Bepul ingliz tili: rasmiy resurslar xaritasi va 4 haftalik start

Bepul ingliz tili uchun eng ishonchli manbalar — til o‘rgatish bilan rasman shug‘ullanadigan tashkilotlarning saytlari: British Council LearnEnglish (kattalar, o‘smirlar va bolalar uchun alohida saytlar), BBC Learning English, VOA Learning English arxivi va Cambridge hamda Oxfordning bepul vositalari. Ularning hammasini ishlatish shart emas: darajangizni bepul testda aniqlang, keyin quyidagi xaritadan bitta asosiy kurs, bitta tinglash manbasi va bitta tekshiruv vositasini tanlang.

Bu sahifa — xarita va tanlash qoidasi. Tayyor kunma-kun dastur kerak bo‘lsa, 12 haftalik bepul dastur bor; bu yerda esa o‘zingizga mos to‘plamni qanday yig‘ishni ko‘rasiz.

Kim uchun qaysi sayt

Sayt	Kim chiqaradi	Kimga	Nimasi kuchli
LearnEnglish	British Council	Kattalar, A1–C1	Reading, Listening, Speaking, Writing darslari darajalar bo‘yicha; har reading darsida tayyorlov vazifasi, matn va ikki tekshiruv vazifasi
LearnEnglish Teens	British Council	O‘smirlar	Ko‘nikmalar, grammatika, imtihon bo‘limi, bepul onlayn daraja testi
LearnEnglish Kids	British Council	Bolalar va ota-onalar	Qo‘shiqlar, qisqa hikoyalar, o‘yinlar, chop etiladigan mashqlar, ota-onalar bo‘limi
BBC Learning English	BBC	A1–C1	Easy, Medium va Hard darajalardagi kurslar (har birida ikki level), podkastlar, talaffuz videolari
VOA Learning English	Voice of America	A1–B2	Let’s Learn English Level 1 va 2 video kurslari, amerikacha talaffuz
Cambridge: Test your English	Cambridge	Hamma	Qisqa bepul daraja tekshiruvi: umumiy, maktab, biznes va bolalar uchun
Write & Improve	Cambridge	A2 dan	Yozgan matningizga avtomatik fikr
Oxford 3000 va 5000	Oxford	Hamma	CEFR belgili eng muhim so‘zlar ro‘yxati

VOA haqida muhim izoh. VOA Learning English sayti ochiq, lekin uning podkast lentalari 2025-yil martdan, YouTube kanali 2025-yil apreldan beri yangilanmagan (2026-yil sentabrda tekshirildi). Let’s Learn English kabi tugallangan kurslar uchun bu muammo emas; yangiliklar asosidagi darslar esa eskirgan bo‘ladi.

Cambridge testi haqida: saytning o‘zi yozganidek, bu rasmiy imtihon emas, natija faqat yo‘l-yo‘riq.

Ko‘nikma bo‘yicha xarita

Ko‘nikma	A1–A2	B1–B2	C1
Tinglash	LearnEnglish Listening A1–A2; BBC Learning Easy English	BBC 6 Minute English; LearnEnglish B1–B2	BBC Learning English from the News, oddiy podkastlar
O‘qish	LearnEnglish Reading A1–A2; bolalar kitoblari: Storyline Online	LearnEnglish Reading B1–B2; graded readers	Project Gutenberg’dagi klassika, gazeta maqolalari
Grammatika	LearnEnglish Grammar A1–A2; BBC Easy grammar	LearnEnglish Grammar B1–B2; BBC Medium grammar	LearnEnglish Grammar C1; BBC Hard grammar
Lug‘at	Oxford 3000; Cambridge Dictionary	Oxford 5000; BBC 6 Minute Vocabulary	Akademik va kasbiy lug‘at, o‘qigan matndan
Yozish	LearnEnglish Writing A1–A2	Write & Improve; LearnEnglish Writing B1–B2	Write & Improve; LearnEnglish Writing C1
Gapirish	LearnEnglish Speaking A1–A2 video darslari	LearnEnglish Speaking B1–B2	Diktofon, suhbat klubi, suhbatdosh

Storyline Online — SAG-AFTRA Foundation loyihasi: aktyorlar bolalar kitoblarini ovoz chiqarib o‘qiydi, sayt va ilova bepul. Kattalarga ham A1–A2 da sekin, aniq o‘qilgan hikoya sifatida yaraydi.

Kitob va podkastlarni darajaga qarab tanlash uchun alohida sahifalar bor: graded readers va darajaga qarab 20 ta podkast.

a laptop — noutbuk — **a laptop**noutbuk

headphones — quloqchin — **headphones**quloqchin

do a course — kurs o‘tmoq — **do a course**kurs o‘tmoq

a teacher — o‘qituvchi — **a teacher**o‘qituvchi

leave a comment — izoh qoldirmoq — **leave a comment**izoh qoldirmoq

Resurs ishonchlimi: 5 savollik tekshiruv

Telegram, Instagram va “bepul kurs” saytlari ko‘p. Yangi manbani ishlatishdan oldin besh savol bering:

1. Kim chiqaradi? Nashriyot, universitet, teleradiokompaniya yoki taniqli o‘qituvchi bo‘lsa — yaxshi belgi. Muallif ko‘rinmasa — ehtiyot bo‘ling.
2. Darajasi yozilganmi? A1, B1 kabi belgi bo‘lmasa, material sizga mosligini bilish qiyin.
3. Qachon yangilangan? Imtihon haqidagi material 3–4 yil oldin yozilgan bo‘lsa, format o‘zgargan bo‘lishi mumkin.
4. Javoblar va audio bormi? Mashqning javobi yo‘q bo‘lsa, o‘zingizni tekshira olmaysiz.
5. Qonuniymi? “Bepul” deb tarqatilgan pullik darslik PDF’lari mualliflik huquqini buzadi va ko‘pincha sahifalari, audiosi yo‘q bo‘ladi. Darsliklarni qonuniy olish yo‘llari ingliz tili kitob PDF sahifasida.

