Fulbright Foreign Student Program — AQSh hukumatining O‘zbekiston fuqarolari uchun magistratura granti: AQShda ikki yilgacha o‘qib, magistr darajasini olasiz. Grant o‘qish to‘lovi, oylik stipendiya, tibbiy sug‘urta, kitoblar, xalqaro aviachipta va J-1 viza bo‘yicha yordamni qoplaydi. Asosiy shartlar: O‘zbekiston fuqarosi bo‘lish va tanlov davomida O‘zbekistonda yashash, bakalavr diplomi hamda kamida ikki yillik ish tajribasi. Ariza berish paytida TOEFL yoki GRE natijasi shart emas: bu imtihonlarni faqat nomzodlikka tavsiya qilinganlar topshiradi.
2027–2028 o‘quv yili uchun tanlov muddati 2026-yil 30-iyun edi va u yopilgan. Demak, hozir keyingi tanlovga tayyorlanish vaqti. Quyidagi ma’lumotlar AQSh elchixonasining O‘zbekiston sahifasidan va 2027–28 tanlovi hujjatlaridan 2026-yil 1-oktabrda olingan. Keyingi tanlov e’lon qilinganda shartlarni rasmiy sahifadan qayta tekshiring.
Fulbright kimga mos keladi
Dastur ish tajribasi bor va o‘qib bo‘lgach, O‘zbekistonda o‘z sohasida ish qilmoqchi bo‘lgan mutaxassisga mo‘ljallangan. Rasmiy talablar va cheklovlar:
| Savol | Rasmiy javob |
|---|---|
| Yosh chegarasi bormi? | Yo‘q, lekin g‘oliblarning ko‘pchiligi karyerasining boshida yoki o‘rtasida |
| Bakalavr hali tugamagan bo‘lsa? | Topshirib bo‘lmaydi: diplom muddatdan oldin qo‘lda bo‘lishi kerak |
| Chet elda o‘qigan bo‘lsam? | Mumkin, agar to‘rt yillik bakalavrga teng darajangiz bo‘lsa |
| Hozir chet elda ishlayapman | Topshirib bo‘lmaydi: tanlov davomida O‘zbekistonda yashash shart |
| Magistr darajam bor | Mumkin, ikkinchi magistratura uchun ham topshirish mumkin |
| PhD uchun-chi? | Bu dastur PhD uchun emas |
| Ish tajribasi yo‘q | Topshirib bo‘lmaydi: kamida ikki yil kerak |
| O‘qishdan keyin | Kamida ikki yil O‘zbekistonga qaytish majburiy (J-1 viza sharti) |
Barcha yo‘nalishlar qabul qilinadi, ammo 2027–28 tanlovida sun’iy intellekt va ma’lumotlar tahlili, kiberxavfsizlik, muhim foydali qazilmalar va kon muhandisligi, energetika, muhandislik va agrotexnologiya ustuvor deb ko‘rsatilgan. Tibbiyot bitiruvchilari bemor bilan bevosita ishlashni o‘z ichiga olgan dasturlarga topshira olmaydi, lekin sog‘liqni saqlash menejmenti yoki jamoat salomatligi kabi yo‘nalishlarni tanlashi mumkin. AQShda uzoq yoki yaqinda bo‘lgan tajribasi yo‘q nomzodlarga ustunlik beriladi.
Raqobat haqida elchixona FAQ hujjatida ochiq yozilgan: so‘nggi yillarda O‘zbekistonga taxminan 3 ta grant ajratilgan, har yili 130–150 kishi ariza topshiradi, intervyuga odatda 12–20 kishi chaqiriladi. Bu sizni qo‘rqitmasin, lekin arizani bir haftada yozib bo‘lmasligini ko‘rsatadi.
Ariza jadvali: muddatdan orqaga hisoblash
Elchixona FAQ hujjatidagi odatiy jadval: ariza mart–may, ko‘rib chiqish iyun–iyul, intervyular iyul–avgust, imtihonlar avgust–sentabr, natijalar keyingi yil aprel–iyunda. O‘qish undan keyingi kuzda boshlanadi. Keyingi tanlov sanalari hali e’lon qilinmagan, shuning uchun quyidagi jadvalni “ariza muddati — iyun oxiri” deb faraz qilib tuzdik; e’lon chiqqach, sanalarni moslang.
| Muddatdan oldin | Nima qilasiz |
|---|---|
| 12–9 oy | Yo‘nalish va maqsadni aniqlang. EducationUSA maslahat markaziga murojaat qiling. Ingliz tili darajangizni sinov testi bilan o‘lchang |
| 9–6 oy | Uchta tavsiyachini tanlang va gaplashing. Diplom va transkriptning inglizcha tarjimasini tayyorlang |
| 6–4 oy | Study/Research Objective va Personal Statement qoralamalari. CV’ni 4 sahifaga sig‘diring |
| 4–2 oy | Onlayn arizani oching, tavsiyachilarni tizimda ro‘yxatdan o‘tkazing. Insholarni 3–4 marta qayta yozing |
| 2–1 oy | Tavsiyanomalar kelganini tekshiring. Universitet tanlovi (4 tagacha) va sabablarini yozing |
| 2 hafta | Barcha bo‘limlarni ko‘rib chiqing, oxirgi kunni kutmasdan topshiring |
| Topshirgandan keyin | Taxminan 30 kun ichida email keladi. Intervyuga tayyorlaning, TOEFL va GRE mashqini boshlang |
Kech qolgan hujjat qabul qilinmaydi, muddat alohida nomzod uchun uzaytirilmaydi. Tavsiyanomalar ham muddatgacha tizimga tushgan bo‘lishi kerak.
