IELTS ListeningO‘zbekcha

IELTS Listening Section 3: talabalar muhokamasi va javobli mashq

IELTS Listening Section 3 qanday tuzilgan: fikr o‘zgarishi signallari, transkriptli 10 savol (4 tasi to‘liq tahlil bilan) va javoblar izohi.

Ikki talaba va o‘qituvchi loyiha haqida muhokama qilayotgan IELTS Listening Section 3 mashqi

IELTS Listening Section 3 da ikki-uch kishi, odatda talabalar va ba’zan o‘qituvchi, o‘qish bilan bog‘liq loyihani muhokama qiladi. Bu qismda javob ko‘pincha birinchi aytilgan fikr emas, balki muhokama oxirida kelishilgan qaror bo‘ladi. Shuning uchun asosiy ko‘nikma: kim nima deganini va fikr qayerda o‘zgarganini kuzatish.

Quyida qism tuzilishi, fikr o‘zgarishini bildiruvchi iboralar jadvali, transkript bilan to‘liq tahlil qilingan misol va 6 savollik mustaqil mashq bor. Transkriptlar mashq uchun yozilgan, ular rasmiy IELTS materiali emas.

Section 3 nimani tekshiradi

IELTS’ning rasmiy Listening formati bo‘yicha test taxminan 30 daqiqa, to‘rt qism va 40 savoldan iborat, har qismda 10 ta savol bor, yozuv faqat bir marta eshittiriladi. Uchinchi qism ta’lim yoki o‘quv kontekstidagi suhbat: ikki universitet talabasi, ba’zan o‘qituvchi yo‘naltirib turadi. Unda 21–30-savollar keladi.

Birinchi va ikkinchi qismdan farqi uchta:

BelgiSection 1–2Section 3
GapiruvchilarBir yoki ikki kishi, kundalik vaziyatIkki-uch kishi, o‘qish loyihasi
Javob qayerdaKo‘pincha aniq fakt: ism, raqam, joyKo‘pincha fikr, baho yoki qaror
Asosiy tuzoqTuzatilgan raqam yoki sanaBirinchi taklif keyin rad etiladi
Lug‘atKundalikAkademik: questionnaire, data, findings

Savol turlari rasmiy ro‘yxatdagi har qanday tur bo‘lishi mumkin. Amalda bu qismda multiple choice va matching ko‘p uchraydi, chunki ular fikrni tekshirishga qulay. Multiple choice bo‘yicha alohida qo‘llanma: IELTS Listening multiple choice.

Fikr o‘zgarishini bildiruvchi iboralar

Section 3 dagi ko‘p xato bitta sababdan: talaba interviews so‘zini eshitadi va darhol A variantini belgilaydi. Keyingi jumlada esa boshqa gapiruvchi bu fikrni rad etadi. Quyidagi iboralarni eshitganingizda qalamni to‘xtating.

IboraNima bo‘lyaptiSiz nima qilasiz
We started with… / At first we thought…Eski rejaHali belgilamang
But we realised… / The problem is…Rad etish boshlandiKeyingi jumlani kuting
So now we’re leaning towards…Yangi tanlovBu javobga yaqin
That makes sense. / Fair enough.KelishuvQaror tasdiqlandi
I’m not sure that’s a good idea.Muloyim radBu “ha” emas
I suppose so. / I guess you’re right.Istamay rozi bo‘lishQaror baribir qabul qilindi
Actually, I’d rather… / Having said that…Fikrni o‘zgartirishOldingi gap bekor
OK, we’ll do that. / Let’s go with…Yakuniy qarorEndi belgilang

O‘zbek tinglovchisi uchun eng xavflisi muloyim rad. O‘zbekcha suhbatda “bilmadim, unchalik emas” deyilsa, bu ko‘pincha aniq “yo‘q” deb tushuniladi. Inglizcha I’m not sure that would work ham xuddi shunday “yo‘q” degani, lekin unda no so‘zi yo‘q. I wouldn’t say it’s bad esa aksincha, yumshatilgan maqtov.

Tahlil qilingan misol: savollar 21–24

Avval savollarni o‘qing, keyin transkriptni bir marta, to‘xtamasdan o‘qing yoki kimgadir ovoz chiqarib o‘qiting.

  • 21. What method will the students use to collect data? A interviews, B an online questionnaire, C a sleep diary
  • 22. How many responses do they hope to get? A 20, B 50, C 100
  • 23. The questionnaire will mainly contain A open questions, B multiple-choice questions, C an equal mix of both
  • 24. What does the tutor suggest about the accuracy problem? A change to diaries, B mention it in the report, C ask fewer questions

Transkript (mashq uchun yozilgan):

Tutor: So, have you two decided how you’ll collect data for your project on students’ sleep habits?

Hannah: We started with interviews. I liked the idea because you get really detailed answers.

Aziz: But we realised it would take far too long. Twenty interviews, half an hour each, and then transcribing them all. So now we’re leaning towards an online questionnaire.

Tutor: That makes sense. How many responses are you hoping for?

Hannah: I said a hundred at first, but Aziz thinks that’s unrealistic in two weeks.

Aziz: Fifty would be safer. If we get more, great.

Tutor: And the questions themselves?

Hannah: I wanted open questions, but honestly, analysing them is a nightmare. So mostly multiple choice, with one open question at the end.

Tutor: Good. One thing I’d warn you about: students tend to underestimate how late they go to bed.

Aziz: Right. So maybe we should ask them to keep a sleep diary for a week instead?

Tutor: That would be more accurate, but you’d lose a lot of participants. I’d keep the questionnaire and simply mention the limitation in your report.

Hannah: OK, we’ll do that.

Tahlil:

  • 21 — B. Interviews birinchi eshitiladi, lekin But we realised rad etadi, leaning towards an online questionnaire yangi tanlov. C varianti keyinroq Aziz tomonidan taklif qilinadi va o‘qituvchi uni rad etadi.
  • 22 — B. Uchala raqam ham eshitiladi. Twenty intervyular soni, a hundred Hannah’ning birinchi fikri, Fifty would be safer esa yakuniy raqam. Hech kim unga e’tiroz bildirmaydi.
  • 23 — B. Mostly multiple choice savoldagi mainly so‘zining sinonimi. Bitta ochiq savol borligi C variantini to‘g‘ri qilmaydi: equal mix teng miqdor degani.
  • 24 — B. Sleep diary ikkinchi marta tilga olinadi, bu safar tuzoq sifatida. O‘qituvchining I’d keep… and simply mention the limitation in your report jumlasi javob, Hannah’ning we’ll do that jumlasi uni tasdiqlaydi.

E’tibor bering: to‘rt savolning uchtasida noto‘g‘ri variant to‘g‘ri variantdan oldin eshitildi. Bu tasodif emas, Section 3 shunday yoziladi. Bunday signallarning kengroq ro‘yxati IELTS Listening distractors sahifasida.

Kim nima dedi: savol varag‘ida belgilash

Matching savollarida ikki talabaning fikri alohida so‘raladi, masalan, “Which student thinks the survey was too long?”. Audio boshlanishidan oldin savol varag‘ida qisqa belgilar qo‘ying:

  1. Gapiruvchilar ismini savollar tepasiga yozing, har biriga bitta harf: H (Hannah), A (Aziz), T (tutor).
  2. Har savol yoniga kim haqida so‘ralayotganini belgilang. Ba’zi savollar faqat bitta kishining fikrini so‘raydi.
  3. Tinglash paytida fikr eshitilsa, variant yoniga kichik harf qo‘ying: “B – H”, keyin rad etilsa ustidan chiziq torting.
  4. Yakuniy qaror eshitilganda aylana chizing. Aylana bo‘lmagan savolga qaytmang, keyingisiga o‘ting.

Ovozlarni ajratish qiyin bo‘lsa, birinchi 20–30 soniyada har bir gapiruvchi o‘zini qanday tutishini eslab qoling: kim tezroq gapiradi, kim ko‘proq savol beradi, kimning ovozi pastroq.

Section 3 uchun akademik lug‘at

Bu so‘zlarni bilmasangiz, savolni tushunsangiz ham gapiruvchi nima haqida gapirayotganini kechikib anglaysiz.

So‘zMa’nosiMisol
questionnaireso‘rovnomaWe sent the questionnaire to 60 students.
participantsishtirokchilarSome participants didn’t finish.
datama’lumotlarWe still need to analyse the data.
findingsnatijalar, xulosalarOur findings were surprising.
sampletanlanmaThe sample was too small.
limitationcheklov, kamchilikMention the limitation in your report.
draftqoralamaSend me a draft by Friday.
deadlinetopshirish muddatiThe deadline is next Monday.
feedbackfikr-mulohazaThe tutor’s feedback was useful.
referencemanbaga havolaAdd the references at the end.

Questionnaire so‘zining imlosiga alohida e’tibor bering: ikki n, oxirida -aire. Bu so‘z bo‘sh joy to‘ldirishda chiqsa, bitta harf xatosi javobni yo‘qqa chiqaradi.