Beshtadan to‘rttasiga “ha” bo‘lsa, ishlatsa bo‘ladi.

4 haftalik start: o‘zingizning to‘plamingiz

Bu reja bitta maqsadga xizmat qiladi: to‘rt haftada o‘zingizga mos uchta manbani sinab, ular bilan odat hosil qilish.

Hafta	Nima qilasiz	Natija
1-hafta	Cambridge testi yoki LearnEnglish Teens testi; xaritadan darajangiz ustunidagi 3 ta manbani tanlang: bitta asosiy kurs (LearnEnglish yoki BBC kursi), bitta tinglash, bitta tekshiruv vositasi	Darajangiz va 3 ta manba daftarda yozilgan
2-hafta	Har kuni 20–30 daqiqa: 4 kun asosiy kurs, 2 kun tinglash, 1 kun yozish yoki gapirish	Birinchi haftalik jurnal: qaysi dars, necha daqiqa
3-hafta	Xuddi shu ritm; har darsdan 5 ta ibora daftarga	35 ta yangi ibora
4-hafta	Ritm davom etadi; oxirgi kuni 1-haftadagi testni qayta ishlang va 1-haftadagi yozuvingizni hozirgisi bilan solishtiring	Qaror: qaysi manba qoladi, qaysi biri almashadi

Manbani almashtirish qoidasi oddiy: to‘rt hafta davomida o‘zingizni majburlab ochgan manbani almashtiring, har kuni qiziqib ochganingizni qoldiring. Keyingi bosqichda ko‘proq mustaqillik kerak bo‘lsa, mustaqil o‘rganish resurslari sahifasidagi haftalik tizimga o‘ting.

Internet sekin yoki qimmat bo‘lsa

Mobil internet cheklangan bo‘lsa, materialni Wi-Fi bor joyda oldindan yuklab oling. BBC Learning English podkastlar sahifasida har bir podkast uchun yuklab olish havolasi bor, shuning uchun epizodlarni uyda yuklab, metroda internetsiz tinglash mumkin. LearnEnglish Kids’ning Print and make bo‘limidagi mashq varaqlari va kartochkalarni bir marta chop etib, bola bilan ekransiz ishlaysiz. LibriVox audiokitoblari ham yuklab olinadi. Qoida: internet bor kuni — yangi dars, internet yo‘q kuni — yuklab olingan audio va daftardagi iboralarni takrorlash.

Bepul resurslardagi uchta tuzoq

Ro‘yxat yig‘ish. 30 ta saytni “keyin o‘rganaman” deb saqlash — o‘rganish emas. Yuqoridagi 3 ta manba to‘rt haftaga yetadi.
Faqat oson bo‘lim. Ko‘pchilik grammatika testlarini bajaradi va gapirish bo‘limini o‘tkazib yuboradi. Xaritadagi “Gapirish” qatorini haftasiga kamida bir marta oching.
Daraja belgisini e’tiborsiz qoldirish. B2 materiali bilan A2 da ishlash tez charchatadi. Bir daraja pastdan boshlab, ishonch bilan yuqoriga chiqing.

Mashq: vaziyatga mos bepul resurs

Har vaziyat uchun xaritadan bitta resurs tanlang.

1. Darajangizni tez va bepul, taxminan bilmoqchisiz.
2. 13 yoshli ukangizga o‘smirlar uchun sayt kerak.
3. 6 yoshli qizingiz bilan inglizcha qo‘shiq kuylamoqchisiz.
4. Amerikacha talaffuzli, tugallangan boshlang‘ich video kurs kerak.
5. B1 darajasiz, qaysi so‘zlarni birinchi o‘rganishni bilmaysiz.
6. Yozgan emailingizga avtomatik fikr olmoqchisiz.
7. A2 darajada har hafta yangi chiqadigan qisqa podkast kerak.
8. Farzandingiz uchun aktyorlar ovoz chiqarib o‘qigan bolalar kitoblari kerak.

Javoblar

1. Cambridge: Test your English (natija rasmiy emas, yo‘l-yo‘riq).
2. LearnEnglish Teens.
3. LearnEnglish Kids, Songs bo‘limi.
4. VOA Learning English: Let’s Learn English Level 1.
5. Oxford 3000 va 5000 ro‘yxati.
6. Write & Improve.
7. BBC Learning Easy English.
8. Storyline Online.

Bepul resurslarning gapirish qismi uchun BandMate

Bepul saytlarda gapirishni tekshiradigan suhbatdosh yo‘q. BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbat qilasiz, darslar o‘zbekcha izohli va talaffuz bo‘yicha fikr olasiz. 4 haftalik rejadagi “gapirish kuni”ni Bandi bilan 10 daqiqalik suhbatga almashtirishingiz mumkin; qolgan kunlar yuqoridagi bepul manbalar bilan davom etadi.

Manbalar

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling