Task 2 esse (250+ so‘z) | “Build a Sentence”, “Write an Email”, “Write for an Academic Discussion” |
| Natija | 1–5 kun | ETS hisobida 3 kundan keyin |
| Yuborish | Elektron — cheklanmagan | 4 ta bepul hisobot, test kuni soat 22:00 gacha tanlanadi |
| Amal muddati | Tavsiya etilgan muddat 2 yil | 2 yil |
Bo‘limma-bo‘lim: nima boshqacha
Reading. IELTS’da uchta uzun matn, 60 daqiqa. TOEFL’da qisqaroq vazifalar: so‘zlarni to‘ldirish (“Complete the Words”), kundalik matnlar (“Read in Daily Life”) va akademik matn. Uzun matnda chidamli o‘quvchiga IELTS, tez-tez vazifa almashishiga moslashadiganga TOEFL qulayroq.
Listening. IELTS’da audio bir marta eshittiriladi va javobni yozib borasiz; imlo muhim. TOEFL’da javob tanlash ko‘proq: suhbat, e’lon, akademik ma’ruza, qisqa gapga mos javob.
Writing. Eng katta farq shu yerda. IELTS’da 250 so‘zlik argumentli esse bor. TOEFL’da so‘zlardan gap tuzish, rasmiy email yozish va akademik muhokamaga qisqa javob. Uzun esse yozishni yoqtirmaydiganlar uchun TOEFL qulayroq bo‘lishi mumkin, lekin email yozish uslubini alohida mashq qilish kerak.
Speaking. IELTS’da tirik odam: savolni qayta so‘rash, tabassum, tabiiy suhbat. TOEFL’da mikrofon va taymer. “Listen and Repeat” vazifasida eshitgan gapingizni aynan takrorlaysiz, shuning uchun talaffuz va so‘z oxiridagi undoshlar (asked, months, clothes) ko‘proq sezilarli bo‘ladi.
Ballar: yangi 1–6 shkala va IELTS bilan taqqoslash
ETS yangi shkalani CEFR darajalariga bog‘lagan: 6 — C2, 5–5.5 — C1, 4–4.5 — B2, 3–3.5 — B1, 2–2.5 — A2, 1–1.5 — A1. Umumiy ball to‘rtta bo‘lim o‘rtachasi, yarim ballgacha yaxlitlanadi, xuddi IELTS’dagidek.
Ko‘p dasturlar hali eski 0–120 talabini yozadi. ETS tavsiyasi bo‘yicha eski talablar yangi shkalada shunday o‘qiladi:
| Eski talab (0–120) | ETS tavsiya etgan yangi talab (1–6) |
|---|---|
| 100 | 5 |
| 90 | 4.5 |
| 80 | 4 |
| 70 | 3.5 |
ETS saytida IELTS bilan taqqoslash jadvali ham bor (umumiy ball bo‘yicha):
| IELTS | TOEFL iBT (1–6) |
|---|---|
| 8–9 | 6 |
| 7.5 | 5.5 |
| 7 | 5 |
| 6.5 | 4.5 |
| 6 | 4 |
| 5.5 | 3.5 |
ETS’ning o‘zi ogohlantiradi: taqqoslash jadvallari umumiy yo‘nalish beradi, bir odam ikki xil testda aniq qancha olishini bashorat qilmaydi. IELTS ballari CEFR bilan qanday bog‘lanishini CEFR va IELTS ballari sahifasida ko‘ring.
AQSh uchun tanlov: 5 qadam
- Universitetlar ro‘yxati. 5–8 ta universitetning International admissions sahifasini oching. AQShda markaziy qoida yo‘q: har bir universitet talabni o‘zi belgilaydi. Umumiy qabul jarayoni: Amerikada o‘qish.
- Test va ball. Har biri uchun yozing: qaysi testlar, umumiy minimum, bo‘lim minimumi. TOEFL talabi hali 0–120 da yozilgan bo‘lsa, yuqoridagi ETS jadvaliga qarang yoki qabul bo‘limidan so‘rang.
- MyBest. TOEFL bir nechta test sanasidagi eng yaxshi bo‘lim ballarini birlashtirgan “MyBest” ballni ham ko‘rsatadi. Uni qabul qilish-qilmaslikni har bir universitet o‘zi hal qiladi — sahifada tekshiring.
