Distractor — audioda aytiladigan, lekin javob bo‘lmaydigan ma’lumot: gapiruvchi o‘zini tuzatadi, rejani o‘zgartiradi yoki bitta joyda uch variantni ham tilga oladi. Undan qochishning asosiy usuli: birinchi eshitilgan so‘zni emas, gap tugagandagi yakuniy ma’noni yozish. Buning uchun actually, but, instead, used to, except kabi signal so‘zlarini tanib, ulardan keyin ikki soniya kutishni odat qilish kerak.
Quyida distractorning yetti turi bor. Har biri uchun mashq transkripti, savol va javob sababi yozilgan. Oxirida javob kalitli 8 savollik mashq bor. Barcha misollar mashq uchun yozilgan, ular rasmiy IELTS materiali emas.
Nega testda distractor bo‘ladi
IELTS’ning rasmiy Listening formati bo‘yicha multiple choice savoli aniq detalni yoki asosiy fikrni tushunishni tekshiradi, matching esa suhbatni kuzatish va faktlar orasidagi bog‘liqlikni ko‘rishni talab qiladi. Agar audioda faqat to‘g‘ri javob aytilsa, test so‘z qidirishga aylanib qolardi. Distractor so‘zni eshitgan o‘quvchini emas, ma’noni tushungan o‘quvchini ajratadi.
Rasmiy sahifada yana bir muhim qoida bor: savollar audiodagi ma’lumot tartibida keladi. Demak, distractor ko‘pincha javobdan oldin aytiladi. Birinchi eshitgan narsangizni darhol yozsangiz, xato qilish ehtimoli yuqori.
Distractorning 7 turi: qisqa jadval
| Tur | Signal iboralar | Qayerda ko‘p uchraydi |
|---|---|---|
| 1. O‘zini tuzatish | sorry, I mean; no, wait; let me check | Section 1: raqam, sana, ism |
| 2. Ikkinchi gapiruvchi tuzatadi | Is it…? — No, it’s…; I think you’ll find… | Section 1 va 3 |
| 3. Reja o‘zgardi | we were going to; originally; instead; in the end | Barcha qismlar |
| 4. Eski va yangi ma’lumot | used to; until last year; now; has moved | Section 2, xarita |
| 5. Shart va istisno | except; unless; only if; but for students | Narx, vaqt, qoida |
| 6. Barcha variant tilga olinadi | A… B… but mainly C | Multiple choice |
| 7. So‘z mos, ma’no mos emas | savoldagi so‘z noto‘g‘ri variant yonida | Multiple choice, matching |
1. Gapiruvchi o‘zini tuzatadi
A: What time does the coach leave?
B: At quarter past nine. Oh, sorry, that’s the old timetable. It’s quarter to nine now.
Savol: Coach leaves at ______.
Javob: 8:45. Quarter past nine (9:15) birinchi aytiladi, lekin sorry, that’s the old timetable uni bekor qiladi. Quarter to nine — to‘qqizga chorak qolgan, ya’ni 8:45.
2. Ikkinchi gapiruvchi tuzatadi
A: So your date of birth is the fourteenth of June?
B: No, the fifteenth. People always get that wrong.
Savol: Date of birth: ______ June
Javob: 15. Xodim noto‘g‘ri sanani aytdi, mijoz tuzatdi. Section 1 da xodim ko‘pincha ma’lumotni qaytarib so‘raydi; bu joyda diqqatni oshiring, chunki tuzatish aynan shu yerda keladi.
3. Reja o‘zgardi
We were originally going to hold the meeting in the library, but it’s being repainted, so we’ll use the room above the café instead.
Savol: Meeting place: room above the ______
Javob: café. Originally va instead birga kelganda, birinchi joy bekor qilingan, ikkinchisi amalda. Library savolga yozilmaydi.
4. Eski va yangi ma’lumot
The information desk used to be next to the main entrance, but since the building work finished it’s been on the second floor.
Savol: Information desk: ______ floor
Javob: second. Used to be o‘tmishni bildiradi. Since … it’s been hozirgi holat. O‘zbek tilida “ilgari … edi” va “hozir … da” aniq farqlanadi; inglizchada ham xuddi shu mantiqni kuzating, faqat signal used to ko‘rinishida keladi.
5. Shart va istisno
A: How much is a ticket?
B: It’s eighteen pounds, but if you’ve got a student card it comes down to twelve.
Savol: Student ticket: £______
Javob: 12. Oddiy narx 18, lekin savol talaba chiptasi haqida. If you’ve got a student card shartni ochadi. Savol varag‘idagi aniqlovchi so‘zga (student, weekend, group) doim qarang.
6. Barcha variant tilga olinadi
Savol: Why did Maria choose this course?
- A. It was cheaper than others.
- B. It had evening classes.
- C. A friend recommended it.
Well, it was a bit cheaper, and my friend Dilnoza had done it, so I’d heard good things. But honestly, what decided it for me was that the classes are in the evening, so I can keep my job.
Javob: B. Uch variant ham tilga olindi. Savol esa why did she choose deb asosiy sababni so‘rayapti. What decided it for me aniq signal: undan keyingi fikr javob.
7. So‘z mos, ma’no mos emas
Savol: What does the speaker say about the museum shop?
- A. It sells books about local history.
- B. It is closed on Mondays.
- C. It offers discounts to members.
The museum itself is closed on Mondays, but the shop stays open all week. Members get ten percent off anything they buy there.