Hujjatlar ro‘yxati
Ariza faqat onlayn, apply.iie.org tizimi orqali topshiriladi; pochta yoki email orqali hujjat qabul qilinmaydi.
- CV (rezyume) — PDF, 4 sahifadan oshmasin. Qanday yozishni akademik CV yozish sahifasida ko‘rsatganmiz.
- Diplom, transkript va tarjimasi — bitta faylda. Litsey yoki kollej baholari kerak emas.
- Study/Research Objective — nima o‘qimoqchisiz va nima uchun. Aniq AQSh universiteti nomini yozmang.
- Personal Statement — hozirgi maqsadlaringizga qanday yetib kelganingiz haqidagi hikoya. Bunda ham universitet nomini yozmang.
- Uchta tavsiyanoma — kam ham, ko‘p ham emas. Imkon bo‘lsa, bittasi o‘qituvchi yoki ilmiy rahbardan, bittasi ish joyidagi rahbardan.
- Kelajak rejangiz — ariza ichidagi matn maydoni, ko‘pi bilan 300 so‘z.
- Universitet afzalliklari — 4 tagacha, har biriga aniq sabab. Bu kafolat emas: joylashtirishni IIE qiladi.
- Til va imtihon natijalari — ixtiyoriy. Yaqinda IELTS yoki TOEFL topshirgan bo‘lsangiz, yuklang.
Sertifikatlar, rahmatnomalar va mehnat shartnomalarini yuklamang: yutuqlaringizni CV yoki inshoda yozing.
Ikki insho: nima so‘raladi va qanday yoziladi
Elchixona FAQ’iga ko‘ra, insholar noaniq bo‘lsa, intervyuga chaqirilish ehtimoli past. Study/Research Objective’da quyidagilarga javob bering: AQShdagi kurs O‘zbekistondagi o‘xshash kursdan nimasi bilan afzal; bu yil sizning uzoq muddatli karyerangizga qanday mos keladi; ishingizning kengroq ta’siri nima.
Kuchsiz va kuchli gaplarni solishtiring (namunalar mashq uchun yozilgan):
| Kuchsiz | Kuchli |
|---|---|
| I have always dreamed of studying in America. | For three years I have managed water pumps for 40 farms in Surkhandarya; a degree in water resources engineering would let me redesign that system. |
| The USA has the best universities in the world. | My university in Termez did not offer groundwater modelling, and my job now depends on it. |
| I want to help my country. | After returning, I plan to train the 12 engineers in my department and publish a guide in Uzbek. |
Insho rejasi va paragraflar tuzilishi uchun motivatsion xat yozish va personal statement yozish sahifalaridan foydalaning. Muhim qoida: arizada plagiat yoki sun’iy intellekt yozgan matn aniqlansa, nomzod tanlovdan chetlatiladi. Boshqa odamga inshoning bir qismini yozdirish ham plagiat hisoblanadi. AI’dan faqat o‘zingiz yozgan matndagi grammatik xatolarni topishda foydalaning, gaplarni esa o‘zingiz tuzating.
Ingliz tili: IELTS, TOEFL va GRE
Ariza bosqichida til sertifikati talab qilinmaydi, lekin komissiya birinchi navbatda insholaringiz va intervyudagi nutqingiz orqali ingliz tilingizni baholaydi. Nomzodlikka tavsiya qilinsangiz, TOEFL iBT va odatda GRE (ayrim iqtisod va biznes yo‘nalishlarida GMAT) topshirasiz. Imtihon to‘lovlari vaucher bilan qoplanadi, Toshkentdan tashqaridan kelganlarga yo‘l xarajati ham beriladi.
- IELTS natijangizni ariza bosqichida yuklash mumkin, lekin nomzod bo‘lsangiz, baribir TOEFL iBT kerak.
- FAQ’dagi mo‘ljal: TOEFL 80 va undan yuqori; huquq, davlat boshqaruvi, jurnalistika, ta’lim kabi yozish va nutq muhim sohalarda 100 va undan yuqori. GRE’da Verbal va Quantitative bo‘limlarida 155 atrofida.
- Ingliz tilida o‘qigan bo‘lsangiz ham, TOEFL’dan ozod qilinmaysiz.
- Tayyorgarlikni imtihondan kamida 3–4 oy oldin boshlash tavsiya etiladi. Nomzodlar avgustgacha aniqlanadi, shuning uchun mashqni ariza topshirgan kuningiz boshlang.
IELTS’ga o‘rganib qolgan bo‘lsangiz, ikki imtihon farqini IELTS va TOEFL farqi sahifasida ko‘ring. Imtihon formatlari o‘zgarib turadi, amaldagi TOEFL va GRE tuzilishini ets.org’dan tekshiring.
Fulbright arizasida o‘zbek nomzodlari yo‘qotadigan ballar
- “Hali ish tajribam ikki yil emas, lekin topshirib ko‘raman.” Texnik tekshiruvdan o‘tmaydi. Ikki yil to‘lgan yili topshiring.
- Insho boshqa tanlov uchun yozilgan matndan ko‘chirilgan. Chevening yoki universitet uchun yozilgan esse Fulbright savollariga javob bermaydi. Har dastur uchun alohida yozing.
- Inshoda sevimli universitet nomi. Qo‘llanmada taqiqlangan. Universitetlar uchun alohida bo‘lim bor.
- Tavsiyanomani o‘zingiz yozib, rahbarga imzolatish. Bu ham boshqa odamning matnini o‘ziniki qilib ko‘rsatish. Tavsiyachiga Statement of Purpose’ingizni o‘qib chiqishni so‘rang, o‘zi yozsin.
- Muhr va imzo izlash. Tavsiyanomaga muhr kerak emas; tavsiyachi tizim orqali to‘g‘ridan-to‘g‘ri yuboradi.
- Rus tilidan tarjima qilingan inglizcha. “I want to increase my qualification” (повысить квалификацию) o‘rniga “I want to develop my skills in…” yoki “upgrade my expertise in…” deb yozing. “Actual problem” (актуальная проблема) o‘rniga “a pressing issue” yoki “a current problem” deng.
- Oilani birga olib ketishni rejalashtirish. Grant oila a’zolarini qoplamaydi; ular uchun moliyaviy imkoniyatingizni ko‘rsatishingiz kerak.
Umumiy grant strategiyasi va boshqa dasturlar bilan solishtirish uchun grantlarga ariza berish qo‘llanmasini o‘qing.
Fulbright qoidalarini bilasizmi: 8 ta tasdiq
To‘g‘ri (T) yoki noto‘g‘ri (N)?
- 1. Fulbright’ga ariza berish uchun IELTS yoki TOEFL sertifikati majburiy.
- 2. Bakalavrni muddatdan keyin tugatadigan talaba ham ariza topshira oladi.
- 3. Tavsiyanomalar soni aniq uchta bo‘lishi kerak.
- 4. Personal Statement’da orzuingizdagi universitet nomini yozish tavsiya etiladi.
- 5. Grant oila a’zolarining xarajatlarini ham qoplaydi.
- 6. Nomzodlar TOEFL iBT va GRE/GMAT uchun vaucher oladi.
- 7. Dubayda ishlayotgan O‘zbekiston fuqarosi ariza topshira oladi.
- 8. O‘qish tugagach, kamida ikki yil O‘zbekistonga qaytish talab qilinadi.
Javoblar
1 — N: ariza bosqichida sertifikat shart emas, faqat nomzodlar topshiradi. 2 — N: diplom muddatgacha bo‘lishi kerak. 3 — T. 4 — N: qo‘llanmada bu taqiqlangan. 5 — N: oila xarajatini o‘zingiz ko‘rsatasiz. 6 — T. 7 — N: tanlov davomida O‘zbekistonda yashash shart. 8 — T.
6–8 to‘g‘ri javob bersangiz, asosiy qoidalarni bilasiz: endi insholar ustida ishlang. 5 va undan kam bo‘lsa, rasmiy FAQ hujjatini boshidan oxirigacha o‘qib chiqing.
Elchixonadagi intervyuga ovoz chiqarib tayyorlanish
Intervyuda komissiya insholaringizdagi rejani qayta so‘raydi: nega aynan shu soha, qaytgach nima qilasiz, AQShda O‘zbekistonni qanday tanishtirasiz. BandMate ilovasida Bandi bilan shu savollarga ovoz chiqarib javob berib, javobni 1–2 daqiqaga sig‘dirishni mashq qiling; ilova ravonlik va talaffuz bo‘yicha fikr beradi, lekin komissiya qarorini bashorat qilmaydi. Universitet intervyulari haqida xorijiy universitet intervyusi sahifasida yozamiz.
Manbalar
Barcha sahifalar 2026-yil 1-oktabrda tekshirilgan. Keyingi tanlov shartlari va sanalari o‘zgarishi mumkin.
- AQSh elchixonasi: Fulbright Foreign Student Program — 2027–28 tanlovi shartlari, grant tarkibi, 30-iyun muddati.
- Fulbright Foreign Student Program FAQ 2027–28 (PDF) — jadval, tavsiyanomalar, TOEFL/GRE mo‘ljallari, grantlar soni.
- Onlayn ariza to‘ldirish yo‘riqnomasi 2027–28 (PDF) — CV hajmi, insholar, 300 so‘zlik reja, universitet afzalliklari.
- Plagiarism and Essay Guidelines (PDF) — plagiat qoidalari.
- EducationUSA — AQSh ta’limi bo‘yicha rasmiy maslahat tarmog‘i.