- Format tanlovi. Uzun esse va jonli suhbat sizga qulaymi (IELTS) yoki qisqa vazifalar va kompyuterga gapirishmi (TOEFL)? Ikkalasining bepul namunalarini bir kunda sinab ko‘ring.
- Logistika. O‘zbekistonda TOEFL markazlari va Home Edition mavjudligini ETS ro‘yxatdan o‘tish sahifasida, sana va narx bilan birga tekshiring. IELTS markazlari va narxi: IELTS O‘zbekistonda 2026.
Agar faqat AQSh emas, Buyuk Britaniya yoki Avstraliya ham rejada bo‘lsa, IELTS Academic odatda ko‘proq talabni bitta natija bilan yopadi. Bu yerda ham oxirgi so‘z dastur sahifasida.
O‘zbek o‘quvchilari uchun tuzoqlar
| Test | Xato | To‘g‘ri yondashuv |
|---|---|---|
| TOEFL | Email’ni do‘stga yozgandek: Hi teacher, I want extension. | Dear Professor Smith, I am writing to ask whether I could have a short extension. |
| TOEFL | “Listen and Repeat”da so‘z oxirini yutish: ask o‘rniga asked | O‘tgan zamon -ed va ko‘plik -s ni aniq talaffuz qilish |
| IELTS | Esseni 200 so‘zda tugatish | Task 2 — kamida 250 so‘z, 40 daqiqa |
| Ikkalasi | “TOEFL 90” talabini yangi shkalaga o‘zicha o‘girish | ETS jadvali: 90 ≈ 4.5; shubha bo‘lsa, universitetdan so‘rash |
Ariza lug‘ati: rasmlar bilan
Universitet sahifalarida uchraydigan so‘zlar:
Mashq: jadvalni qo‘llang
- 1. Dastur “TOEFL iBT 80” deb yozgan. ETS tavsiyasiga ko‘ra yangi shkalada qancha?
- 2. IELTS’da 7.0 olgan talaba ETS jadvali bo‘yicha TOEFL’da taxminan qancha oladi?
- 3. TOEFL bo‘limlari: 5, 4.5, 4.5, 4. Umumiy ball qancha? (O‘rtacha, yarim ballgacha yaxlitlash.)
- 4. TOEFL natijasini to‘rtta universitetga bepul yubormoqchi. Qachongacha tanlashi kerak?
- 5. Universitet sahifasida faqat “IELTS 6.5” yozilgan. TOEFL topshirsa bo‘ladimi?
- 6. Uzun esse yozish qiyin, lekin rasmiy xat yozish tajribasi bor, dastur ikkalasini qabul qiladi. Qaysi testni avval sinab ko‘rish mantiqli?
Javoblar
- 1. 4.
- 2. 5. Bu taxminiy yo‘nalish, kafolat emas.
- 3. Yig‘indi 18, o‘rtacha 4.5 → umumiy 4.5.
- 4. Test kuni soat 22:00 gacha, ETS hisobi orqali.
- 5. Yo‘q, sahifada TOEFL yo‘q. Qabul bo‘limidan yozma so‘rash mumkin, lekin tasdiqsiz topshirmang.
- 6. TOEFL: unda uzun esse yo‘q, email vazifasi bor. Baribir ikkalasining namunasini sinab ko‘rgan ma’qul.
Speaking’ni ikkala format uchun mashq qilish
IELTS’da odam bilan, TOEFL’da mikrofon bilan gaplashasiz, lekin ikkalasida ham o‘ylanmasdan aniq javob berish kerak. BandMate ilovasida Bandi bilan har kuni savollarga ovoz bilan javob berib, talaffuz va ravonlik bo‘yicha fikr olasiz. Bu mashq bahosi, IELTS yoki TOEFL’ning rasmiy balli emas. Uchinchi variantni ham ko‘rib chiqmoqchi bo‘lsangiz: IELTS yoki Duolingo.
Manbalar
2026-yil 1-oktabrda tekshirilgan.
- ETS: TOEFL iBT tuzilmasi va bo‘limlari
- ETS: yangi 1–6 shkala, CEFR va IELTS bilan taqqoslash
- ETS: TOEFL iBT ballari, muddati va MyBest
- ETS: TOEFL iBT ro‘yxatdan o‘tish narxi (davlat bo‘yicha)
- IELTS Academic: rasmiy test formati
- IELTS: natijani olish va yuborish