Javob: C. Closed on Mondays savoldagi B variantga so‘zma-so‘z mos, lekin u muzey haqida, do‘kon haqida emas. To‘g‘ri javob boshqa so‘z bilan aytildi: discounts to members = members get ten percent off. Ko‘p o‘quvchilar eshitgan so‘zi turgan variantni tanlaydi; bu turdagi tuzoq aynan shunga mo‘ljallangan.
O‘zbek o‘quvchilar nega ko‘p aldanadi
- Maktab testlari odati. Ko‘pchilik maktab va abituriyent testlarida matndagi so‘zni variantdan topishga o‘rgangan. IELTS’da esa to‘g‘ri variant ko‘pincha sinonim bilan aytiladi.
- “Kech qolaman” qo‘rquvi. Keyingi savolni o‘tkazib yubormaslik uchun birinchi raqamni darhol yozib, boshqa savolga o‘tib ketish. Natijada 2–3 soniyadan keyin kelgan tuzatish eshitilmaydi.
- Urg‘uni sezmaslik. Tuzatishda inglizlar kerakli so‘zga urg‘u beradi: “Not the FOURteenth, the FIFteenth.” O‘zbek tilida urg‘u kamroq ma’no tashiydi, shuning uchun bu signal e’tibordan chetda qoladi.
- But so‘zidan keyin to‘xtash. Ko‘p o‘quvchi but dan oldingi qismni tushunib, qolganini “tinglab bo‘ldim” deb o‘tkazib yuboradi. Inglizchada muhim ma’no ko‘pincha aynan but dan keyin keladi.
Qalam qoidasi: amalda qanday ishlatish
- Raqam yoki joy nomini eshitsangiz, uni savol yoniga kichik va xira yozing.
- Signal so‘z (sorry, actually, but, instead, used to, except) eshitilsa, qalamni to‘xtating va gap tugashini kuting.
- Tuzatish kelsa, eski yozuvni bitta chiziq bilan o‘chiring va yangisini yozing.
- Gap signalsiz tugasa, xira yozuvni tasdiqlang va keyingi savolga o‘ting.
- Test oxirida javob varag‘iga o‘tkazayotganda faqat o‘chirilmagan variantni ko‘chiring.
Bu qoida xarita savollarida ham ishlaydi; u yerda eski va yangi joy tuzog‘i ko‘proq, misollar map labelling sahifasida.
Mashq: 8 ta qisqa savol
Har bir transkriptni bir marta o‘qing, javobni yozing, keyin kalit bilan solishtiring.
- 1. “The course starts on the third of May — no, hang on, they moved it to the tenth.” Start date: ______ May
- 2. “Parking is free, except on match days, when it’s five pounds.” Parking on match days: £______
- 3. “We used to meet on Tuesdays, but most people prefer Thursdays now, so that’s what we do.” Meeting day: ______
- 4. A: “Is that B-R-O-W-N?” B: “Close, but it’s B-R-A-U-N.” Surname: ______
- 5. “You might think the best time to visit is summer, but spring is when the gardens really look their best.” Best season: ______
- 6. “A single room is sixty a night; for a double you’d be paying ninety.” Double room: £______ per night
- 7. “I was going to take the train, but the tickets were so expensive that I booked a coach in the end.” Transport: ______
- 8. “The workshop is open to everyone, although only members can use the 3D printer.” The 3D printer is available only to ______.
Javoblar:
- 1 — 10. No, hang on va they moved it birinchi sanani bekor qiladi.
- 2 — 5. Free umumiy qoida, except on match days savoldagi holat.
- 3 — Thursday (yoki Thursdays). Used to eski, now hozirgi holat.
- 4 — BRAUN. Close, but — ikkinchi gapiruvchi tuzatmoqda.
- 5 — spring. You might think noto‘g‘ri taxminni oldindan e’lon qiladi.
- 6 — 90. 60 bir kishilik xona narxi; savol double haqida.
- 7 — coach. Was going to va in the end rejaning o‘zgarganini ko‘rsatadi.
- 8 — members. Although only istisnoni ochadi.
8 tadan 7–8 tasi to‘g‘ri bo‘lsa, signal so‘zlarni yaxshi taniysiz; endi ularni real audioda tez eshitishni mashq qiling. 5 tadan kam bo‘lsa, xato qilgan savollaringiz qaysi turga kirganini jadvaldan toping: ko‘pincha bitta tur takrorlanadi.
Real audio bilan ishlaganda
Rasmiy namuna test yoki Cambridge IELTS kitobidagi audioni ishlaganingizdan keyin transkriptni oching va har bir xatoingiz yoniga distractor turining raqamini yozing (1 dan 7 gacha). Uch-to‘rt testdan keyin sizning “shaxsiy tuzog‘ingiz” aniq ko‘rinadi. Multiple choice savollarida variantlarni oldindan qanday tahlil qilish IELTS Listening multiple choice maqolasida, raqam va sanadagi tuzatishlar esa raqamlar va sanalar sahifasida.
BandMate nimaga yordam beradi
BandMate ilovasi IELTS Listening testini o‘tkazmaydi. Undagi Bandi bilan ovozli suhbatda esa jonli nutqqa darhol javob berishni mashq qilasiz: suhbatda Bandi fikrini o‘zgartirsa yoki aniqlik kiritsa, buni kuzatib borish tinglashdagi diqqatni o‘stiradi. O‘zingiz ham Actually, I meant… kabi tuzatish iboralarini gapirib ishlatsangiz, ularni audioda tezroq taniysiz. Ilovada IELTS Speaking mock testi va talaffuz bo‘yicha fikr ham bor. AI fikri rasmiy band emas.



