Imtihon joyi, kuni va vaqtini my.gov.uz’dagi “Mening arizalarim” bo‘limidan bilasiz va ruxsatnomani o‘sha yerdan yuklab olasiz. Belgilangan vaqtdan kamida bir soat oldin pasport yoki ID-karta bilan kelasiz. Telefon, elektron soat, lug‘at va shpargalkani binoga olib kirish taqiqlangan: bu holatda nomzod imtihondan chetlatiladi va natijasi chiqarilmaydi. Test tugagani e’lon qilingandan keyin yozishda davom etish ham chetlatishga sabab.
Bu qoidalar Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy sahifalaridan olingan, har biri manbasi bilan. Sumkaga nima solish va imtihon ertalabi uchun vaqt jadvali CEFR imtihon kuni checklist sahifasida. Bu sahifa esa auditoriya ichidagi qoidalar va ularning oqibati haqida.
Manbalar haqida bitta ogohlantirish
Xulq qoidalarining eng batafsil ro‘yxati agentlikning “Talabgorlar uchun eslatma” sahifasida. Bu sahifa eski tartib davridan qolgan qismlarni ham saqlaydi: masalan, ro‘yxatdan o‘tish uchun dtm.uz va natijani uch hafta ichida e’lon qilish haqida yozadi. Hozir esa ariza my.gov.uz orqali beriladi va agentlik 2022-yildan natijani bir hafta ichida e’lon qilishini bildirgan. Shuning uchun quyidagi xulq qoidalarini asos sifatida oling, lekin imtihon kuni auditoriya kuzatuvchisi e’lon qilgan tartib va ruxsatnomadagi ko‘rsatmalar ustun turadi. Amaldagi huquqiy asos — Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori bilan tasdiqlangan ma’muriy reglament.
Imtihongacha: ruxsatnoma, hujjat, vaqt
| Qoida | Rasmiy manba nima deydi |
|---|---|
| Xabarnoma | Talabgor imtihon joyi va aniq vaqti haqida imtihon sanasidan 3 kun oldin xabardor qilinadi (agentlik, 2022) |
| Ruxsatnoma | Joy, kun va vaqt my.gov.uz’ning “Mening arizalarim” bo‘limida; ruxsatnoma shu yerdan yuklab olinadi (agentlik e’loni, 2025-yil fevral) |
| Hujjat | Shaxsni tasdiqlovchi hujjat — pasport yoki ID-karta; eslatmada hujjatning asli talab qilinadi |
| Kelish vaqti | Belgilangan vaqtdan kamida bir soat oldin |
Ruchka yoki qalamni o‘zingiz olib kelishingiz kerakmi, suv olib kirish mumkinmi — bu haqda umumiy rasmiy ko‘rsatma topmadik. Buni ruxsatnomadan o‘qing yoki agentlik call-markazi 1195 dan so‘rang.
Binoga va auditoriyaga nima olib kirilmaydi
Eslatmaga ko‘ra ikki xil cheklov bor:
- Binoga umuman olib kirilmaydi: aloqa vositalari (telefon, elektron soat), shpargalka, lug‘at. Bunday holat aniqlansa, nomzod test sinovlaridan chetlashtiriladi va natijasi chiqarilmaydi.
- Auditoriyaga olib kirilmaydi: ustki kiyim, sumka, papka va shunga o‘xshash narsalar.
Amaliy xulosa: telefonni uyda qoldirish eng xavfsiz yo‘l. Agar imtihon binosida buyumlarni topshirish joyi bo‘lsa, bu haqda ruxsatnomada yoki kirishda aytiladi — oldindan unga tayanmang. Qishda issiq kiyim ostiga yengil kiyim kiyib boring, chunki ustki kiyim auditoriyada siz bilan bo‘lmaydi.
Auditoriya ichida: 10 ta qoida
Hammasi agentlik eslatmasidan, o‘z so‘zlarimiz bilan:
- Kuzatuvchi test boshlanganini e’lon qilmaguncha savollar kitobini ochmang.
