IELTS Listening тахминан 30 дақиқа давом этади: 4 қисм, 40 савол, ҳар бир тўғри жавоб — 1 балл. Ёзув фақат бир марта эшиттирилади, жавоб эса кўпинча биринчи эшитилган сўз эмас, тузатилган ёки аниқлаштирилган сўз бўлади. Қуйида формат жадвали, 10 саволли намуна тест, тўлиқ транскрипт ва ҳар бир тузоқ изоҳланган жавоблар бор.
Тестни ҳақиқий машқ сифатида бажариш учун транскриптни шеригингизга ўқитинг: табиий тезликда, бир марта. Шерик бўлмаса, транскриптни ўзингиз овоз ёзиш иловасига ўқиб, бир кундан кейин тингланг.
Формат: 4 қисм нимадан иборат
Расмий ielts.org формат саҳифасига кўра, Listening Academic ва General Training учун бир хил:
| Қисм | Кимлар гапиради | Вазият | Кўп учрайдиган савол турлари |
|---|---|---|---|
| Part 1 | Икки киши | Кундалик вазият: бронь, рўйхатдан ўтиш | Форма, жадвал, изоҳ тўлдириш |
| Part 2 | Бир киши | Кундалик мавзудаги нутқ: шаҳар хизматлари, экскурсия | Харита, multiple choice, matching |
| Part 3 | Тўрт кишигача | Таълим: талабалар ва ўқитувчи муҳокамаси | Multiple choice, matching |
| Part 4 | Бир киши | Академик маъруза | Note completion |
Қоғоз вариантида охирида жавобларни жавоб варағига кўчириш учун 10 дақиқа берилади. Компьютер вариантида жавоблар дарҳол экранга ёзилади ва охирида текшириш учун 2 дақиқа бор. Тўғри жавоблар сони band’га расмий жадвал орқали айлантирилади; уни ielts.org’да текширинг.
Multilevel топширганлар учун муҳим фарқ
Кўп ўқувчилар аввал миллий Multilevel имтиҳонини топширади ва ўша одатлар билан IELTS’га келади. Фарқ жиддий:
| IELTS Listening | Multilevel Listening | |
|---|---|---|
| Вақт | тахминан 30 дақиқа | 45 дақиқа |
| Қисмлар | 4 | 6 |
| Саволлар | 40 | 35 |
| Ёзув неча марта | бир марта | икки марта |
Multilevel’да «иккинчи эшитишда тузатаман» деган одат IELTS’да ишламайди: бу ерда саволни ёзув бошланишидан олдин ўқиб олиш ва жавобни шу заҳоти ёзиш керак. Икки имтиҳоннинг умумий фарқи IELTS ёки CEFR мақоласида.
Намуна тест: 1–7 саволлар (Part 1 услубида)
Бу машқ учун ёзилган; расмий IELTS материали эмас.
Топшириқ: Complete the form below. Write ONE WORD AND/OR A NUMBER for each answer.
| Riverside Sports Centre — New member form | |
|---|---|
| First name | Aziz |
| Surname | 1 ________ |
| Phone number | 2 ________ |
| Address | 23 3 ________ Street |
| Membership type | 4 ________ |
| Class to try first | 5 ________ |
| Induction date | 6 ________ September |
| Found out about the centre from a | 7 ________ |
Вақт: саволларни ўқиш учун 30 сония, кейин ёзувни бир марта тингланг.
Намуна тест: 8–10 саволлар (Part 3 услубида)
Топшириқ: Choose the correct letter, A, B or C.
- 8 What was the main source of the students’ data? A) a student survey B) government reports C) interviews with a charity
- 9 According to the students, what is the main reason people do not cycle? A) safety B) lack of bike parking C) the weather
- 10 Who will present the data? A) Ben B) Kamila C) both students
Транскрипт
Тестни бажармагунча бу қисмни ўқиманг.
1–7 саволлар
Receptionist: Good morning, Riverside Sports Centre. How can I help?
