Academic Task 1’da ikki xil grafik birga kelsa (masalan, line graph va pie chart), javobning qoidasi bitta: overview ikkala grafikning asosiy xususiyatini aytadi, body paragraflar esa odatda har bir grafikni alohida tasvirlaydi. Grafiklarni faqat raqamlar haqiqatan bog‘langan joyda bog‘laysiz va hech qachon grafikda yo‘q sababni o‘ylab topmaysiz. Hajm talabi o‘zgarmaydi: kamida 150 so‘z, taxminan 20 daqiqa, shuning uchun har grafikdan faqat eng muhim raqamlarni tanlaysiz.
Rasmiy format nima deydi
IELTS’ning Academic Writing format sahifasida Task 1 uchun bir yoki bir nechta grafik, diagramma yoki jadval berilishi mumkinligi aytilgan. Javob kamida 150 so‘z bo‘lishi va vazifaga 20 daqiqadan ko‘p vaqt sarflamaslik tavsiya etiladi. Band descriptors bo‘yicha band 7 uchun aniq overview, ma’lumotni to‘g‘ri guruhlash va asosiy trend yoki farqlarni ko‘rsatish talab qilinadi. Ikki grafikda bu talab ikki barobar qiyinlashadi: ikkala grafikning “asosiy xususiyati” overview’da bo‘lishi kerak.
Mixed chart turlari va ularni tartiblash
| Juftlik | Odatdagi bog‘lanish | Body tartibi |
|---|---|---|
| Line graph + pie chart | Chiziq vaqt bo‘yicha jami sonni, doira bitta yildagi tarkibni ko‘rsatadi | Body 1: trend, Body 2: ulushlar |
| Bar chart + table | Ikkalasi bir xil davlatlar yoki guruhlar haqida | Grafik bo‘yicha yoki guruhlar bo‘yicha |
| Table + pie chart | Jadvalda raqamlar, doirada ulushlar | Avval kattaroq manzarani bergan grafik |
| Line graph + bar chart | Ikki xil ko‘rsatkich, bir xil davr | Har grafikka bitta paragraf |
Bir xil turdagi ikki grafik (masalan, ikki yilga oid ikki pie chart) odatda taqqoslash vazifasi; ularni yil bo‘yicha emas, kategoriya bo‘yicha solishtirish qulayroq. Bu haqda pie chart sahifasida batafsil yozilgan.
Mashq topshirig‘i (xayoliy ma’lumot)
Mashq topshirig‘i: The line graph shows the number of new small businesses registered each year in a region between 2014 and 2024. The pie chart shows the sectors of the businesses registered in 2024. Summarise the information by selecting and reporting the main features, and make comparisons where relevant.
Barcha raqamlar mashq uchun o‘ylab topilgan va hech qaysi real viloyat statistikasi emas.
Line graph (yangi ro‘yxatdan o‘tgan kichik bizneslar, ming):
| 2014 | 2016 | 2018 | 2020 | 2022 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|
| 12 | 14 | 15 | 11 | 19 | 26 |
Pie chart (2024 yilda ro‘yxatdan o‘tgan bizneslar, soha bo‘yicha):
| Soha | Ulush |
|---|---|
| Retail trade | 36% |
| Services | 27% |
| IT and online services | 16% |
| Manufacturing | 13% |
| Agriculture | 8% |
Yozishdan oldin: to‘rtta savol
- Har bir grafik alohida nimani ko‘rsatadi? Chiziq: jami son o‘n yil davomida. Doira: faqat 2024 yil tarkibi.
- Har grafikning eng muhim xususiyati nima? Chiziq: umumiy o‘sish, 2020 yilgi vaqtinchalik pasayish, oxirida ikki barobardan ko‘p. Doira: savdo va xizmatlar birga deyarli uchdan ikki qism, qishloq xo‘jaligi eng kichik.
- Grafiklar qayerda bog‘lanadi? Faqat 2024 yilda: doiradagi foizlar chiziqdagi 26 mingga tegishli. Masalan, IT ulushi 16%, ya’ni taxminan 4 ming biznes. Bu hisob to‘g‘ri, lekin shart emas.
- Nimani yozib bo‘lmaydi? 2020 yilgi pasayish sababini (grafikda yo‘q) va IT sohasi o‘n yil davomida o‘sganini (doira faqat bitta yilni ko‘rsatadi).
Namuna javob (mashq uchun, taxminan 185 so‘z)
Practice sample — not an official score. Javobni BandMate tahririyati yozgan, unga rasmiy band qo‘yilmagan.
The line graph illustrates how many new small businesses were registered annually in a region from 2014 to 2024, while the pie chart breaks down the businesses registered in the final year by sector.
Overall, registrations increased over the decade despite a temporary fall in 2020, and the final figure was more than double the initial one. In 2024, retail and services together accounted for almost two-thirds of new firms, whereas agriculture made up the smallest share.
In 2014, around 12,000 new businesses were registered. This figure rose gradually to 15,000 by 2018 before dropping to 11,000 in 2020, the lowest point in the period. Registrations then recovered strongly, reaching 19,000 in 2022 and 26,000 in 2024.
Turning to the sectors in 2024, retail trade was the largest category at 36%, followed by services at 27%. IT and online services represented 16% of new businesses, slightly more than manufacturing at 13%. Agriculture accounted for only 8%, less than a quarter of the retail figure.
Namunadagi qarorlar
- Kirish ikki grafikni bitta gapda tanishtiradi, while bilan. Har grafikka alohida kirish gapi yozish ham mumkin, lekin so‘z va vaqt ketadi.
- Overview ikki gapdan iborat: birinchisi chiziq haqida, ikkinchisi doira haqida. Unda raqam yo‘q, faqat umumiy manzara.
- Body 1 faqat trend, body 2 faqat ulushlar. Ikki grafikni bitta paragrafda aralashtirish o‘quvchini chalg‘itadi.
- Turning to ikkinchi grafikka o‘tishni belgilaydi; As for the pie chart ham ishlaydi.
- 2020 yilgi pasayishga sabab berilmagan. Pandemiya haqida yozish qanchalik tabiiy tuyulmasin, bu grafikda yo‘q ma’lumot va vazifaga aloqasiz.
- Hisoblangan taqqoslash (less than a quarter of the retail figure: 8 va 36) grafikdagi raqamdan kelib chiqadi, shuning uchun aniq.
Trend fe’llarini (rose gradually, dropping to, recovered strongly) kengroq variantlarda trend so‘zlari sahifasida topasiz; foizni kasr bilan ifodalash uchun kasr va foizlarni o‘qish sahifasi foydali.
20 daqiqa ikki grafik uchun
| Daqiqa | Ish |
|---|---|
| 0–3 | Ikkala grafik nima ko‘rsatishini, birligini (ming, foiz) va yillarini belgilang |
| 3–5 | Har grafikdan bitta asosiy xususiyat: bu overview |
| 5–7 | Kirish va overview |
| 7–15 | Ikki body paragraf, har biri 3–4 gap |
| 15–18 | Raqam, birlik va yillarni grafik bilan solishtirib tekshiring |
| 18–20 | Artikl, fe’l zamoni, % va percentage points farqi |
O‘zbek o‘quvchilari mixed chart’da qiladigan xatolar
- Overview faqat bitta grafik haqida. Eng ko‘p uchraydigan va eng qimmatga tushadigan xato: ikkinchi grafikning asosiy xususiyati umuman aytilmaydi.
- Sabab o‘ylab topish. Registrations fell because of the pandemic. Grafikda bunday ma’lumot yo‘q.
- Bir yillik ma’lumotdan trend chiqarish. IT companies grew quickly. Doira faqat 2024 yilni ko‘rsatadi.
- Birlikni unutish. Chiziqdagi 12 bu 12 ming; 12 businesses deb yozish ma’lumotni buzadi.
- Kasr sonlarni ruscha yozish. 12,5 thousand emas, 12.5 thousand yoki 12,500: inglizchada o‘nli kasr nuqta bilan yoziladi.
Mashq: to‘g‘ri, noto‘g‘ri yoki grafikda yo‘q?
Yuqoridagi xayoliy ma’lumotga qarab har gapni baholang: T (to‘g‘ri), N (noto‘g‘ri) yoki Y (grafikda yo‘q).
- Registrations fell in 2020 because many shops closed.
- The number of IT businesses grew steadily between 2014 and 2024.
- In 2024, services accounted for just over a quarter of new businesses.
- Registrations in 2024 were more than twice the 2014 level.
- Manufacturing was the smallest sector in 2024.
- Roughly 4,000 new IT and online businesses were registered in 2024.
- The lowest number of registrations was recorded in 2014.
Keyin quyidagi uch overview’dan eng yaxshisini tanlang:
- A. Overall, the number of businesses went up and down, and retail was 36%.
- B. Overall, registrations rose over the period apart from a dip in 2020, and in 2024 retail and services were the dominant sectors.
- C. Overall, the line graph shows an upward trend.
Javoblar
- Y — sabab grafikda berilmagan.
- Y — soha bo‘yicha ma’lumot faqat 2024 yil uchun.
- T — 27%, to‘rtdan birdan biroz ko‘p.
- T — 26 ming va 12 ming.
- N — eng kichigi qishloq xo‘jaligi (8%).
- T — 26 000 ning 16 foizi taxminan 4 160.
- N — eng past nuqta 2020 yil (11 ming).
Overview: B. A’da raqam bor va trend noaniq (went up and down); C faqat bitta grafik haqida.
Barchasini to‘g‘ri topgan bo‘lsangiz, shu ma’lumotga o‘zingiz 20 daqiqada javob yozing va namunadan farqli so‘zlar ishlating. Overview’ni boshqa grafik turlarida qanday topish haqida Task 1 overview qo‘llanmasini ko‘ring.
Grafikdagi raqamlarni ovoz chiqarib tasvirlash
Ikki grafikni tez tahlil qilish ko‘nikmasi gapirib mashq qilganda ham rivojlanadi: “eng muhim uchta narsa nima?” degan savolga bir daqiqada javob berish overview yozishga juda o‘xshaydi. BandMate ilovasida Bandi bilan o‘z shahringizdagi o‘zgarishlarni raqamlar bilan tasvirlab, rose to, accounted for kabi iboralarni ishlatishni mashq qilishingiz mumkin. Ilova yozma javobingizga band qo‘ymaydi va AI fikri rasmiy baho emas.
Manbalar
- IELTS: Academic Writing testining rasmiy formati
- IELTS Writing band descriptors (May 2023 yangilangan versiya)