- Tartib bo‘yicha barcha savollarni kuzatuvchiga test boshlanishidan oldin bering. Test davomida savol berish taqiqlangan.
- Imtihon materiallari noto‘g‘ri yoki nuqsonli deb o‘ylasangiz, kuzatuvchiga test boshlanishidan 15 daqiqa oldin zudlik bilan xabar bering.
- Javoblar varaqasidagi raqamlarni solishtiring: ular bir xil bo‘lishi kerak. Farq qilsa, kuzatuvchiga murojaat qiling.
- Boshqa talabgorlar bilan gaplashish, orqaga va yonga qarash, boshqalarning savollar kitobi yoki javob varag‘idan foydalanish taqiqlangan.
- Auditoriyani kuzatuvchining ruxsatisiz tark etmang.
- Test materiallarini yirtish yoki boshqa shaxsga uzatish chetlatishga olib keladi.
- Test materiallarini auditoriyadan olib chiqish man etiladi.
- Sog‘lig‘ingiz yomonlashsa, darhol kuzatuvchini ogohlantiring.
- Test tugagani e’lon qilinganda ruchkani stolga qo‘yib, kuzatuvchi kelishini kuting. E’londan keyin yozishni davom ettirgan talabgor chetlatiladi.
10-qoida eng ko‘p “sezilmay” buziladigan qoida. Writing’da oxirgi gapni tugatish istagi kuchli bo‘ladi. Shuning uchun Writing’ni oxirgi 5 daqiqa qolganda yakunlashga odatlaning: 60 daqiqalik reja Multilevel writing rejasida bor.
Imtihon ketma-ketligi va vaqt
Agentlikning test formati sahifasiga ko‘ra yozma qism 2 soat 45 daqiqa davom etadi:
| Tartib | Bo‘lim | Vaqt | Rasmiy tafsilot |
|---|---|---|---|
| 1 | Listening | 45 daqiqa | 6 qism, 35 savol; har matn ikki marta; oldidan 15–30 soniya savollarni o‘qish; audio ~35 daqiqa + 10 daqiqa javob varaqasiga |
| 2 | Reading | 60 daqiqa | 5 qism, 35 savol; javob varaqasini to‘ldirish shu vaqt ichida |
| 3 | Writing | 60 daqiqa | 2 qism, 3 topshiriq; javob varaqasini to‘ldirish shu vaqt ichida |
| — | Speaking | alohida | 8 savol, har biriga belgilangan vaqt |
Speaking yozma qismdan alohida kunlarda o‘tishi mumkin. Masalan, agentlikning 2025-yil fevraldagi e’lonida yozma qism 15–16-fevralda, gapirish ko‘nikmasini baholash esa 17-fevraldan 11-martgacha belgilangan edi. O‘z Speaking kuningizni ruxsatnomadan tekshiring.
Rasmiy Speaking formatidagi ko‘rsatmaga ko‘ra har savolda signal (chime) eshitilganda gapirishni boshlaysiz. Vaqtlar: 1–3-savollar 30 soniyadan; 4-savol 45 soniya, 5–6-savollar 30 soniyadan; 7-savol va 8-savol oldidan 1 daqiqa tayyorgarlik va 2 daqiqa javob. Har qism bo‘yicha batafsil: Multilevel imtihon formati.
Kechikish va to‘lov: manbalar bir xil emas
Ma’muriy reglamentda kechikkan talabgor imtihonga kiritilmasligi belgilangan. To‘lovning taqdiri haqida esa ma’lumot turlicha: eslatma sahifasida kech qolgan yoki uzrsiz kelmagan nomzodga badalning 50 foizi qaytarilishi yozilgan, boshqa talqinlarda to‘lov qaytarilmaydi deyiladi. Qaysi shart hozir amal qilishini biz ishonch bilan tasdiqlay olmadik. Shuning uchun ikkita xulosa:
- Kechikmaslik uchun rejani “bir soat oldin” talabiga qarab tuzing, o‘zingizga yana zaxira vaqt qo‘shing.