Aziz: Hi. I’d like to join the gym. I’ve just moved to the area.
Receptionist: Great, I’ll fill in the form for you. What’s your first name?
Aziz: Aziz. A-Z-I-Z.
Receptionist: And your surname?
Aziz: Rakhimov. That’s R-A-K-H-I-M-O-V.
Receptionist: Thanks. And a contact number?
Aziz: It’s oh-seven-eight-four-five, double three two, one-nine-oh.
Receptionist: And your address?
Aziz: It’s 23 Fairview… sorry, no, Fairview was my first flat. It’s 23 Fairfield Street. F-A-I-R-F-I-E-L-D.
Receptionist: Got it. Now, we have three types of membership. Standard is for any time. Off-peak is cheaper, but only on weekdays before four. And there’s a student rate.
Aziz: I am a student, but my student card is from a university in Tashkent.
Receptionist: I’m afraid we need a card from a UK university for the student rate.
Aziz: OK. I work in the evenings anyway, so mornings are perfect. I’ll take off-peak.
Receptionist: Would you like to try a class? We’ve got yoga, spinning and swimming lessons.
Aziz: I’ve done yoga for years, so I’d like something new. Swimming sounds good… oh, but that’s on Saturdays, and I’m busy then. Let’s say spinning.
Receptionist: Everyone starts with an induction session. Which day suits you?
Aziz: Is the fifteenth possible?
Receptionist: The fifteenth is full, I’m afraid. The next one is on the twenty-first.
Aziz: The twenty-first is fine.
Receptionist: And how did you hear about us?
Aziz: My flatmate comes here, but actually I first saw your leaflet in the library.
8–10 саволлар
Tutor: So, how is your presentation on cycling in cities going?
Kamila: Quite well. At first we planned a survey of students, but there wasn’t enough time, so we based everything on government reports.
Ben: We also interviewed two people from a cycling charity, but that’s only a small part.
Tutor: What surprised you most?
Ben: I expected safety to be the main reason people don’t cycle. But it was actually having nowhere to leave the bike.
Kamila: Yes, parking came up again and again. Safety was second, and the weather was much lower than we thought.
Tutor: And how will you divide the presentation?
Kamila: Ben is better with charts, so I thought he’d present the data.
Ben: Actually, I’d rather do the introduction. I get nervous with questions at the end, and the data section has the most questions. So Kamila will do the data.
Жавоблар ва тузоқлар таҳлили
| № | Жавоб | Тузоқ | Нимани ўргатади |
|---|---|---|---|
| 1 | Rakhimov | KH бирикмаси; ўзбекча ёзувда Raximov ҳам бўлиши мумкин | Эшитганингизни эмас, ҳарфлаб айтилганини ёзинг |
| 2 | 07845332190 | double three = 33, oh = 0 | Рақамлар бир «сўз» ҳисобланади |
| 3 | Fairfield | Аввал Fairview айтилди | sorry, no, actually дан кейинги сўзга диққат |
| 4 | off-peak | standard ва student ҳам тилга олинди | Чизиқчали сўз битта сўз |
| 5 | spinning | yoga — олдин қилган, swimming — шанба | Уч вариант ҳам эшитилади, фақат биттаси танланади |
| 6 | 21 / 21st | fifteenth банд | Биринчи сана — кўпинча тузоқ |
| 7 | leaflet | flatmate тилга олинди | actually — жавоб сигнали |
| 8 | B | Сўровнома режа эди, интервью «кичик қисм» | Режа ва амалда қилинган ишни ажратинг |
| 9 | B | Бен safety кутганини айтди | I expected… but actually — кутилган жавоб эмас |
| 10 | B | Камила аввал Бенни таклиф қилди | Охирги қарорни кутинг |
Баҳолаш: 9–10 — Part 1–3 даги тузоқларни яхши сезасиз. 6–8 — қайси тузоқ турида хато қилганингизни хато дафтарига ёзинг. 5 ва ундан кам — саволни олдиндан ўқиш одатидан бошланг: ҳар бир бўш жой учун қандай сўз турини (исм, рақам, сана) кутишни белгиланг.
2-саволда ҳар бир рақамни иккинчи марта текширинг: битта рақам хато ёки тушиб қолган бўлса, жавоб тўлиқ нотўғри. Бундай тузоқлар ҳақида кўпроқ IELTS Listening distractors саҳифасида.
Ўзбек ўрганувчилари қаерда балл йўқотади
- Исм ва ҳарфлар. E («и:») ва I («ай»), G ва J, A ва R номлари адаштирилади. Ҳарфлаб айтилган исмни эшитиб, ўзбекча ёзиш одати билан Fairfild ёки Rahimov деб ёзиш осон.
- Кўплик -s. two bedrooms ни bedroom деб ёзиш. Ўзбек тилида сондан кейин кўплик қўшимчаси керак эмас (икки хона), шунинг учун қулоқ -s ни «ўтказиб юборади».
- thirteen / thirty. -teen да урғу охирида, -ty да бошида. Нарх ва вақтда бу фарқ ҳал қилувчи.
- Сўз лимити. ONE WORD AND/OR A NUMBER бўлса, the off-peak membership деб ёзиш хато.
- Имло. accommodation, address, necessary каби икки ҳарфли сўзлар. Уларнинг рўйхати IELTS Listening spelling хатолари саҳифасида.
- Multilevel одати. Иккинчи эшитишни кутиш ёки бўш жойни «кейинроқ тўлдираман» деб қолдириш.
Хато дафтари: ҳар бир хатога сабаб ёзинг
Фақат «32/40» деб ёзиш кейинги машқда нимани ўзгартиришни кўрсатмайди. Ҳар бир хатони битта сабабга ажратинг. Юқоридаги тестдан учта мисол:
| Савол | Менинг жавобим | Тўғри жавоб | Сабаб | Кейинги ҳаракат |
|---|---|---|---|---|
| 3 | Fairview | Fairfield | Тузоқ (тузатиш) | sorry, no, actually сигналларини белгилаб транскрипт ўқиш |
| 2 | 0784533219 | 07845332190 | Диққат (охирги oh) | Кунига 10 та телефон рақами диктанти |
| 5 | swimming | spinning | Тузоқ (шарт) | but, only, busy then каби чеклов сўзларини ёзиб бориш |
Бир-икки ҳафтадан кейин қайси сабаб кўп такрорланаётгани кўринади. Имло кўп бўлса — диктант, тузоқ кўп бўлса — транскрипт билан ишлаш, сўз билмаслик кўп бўлса — мавзули луғат керак.
Транскрипт билан 4 қадамли ишлаш
- Транскриптсиз ечинг. Вақт билан, бир марта.
- Текширинг ва сабабни ёзинг. Хато дафтарига.
- Транскриптда жавоб жойини топинг. Жавоб сўзининг тагига чизинг ва ундан олдин айтилган тузоқни доирага олинг.
- Яна тингланг ва қайтаринг. Жавоб жумласини овоз чиқариб, спикер тезлигида такрорланг (shadowing).
Транскрипт билан ишлашнинг бошқа усуллари инглизча listening’ни яхшилаш мақоласида.
BandMate бу ерда нимага ёрдам беради
BandMate IELTS Listening тестининг симулятори эмас: илова Bandi билан инглизча овозли суҳбатга қурилган. Реал вақтда жонли нутқни тушуниш, аниқлаштириш сўраш (Sorry, did you say fifteenth or fiftieth?) ва рақамларни эшитиб такрорлаш каби кўникмалар Listening’нинг Part 1 ва Part 3 қисмларида ҳам ишлайди. Тест ва band учун расмий материаллардан фойдаланинг.
Манбалар
- IELTS — Listening test format (ielts.org)
- Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги — чет тили тест форматлари (Multilevel)
