Anki — oraliqli takrorlash (spaced repetition) asosida ishlaydigan bepul kartochka dasturi. Ingliz tili uchun uni shunday sozlang: o‘zingizning alohida to‘plamingiz (deck), kuniga 5–10 ta yangi karta, old tomonda o‘zbekcha vaziyat, orqada inglizcha to‘liq gap va talaffuz. Kuniga 15–20 daqiqa takrorlash yetadi. Tayyor to‘plamlar faqat qo‘shimcha: Anki qo‘llanmasining o‘zi ham murakkab mavzuni o‘rganishda o‘zingiz tuzgan to‘plamni eng samarali deb ataydi.
Oraliqli takrorlash nima ekanini va qog‘oz kartalar bilan qanday qilishni spaced repetition sahifasida yozganmiz. Bu sahifa — faqat Anki dasturi bilan amaliy ish.
Qaysi qurilmada va qancha turadi
Rasmiy saytdagi ma’lumotga ko‘ra (apps.ankiweb.net):
| Qurilma | Dastur | Narxi |
|---|---|---|
| Windows, macOS, Linux | Anki | Bepul |
| Android | AnkiDroid (ko‘ngillilar ishlab chiqadi) | Bepul |
| iPhone, iPad | AnkiMobile | Pullik (narxini App Store’da tekshiring) |
| Brauzer va sinxronlash | AnkiWeb | Bepul |
Dasturni faqat rasmiy manbadan yuklang: kompyuter uchun apps.ankiweb.net, telefon uchun Google Play yoki App Store. Telegram kanallardagi “to‘liq versiya” fayllariga ishonmang — kompyuter versiyasi baribir bepul.
15 daqiqada sozlash: qadamma-qadam
- AnkiWeb hisobi oching (ankiweb.net). Bu telefon va kompyuter orasida kartalarni sinxronlash uchun kerak.
- Dasturni o‘rnating va birinchi ochganda AnkiWeb hisobingiz bilan kiring (Sync tugmasi).
- Yangi deck yarating: Create Deck → nomi, masalan, English — my words. Imtihon uchun alohida deck kerak bo‘lsa, IELTS — topics deb ikkinchisini oching.
- Deck sozlamalarini oching (deck yonidagi tishli g‘ildirak → Options): New cards/day — 10 (boshlanishiga 5 ham bo‘ladi); Maximum reviews/day — 150 atrofida, bu kunlik takror chegarasi; Learning steps — masalan 10m 1d (10 daqiqadan keyin, keyin ertasi kuni).
- FSRS’ni yoqing (Anki 23.10 va undan yangi versiyalarda, xuddi shu Options oynasidagi FSRS bo‘limi). Bu takrorlash vaqtini hisoblaydigan yangiroq algoritm. Desired retention standart qiymati 90% — ya’ni dastur kartani siz uni 90% ehtimol bilan eslaydigan paytda ko‘rsatadi. Boshlanishiga o‘zgartirmang.
- Birinchi 5 ta kartani kiriting va takrorni boshlang.
Takrorlashda to‘rtta tugma: Again (esladim deb bo‘lmaydi), Hard (qiynalib), Good (normal), Easy (o‘ylamasdan). Klaviaturada Space javobni ochadi, 1–4 raqamlari shu tugmalarga mos keladi.
Karta turlari: qaysi biri ingliz tili uchun
Anki’da bir nechta tayyor karta turi (note type) bor:
| Tur | Nima qiladi | Ingliz tili uchun qachon |
|---|---|---|
| Basic | Old tomon → orqa tomon | O‘zbekcha vaziyat → inglizcha gap. Asosiy tur |
| Basic (and reversed card) | Bitta yozuvdan ikki karta: ikki yo‘nalishda | Aniq narsalar nomi (ladder — narvon). Har yozuv ikki karta bo‘lishini hisobga oling |
| Basic (optional reversed card) | Teskari karta faqat siz alohida maydonni to‘ldirsangiz yaratiladi | Ba’zi so‘zlar uchungina ikki yo‘nalish kerak bo‘lsa |
| Basic (type in the answer) | Javobni yozasiz, Anki farqni ko‘rsatadi | Imlo qiyin so‘zlar: necessary, accommodation |
| Cloze | Gapdagi bo‘lak yashiriladi | Predlog va birikmalar: depend {{c1::on}} |
| Image Occlusion | Rasmdagi joy yashiriladi | Rasmli lug‘at: oshxona, tana a’zolari |
Cloze kartasini tez qilish uchun gapdagi so‘zni belgilang va Ctrl+Shift+C ni bosing (Mac’da Cmd+Shift+C).
Talaffuzli karta shabloni
Anki matnni o‘qib beradigan (TTS) funksiyaga ega: qo‘llanmaga ko‘ra u Anki 2.1.20, AnkiMobile 2.0.56 va AnkiDroid 2.17 dan boshlab ishlaydi va qurilmaning o‘z ovozlaridan foydalanadi. Basic karta turida Cards… tugmasini bosing va orqa tomon shabloniga shu qatorni qo‘shing:
{{tts en_US:Back}}
Endi javob ochilganda inglizcha gap ovoz chiqarib o‘qiladi. Britancha ovoz kerak bo‘lsa, en_GB yozing (qurilmangizda shu ovoz o‘rnatilgan bo‘lishi kerak). Linux’da o‘rnatilgan ovozlar yo‘q, u yerda qo‘shimcha modul kerak bo‘ladi.
Namuna: uchta tayyor karta
| Tur | Old tomoni | Orqa tomoni |
|---|---|---|
| Basic | Hamkasbingizga: “Hisobotni ertaga topshira olamanmi?” | Can I hand in the report tomorrow? |
| Cloze | I’m saving money {{c1::for}} a new laptop. | for — nima uchun pul yig‘ish |
| Type in the answer | “Turar joy” (IELTS mavzusi) | accommodation — ikkita c, ikkita m |
Har bir kartada bitta narsa o‘rgatiladi. Orqa tomonga o‘zbekcha izohni qisqa qilib qo‘shing, uzun lug‘at maqolasini emas.
Kuniga nechta yangi karta
Har yangi karta keyingi haftalarda bir necha marta takror bo‘lib qaytadi. Anki qo‘llanmasi misolida kuniga 20 ta yangi karta qo‘shgan foydalanuvchi vaqt o‘tib kuniga taxminan 200 ta takrorni ko‘radi. Qo‘llanma birinchi kunlarda yuzlab karta qo‘shib, keyin takrorlar ostida qolib ketgan foydalanuvchilar haqida alohida ogohlantiradi.
| Kuniga vaqtingiz | Yangi kartalar |
|---|---|
| 10 daqiqa | 5 ta |
| 15–20 daqiqa | 8–10 ta |
| 30 daqiqa va ko‘proq | 15 tagacha |
Bir kun qoldirsangiz, ertasi kuni yangi karta qo‘shmang, faqat takrorlarni tugating. Sozlamada buni New cards/day ni vaqtincha 0 qilib bajarasiz.
Tayyor to‘plamlar: qachon foydali
AnkiWeb’da foydalanuvchilar ulashgan tayyor to‘plamlar (Shared decks) bor. Ular ko‘p vaqt tejaydi, lekin sifati turlicha. Yuklashdan oldin tekshiring:
- Audio va misol gap bormi? Faqat “so‘z — tarjima” bo‘lsa, gapirishga yordami kam.
- Hajmi. 5 000 kartalik to‘plamdan 3 000 tasi sizga kerak bo‘lmasligi mumkin.
- Sharhlar va baho. Boshqa foydalanuvchilar xatolar haqida yozgan bo‘ladi.
Yuklagandan keyin bilgan so‘zlaringizni Suspend qiling (ko‘rsatilmaydi) va har kartaga o‘zingiz haqingizda bitta gap qo‘shing. Shunda begona to‘plam siznikiga aylanadi. Qaysi so‘zlardan boshlashni bilmasangiz, eng ko‘p ishlatiladigan 100 ta so‘z ro‘yxati o‘z to‘plamingiz uchun yaxshi start.
Anki’dan voz kechishga olib keladigan xatolar
- Birinchi hafta 50 tadan karta. Uchinchi haftada kuniga yuzlab takror — va dastur yopiladi.
- Faqat inglizcha → o‘zbekcha. So‘zni taniysiz, lekin gapirganda chiqmaydi.
- Hard o‘rniga Good. Qiynalib eslagan kartani uzoqqa yuborasiz va unutasiz.
- Kartaga butun lug‘at maqolasi. Bitta kartada beshta ma’no — hech biri esda qolmaydi.
- Faqat telefonda, tasodifiy vaqtda. Takrorni kundalik ishga bog‘lang: nonushtadan keyin yoki metroda.
Kartaga yoziladigan gaplarni tez tayyorlash uchun sun’iy intellektdan foydalanish mumkin: tayyor promtlar AI bilan so‘z yodlash sahifasida.
Mashq: qaysi karta turi kerak?
Har bir holat uchun karta turini tanlang: Basic, Basic (and reversed card), Type in the answer, Cloze yoki Image Occlusion.
- 1. Interested in dagi predlogni doim unutasiz.
- 2. Environment so‘zini yozganda n ni tushirib qoldirasiz.
- 3. Oshxona rasmida 12 ta narsaning nomini o‘rganmoqchisiz.
- 4. “Kechirasiz, eshitmay qoldim” degan gapni suhbatda tez aytolmaysiz.
- 5. Hammer — bolg‘a kabi aniq narsalarni ikki yo‘nalishda bilmoqchisiz.
- 6. Look forward to dan keyin fe’l qaysi shaklda kelishini eslolmayapsiz.
Javoblar
- 1. Cloze: I’m interested {{c1::in}} photography.
- 2. Type in the answer — imloni yozib tekshirasiz.
- 3. Image Occlusion — bitta rasmdan 12 ta karta.
- 4. Basic: old tomonda o‘zbekcha vaziyat, orqada Sorry, I didn’t catch that.
- 5. Basic (and reversed card).
- 6. Cloze: I’m looking forward to {{c1::seeing}} you. (to dan keyin -ing.)
Kartadagi gapni ovozli suhbatga olib chiqish
Anki so‘zni xotirada ushlab turadi, lekin sizni suhbatga olib chiqmaydi. Bugungi takrordagi 3 ta gapni BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbatda ishlatib ko‘ring: savolga javob berayotganda ularni eslab chiqarasiz, ilova esa talaffuz bo‘yicha qisqa fikr beradi. Kartalarni qaysi manbadan to‘plash haqida lug‘at daftari sahifasi yordam beradi.
Bugun faqat bitta qadam: deck yarating, New cards/day ni 10 ga qo‘ying va birinchi 5 ta kartani kiriting.
Manbalar
- Anki — rasmiy sayt va yuklab olish
- Anki Manual: Getting Started — karta turlari
- Anki Manual: Deck Options — kunlik limitlar va FSRS
- Anki Manual: Text to Speech