- Kechiksangiz yoki kasallik kabi uzrli sabab bilan kela olmasangiz, shu kunning o‘zida 1195 ga qo‘ng‘iroq qiling va my.gov.uz’dagi arizangizni tekshiring. Muddatlar qisqa bo‘lishi mumkin.
Natija kutganingizdan past chiqsa, apellyatsiya tartibi natija va apellyatsiya sahifasida.
Mumkinmi? 9 vaziyat
Har vaziyatga “mumkin”, “mumkin emas” yoki “aniqlash kerak” deb javob bering.
- 1. Qo‘lingizda aqlli soat (smart watch) bor, uni o‘chirib qo‘ydingiz.
- 2. Kurtkangizni stul suyanchig‘iga ilib o‘tirmoqchisiz.
- 3. Test boshlanishini kutayotib, savollar kitobini varaqlab ko‘rmoqchisiz.
- 4. Reading paytida bir so‘zning ma’nosini kuzatuvchidan so‘ramoqchisiz.
- 5. Javoblar varaqasidagi raqam savollar kitobidagidan farq qiladi.
- 6. “Vaqt tugadi” deyildi, sizga esa bitta so‘zni yozish qoldi.
- 7. Listening’dan keyin hojatxonaga chiqishingiz kerak.
- 8. Speaking savollarini keyin mashq qilish uchun savollar kitobini uyga olib ketmoqchisiz.
- 9. Pasportingiz yo‘q, lekin telefoningizda uning surati bor.
Javoblar
- 1 — Mumkin emas. Elektron soat aloqa vositalari qatorida sanalgan; o‘chirilgan bo‘lsa ham binoga olib kirmang.
- 2 — Mumkin emas. Ustki kiyimni auditoriyaga olib kirish taqiqlangan.
- 3 — Mumkin emas. Kitob faqat kuzatuvchi test boshlanganini e’lon qilgandan keyin ochiladi.
- 4 — Mumkin emas. Test davomida kuzatuvchiga savol berilmaydi; tartibga oid savollar test boshlanishidan oldin beriladi.
- 5 — Darhol kuzatuvchiga ayting. Raqamlar bir xil bo‘lishi kerak.
- 6 — Mumkin emas. E’londan keyin yozish chetlatishga olib keladi. Ruchkani qo‘ying.
- 7 — Aniqlash kerak. Auditoriyani faqat kuzatuvchi ruxsati bilan tark etasiz; qo‘lingizni ko‘tarib, ruxsat so‘rang.
- 8 — Mumkin emas. Test materiallarini auditoriyadan olib chiqish man etiladi.
- 9 — Mumkin emas. Hujjatning asli talab qilinadi, telefonni esa binoga olib kirib bo‘lmaydi. Pasport o‘rniga ID-karta bo‘lsa, shuni oling.
Imtihon oldidan Speaking’ni BandMate’da isitib olish
Qoidalar qat’iy bo‘lgani uchun imtihon kuni ertalab telefon bilan mashq qilish imkoniyati faqat uydan chiqishdan oldin bor. BandMateda Bandi bilan 5 daqiqa oddiy mavzularda gaplashib olsangiz, Speaking’ning birinchi savollarida tilingiz “sovuq” bo‘lmaydi. Ilova rasmiy imtihon tartibini takrorlamaydi va AI bahosi rasmiy ball emas.
Manbalar
- Agentlik: Talabgorlar uchun eslatma
- Agentlik: chet tili imtihoni uchun ruxsatnomalar taqdim etildi, 12.02.2025
- Agentlik: ma’muriy reglament tasdiqlandi, 17.02.2022
- Vazirlar Mahkamasining 73-son qarori va ma’muriy reglament (lex.uz)
- Agentlik: chet tili test formatlari, Multilevel (gov.uz)
- Agentlik: Multilevel Speaking yangi formati (PDF)
