IELTS’ga tayyorlanish muddati uchta raqamga bog‘liq: hozirgi ballingiz, kerakli ball va haftasiga necha soat faol mashq qila olishingiz. Mo‘ljal sifatida: haftasiga 10 soat ishlagan o‘quvchi uchun 5.5 dan 6.5 ga chiqish odatda 4–6 oy, 6.5 dan 7.0 ga esa 3–5 oy oladi. Haftasiga 20 soat ajratsangiz, muddat taxminan ikki barobar qisqaradi, lekin undan tezlashtirish qiyin: til bir kechada o‘smaydi.
Bu raqamlar rasmiy norma emas, balki quyidagi hisobga asoslangan taxmin. O‘zingizning muddatingizni aniqlash uchun avval boshlang‘ich nuqtani o‘lchang.
Hisob nimaga asoslangan
Cambridge English’ning yo‘l-yo‘riqli o‘qish soatlari haqidagi tushuntirishiga ko‘ra, CEFR’ning bir darajasidan keyingisiga o‘tish uchun taxminan 200 soat o‘qituvchi rahbarligidagi o‘qish kerak bo‘ladi. Bu raqam o‘quvchining yoshi, ona tili, mashq sifati va dars tashqarisidagi til muhitiga qarab ancha o‘zgaradi.
IELTS ballari CEFR darajalariga taxminan shunday to‘g‘ri keladi: B2 — 5.5–6.5 atrofi, C1 — 7.0–8.0 atrofi. Batafsil jadval: CEFR va IELTS ballari. Demak, 5.5 dan 6.5 ga chiqish deyarli butun bir B2 darajasini mustahkamlash bilan teng va taxminan 150–250 soat faol ish talab qiladi. Yuqori ballarda har yarim ball qimmatlashadi: 7.0 dan keyin xatolaringiz kam, ularni topish va tuzatish uzoqroq davom etadi.
Taxminiy muddatlar jadvali
| Hozir → maqsad | Taxminiy faol soat | Haftasiga 8 soat | Haftasiga 12 soat | Haftasiga 20 soat |
|---|---|---|---|---|
| 4.5 → 5.5 | 150–250 | 5–7 oy | 3–5 oy | 2–3 oy |
| 5.0 → 6.0 | 150–250 | 5–7 oy | 3–5 oy | 2–3 oy |
| 5.5 → 6.5 | 150–250 | 5–7 oy | 3–5 oy | 2–3 oy |
| 6.0 → 7.0 | 200–300 | 6–9 oy | 4–6 oy | 2.5–4 oy |
| 6.5 → 7.5 | 250–350 | 7–10 oy | 5–7 oy | 3–4.5 oy |
| 7.0 → 8.0 | 300 va undan ko‘p | 9 oydan ko‘p | 6 oydan ko‘p | 3.5 oydan ko‘p |
| Faqat bitta bo‘limni 0.5 ga ko‘tarish | 40–80 | 1.5–2.5 oy | 1–1.5 oy | 2–4 hafta |
Bu tahririyat taxmini, kafolat emas. Ikki holatda muddat qisqaradi: ballingiz bitta bo‘lim tufayli past bo‘lsa (masalan, Listening 7.0, Writing 5.5) yoki ingliz tilini yaxshi bilsangiz-u, imtihon formatini bilmasangiz. Aksincha, grammatika asoslari (zamonlar, artikllar) mustahkam bo‘lmasa, muddat uzayadi.
“Soat” deganda nima hisoblanadi
Faol soat — sizdan javob, qaror yoki natija talab qiladigan ish:
- vaqt bilan Listening yoki Reading testi va keyin xatolarni tahlil qilish;
- esse yoki Task 1 yozish va uni mezonlar bo‘yicha tekshirish;
- ovoz chiqarib gapirish, yozib olish va tinglash;
- yangi so‘zlarni gapda ishlatish.
Hisoblanmaydi: subtitr bilan serial ko‘rish (u foydali, lekin alohida), YouTube’da “IELTS sirlari”ni tomosha qilish, lug‘at ro‘yxatini faqat o‘qib chiqish. Toshkentda ishlaydigan odam uchun metroda podkast tinglash yaxshi qo‘shimcha, lekin haftalik reja uning ustiga qurilmasligi kerak.
Boshlang‘ich nuqtani qanday o‘lchash
- Rasmiy namunaviy testni (ielts.org) yoki Cambridge kitobidagi to‘liq testni vaqt bilan bajaring.
- Listening va Reading’dagi to‘g‘ri javoblarni sanang, ballga aylantiring.
- Bitta Task 2 ni 40 daqiqada yozing va uni tajribali ustoz yoki mezonlar asosida baholang.
- Speaking uchun Part 2 javobini yozib oling.
- To‘rt ballni IELTS ball hisoblash kalkulyatoriga kiriting.
O‘zingiz baholagan Writing va Speaking bali odatda haqiqatdan yuqori chiqadi. Shubhangiz bo‘lsa, bu ikki bo‘limga 0.5 ball kam qo‘yib hisoblang.
Haftalik soatlarni qanday taqsimlash
Haftasiga 10 soatlik namunaviy taqsimot (Academic, 5.5 → 6.5):
| Yo‘nalish | Soat | Aniq ish |
|---|---|---|
| Listening | 2 | 1 ta to‘liq test + xato tahlili, 2 marta 20 daqiqalik diktant |
| Reading | 2 | 1 ta to‘liq test, 1 ta matnni savol turlari bo‘yicha qayta yechish |
| Writing | 2.5 | 1 ta Task 2, 1 ta Task 1, eski essedagi xatolarni qayta yozish |
| Speaking | 2 | Kuniga 15–20 daqiqa: Part 1 savollari, 1 ta cue card, yozuvni tinglash |
| Lug‘at va grammatika | 1.5 | Xato daftaridagi mavzular: artikllar, zamonlar, so‘z birikmalari |
Talaba bo‘lsangiz, ish kunlari 1 soat va dam olish kunlari 2.5 soatdan qilib 10 soatni yig‘ish mumkin. Ishlaydigan odamga 7–8 soat realroq: ertalab 30 daqiqa, kechqurun 30 daqiqa, shanba kuni to‘liq test. Maktabni bitirib, grant uchun bir yil ajratgan abituriyent haftasiga 20 soatgacha chiqishi mumkin, lekin kuniga 4 soatdan ortig‘i ko‘pincha charchoq bilan tugaydi.
Bosqichlar: 16 haftalik reja namunasi
| Haftalar | Bosqich | Haftasiga | Asosiy vazifalar |
|---|---|---|---|
| 1 | Diagnostika | 8–10 soat | To‘liq mock, ballarni yozish, eng zaif ikki bo‘limni tanlash |
| 2–5 | Asos | 10 soat | Grammatika bo‘shliqlari, har savol turini alohida o‘rganish, kuniga 15 daqiqa gapirish |
| 6–10 | Ko‘nikma | 10–12 soat | Haftasiga 2 esse, 2 ta Listening va 2 ta Reading testi, Speaking yozuvlari tahlili |
| 11–14 | Imtihon rejimi | 12 soat | Har hafta 1 to‘liq mock, xato daftari bo‘yicha qayta ishlash |
| 15–16 | Yakun | 8 soat | Yengil takrorlash, imtihon kuni tartibi, uyqu va vaqt boshqaruvi |
Aniq maqsad uchun tayyor rejalar: IELTS 6.5 olish rejasi va IELTS 7 olish rejasi — ikkalasida ham 12 haftalik jadval bor.
Muddatni hujjat topshirish sanasidan orqaga hisoblang
Grant yoki universitetga hujjat topshirish sanasi aniq bo‘lsa, rejani shu sanadan orqaga qurish ishonchliroq:
- Kompyuterdagi test natijasi odatda 1–5 kunda chiqadi (ielts.org).
- Ball yetmasa, qayta topshirish uchun kamida 4–6 hafta zaxira qoldiring.
- Imtihon sanasini tayyorgarlik oxiriga emas, zaxira bilan qo‘ying: muddatdan kamida 6–8 hafta oldin.
Masalan, hujjatlar 1-martgacha kerak bo‘lsa, birinchi urinishni yanvar boshida rejalashtiring. Bu holatda 5.5 dan 6.5 ga chiqish uchun (haftasiga 12 soat) tayyorgarlikni avgust–sentabrda boshlash kerak bo‘ladi.
Mashq: muddatni hisoblang
Har bir holat uchun jadval asosida taxminiy muddatni toping.
- 1. Sevara: hozir 5.5, kerak 6.5, haftasiga 8 soat.
- 2. Otabek: hozir 6.0, kerak 7.0, haftasiga 20 soat.
- 3. Laylo: overall 6.5, lekin Writing 5.5; faqat Writing 6.0 kerak, haftasiga 12 soat.
- 4. Rustam: hozir 7.0, kerak 8.0, haftasiga 8 soat.
- 5. Diyor: 150 soat kerak, haftasiga 10 soat ajrata oladi. Necha hafta?
- 6. Malika: hujjat topshirish 15-may. Imtihonni eng kechi bilan qachon topshirishi kerak?
Javoblar
1 — 5–7 oy. 2 — 2.5–4 oy. 3 — bitta bo‘limni 0.5 ga ko‘tarish: 1–1.5 oy. 4 — 9 oydan ko‘p; soatni oshirish yoki muddatni qayta ko‘rib chiqish kerak. 5 — 15 hafta (150 / 10), ya’ni taxminan 3.5 oy. 6 — qayta topshirishga zaxira bilan, 15-mayga 6–8 hafta qolganda: taxminan mart oxiri yoki aprel boshi.
Speaking soatlarini har kuni yig‘ish
Haftalik rejada eng oson “yo‘qoladigan” soatlar — Speaking, chunki unga sherik kerak. BandMate ilovasida Bandi bilan har kuni 15–20 daqiqa IELTS uslubidagi savollarga javob berasiz, mock test qilasiz va talaffuz hamda ravonlik bo‘yicha fikr olasiz. Ilovadagi baho rasmiy band emas, lekin kunlik mashqni rejadagi soatlarga qo‘shish osonlashadi.
Manbalar
- Cambridge English: yo‘l-yo‘riqli o‘qish soatlari
- IELTS: natijalarni olish va yuborish
- IELTS: rasmiy namunaviy savollar
- IELTS: baholash tafsilotlari