Mustaqil mashq: savollar 25–30

Topshiriq. Ikki talaba, Malika va Tom, shahar transporti haqidagi taqdimotini qayta ko‘rib chiqmoqda. Taqdimotning har bir qismi haqida qanday qarorga kelishdi? Har bir harf bir martadan ko‘p ishlatilishi mumkin.

  • A keep it as it is
  • B make it shorter
  • C move it to the end
  • D remove it
  • E add more data

Savollar:

  • 25. Introduction
  • 26. History of the Tashkent metro
  • 27. Survey results
  • 28. Comparison with Almaty
  • 29. Video clip
  • 30. Recommendations

Transkript (mashq uchun yozilgan):

Malika: Right, let’s go through the presentation part by part. The introduction’s fine, isn’t it?

Tom: I think so. It’s short and it tells people what to expect. Let’s not touch it.

Malika: Then the history of the Tashkent metro. I love that part, but it’s nearly four minutes.

Tom: And we only have fifteen minutes in total. Could we cut it to about one minute? Just the key dates.

Malika: Fair enough. Now, the survey results. I was going to put them at the end.

Tom: No, they’re the strongest part. They should stay where they are, but we need more figures. At the moment we only report two of the questions.

Malika: OK, I’ll add the numbers from the other four.

Tom: What about the comparison with Almaty?

Malika: I’m not sure it adds much. Our tutor said it was a bit off-topic.

Tom: I suppose so. Let’s drop it completely.

Malika: And the video clip? I thought we could open with it.

Tom: It’s quite dramatic, though. I think it works better as a way to finish, after the recommendations.

Malika: Good idea. And the recommendations are fine as they are, I think.

Tom: Actually, I’d cut them down. Three points instead of six. Nobody will remember six.

Malika: You’re right.

Avval o‘zingiz yeching, keyin javoblarni tekshiring.

Javoblar:

  • 25 — A. Let’s not touch it = o‘zgartirmaslik.
  • 26 — B. Cut it to about one minute = qisqartirish. History olib tashlanmaydi, faqat qisqaradi.
  • 27 — E. Tuzoq ikki qavatli: Malika oxiriga surmoqchi edi (C), Tom they should stay where they are deydi (A ga o‘xshaydi), lekin darhol we need more figures qo‘shadi. Qaror: ko‘proq raqam qo‘shish.
  • 28 — D. Drop it completely = olib tashlash. I suppose so istamay bo‘lsa ham rozilik.
  • 29 — C. Malika boshida ko‘rsatmoqchi edi, lekin kelishilgan joy: as a way to finish.
  • 30 — B. Malika fine as they are deydi, Tom Actually bilan fikrni o‘zgartiradi, Malika You’re right bilan rozi bo‘ladi.

B harfi ikki marta ishlatildi. 6 tadan 5–6 tasi to‘g‘ri bo‘lsa, rasmiy namuna testlardagi to‘liq Section 3 ga o‘ting. 4 tadan kam bo‘lsa, xato qilgan savolingiz uchun transkriptda qaror aytilgan jumlani toping va unga olib kelgan signal iborani yuqoridagi jadvaldan qidiring.

Transkript bilan ishlash tartibi

Haqiqiy audio bilan mashq qilganda bitta testni uch bosqichda ishlating:

  1. Imtihondagidek. Audioni to‘xtatmay tinglang va javob yozing. Natijani qayd eting.
  2. Transkript bilan. Har bir xato uchun javob aytilgan jumlani toping va uning ustida qanday signal oldin keldi deb yozing: rad etish, tuzatish yoki kelishuv.
  3. Ertasi kuni. Faqat xato qilingan bo‘lakni transkriptsiz qayta tinglang. Endi signalni eshityapsizmi?

Section 3 dan keyin keladigan akademik monolog uchun IELTS Listening Section 4 qo‘llanmasini o‘qing. Barcha qismlar va boshqa bo‘limlar IELTS sahifasida jamlangan.

BandMate nimaga yordam beradi

BandMate ilovasi IELTS Listening testini o‘tkazmaydi va Listening bali bermaydi. Undagi Bandi bilan ovozli suhbatda esa I’m not sure that would work yoki Fair enough, let’s go with that kabi kelishuv va rad etish iboralarini o‘zingiz ishlatib ko‘rishingiz mumkin. O‘zi gapirgan iborani odam tinglashda tezroq taniydi. Ilovada talaffuz bo‘yicha fikr va IELTS Speaking mock test ham bor; AI fikri rasmiy band emas.

Manbalar

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling