CEFRO‘zbekcha

Multilevel Reading Part 2, 4, 5: e’lonlar, TFNG va bo‘sh joy

Multilevel Reading 2-, 4- va 5-qism: 8 e’lonni moslashtirish, True/False/Not Given va bo‘sh joy. Mashq matnlari, 15 savol, dalil jumlasi bilan javoblar.

Gazeta o‘qiyotgan yigit barmog‘i bilan kerakli qatorni ko‘rsatmoqda

Multilevel Reading’ning 2-qismida 8 ta qisqa e’lon yoki reklama matnini 10 ta variantga moslashtirasiz (2 tasi ortiqcha). 4-qismda taxminan 600 so‘zli maqola bo‘yicha 4 ta to‘rt variantli test va 5 ta True/False/Not Given savoli bor. 5-qismda yana bir 600 so‘zli matn: 4 ta bo‘sh joyga so‘z va/yoki raqam yozasiz va 2 ta test savoliga javob berasiz. Uchala qismda ham g‘olib usul bitta: har javobni matndagi aniq jumla bilan tasdiqlash.

Sarlavhalar bilan ishlaydigan 3-qism uchun alohida qo‘llanma bor: Reading Matching Headings. Bu sahifada qolgan qismlar va har biri uchun mashq.

Rasmiy formatda qaysi savol turlari bor

Agentlikning format sahifasi (2025-yil oktabr tahriri) bo‘yicha Reading 60 daqiqa, 5 qism va 35 savol:

QismSavollarMatnTopshiriq
11–6~150 so‘zBo‘sh joy, bitta so‘z
27–148 ta e’lon yoki reklama, jami ~300 so‘zMoslashtirish: 10 variant, 2 tasi ortiqcha
315–20~600 so‘zParagrafga sarlavha: 8 variant
421–29~600 so‘z21–24: 4 variantli test; 25–29: True/False/Not Given
530–35~600 so‘z30–33: bo‘sh joy (so‘z va/yoki raqam); 34–35: 4 variantli test

Gap qo‘yish haqida. Ba’zi tayyorlov kitoblarida matndan olib tashlangan gaplarni joyiga qo‘yish (gapped text) topshirig‘i uchraydi. Agentlik e’lon qilgan joriy formatda bunday savol turi yo‘q. Formatni rasmiy test namunalari bilan solishtiring va vaqtingizni rasmiy savol turlariga sarflang.

2-qism: e’londa uchta shartni tekshiring

Variantlar odatda biror ehtiyoj yoki xususiyatni tasvirlaydi: “offers a discount for early booking”, “is only open at weekends”. E’lon esa buni boshqa so‘zlar bilan aytadi. Ikki narsa ball yo‘qotadi: bitta so‘zning mosligiga aldanish va variantdagi har bir shartni tekshirmaslik.

  1. Avval 10 variantni o‘qing va har biridagi asosiy shartni (narx, vaqt, joy, kim uchun) belgilang.
  2. Keyin har e’lonni o‘qing va “bu e’lon nima taklif qilyapti?” degan savolga o‘zbekcha 3–4 so‘z bilan javob bering.
  3. Variant va e’lonni solishtiring. Variantda ikki shart bo‘lsa (“free for children under six”), e’londa ikkalasi ham bo‘lishi kerak.

4-qism: True, False yoki Not Given

Farq oddiy, lekin qat’iy:

JavobQachonMisol (matnda: “The library opens at 8 a.m. on weekdays.”)
TrueMatn aynan shuni, boshqa so‘zlar bilan aytadiThe library is open from eight in the morning on Mondays.
FalseMatn buning teskarisini aytadiThe library opens at 10 a.m. on weekdays.
Not GivenMatnda bu haqida ma’lumot yo‘qThe library is busiest in the morning.

O‘zbek o‘quvchilari eng ko‘p False va Not Givenni chalkashtiradi. Tekshiruv savoli: “Matnda buni rad etadigan jumla bormi?” Bor bo‘lsa — False. Umuman yo‘q bo‘lsa — Not Given, garchi gap hayotda to‘g‘ri bo‘lib ko‘rinsa ham. Test savollarida (21–24) esa variantlarning har birini matndagi joy bilan solishtiring: to‘g‘ri variant odatda parafraz, noto‘g‘risi esa matndagi so‘zlarni aynan takrorlaydi.

5-qism: bo‘sh joyda so‘zni matndan oling

30–33-savollardagi gaplar matnning qisqa bayoni (summary) bo‘ladi. Kalit so‘zning sinonimini matndan toping va javobni matndagi shaklda ko‘chiring. Bo‘shliqdan keyin of kelsa, u yerga ot kerak; oldida a/an bo‘lsa — birlikdagi ot. Raqam bo‘lsa, matndagi yozuvni saqlang: 1,500 ni fifteen hundred ga aylantirmang.

Mashq (practice): 15 savol

Matnlar BandMate tahririyati tomonidan yozilgan va rasmiy testdan qisqaroq. Maqsad — usulni sinash. Vaqt: 2-qism uchun 8 daqiqa, 4–5-qism mashqi uchun 10 daqiqa.

A. 2-qism uslubida: e’lon va variantlar

Har e’longa (7–14) A–J dan bitta variant tanlang. 2 ta variant ortiqcha.

  • 7. Weekend Photo Walk. Meet at Amir Temur Square, 7 a.m. Bring your phone — no camera needed. Places are limited to 12, so register online by Thursday.
  • 8. Room for rent. Quiet flat near Yunusobod metro, suitable for one female student. Rent includes internet and electricity. No pets.
  • 9. Free Chess Evenings. Every Tuesday at the district library. Beginners welcome; our volunteers will teach you the rules.
  • 10. Bike repair. Bring your bicycle before 10 a.m. and collect it the same evening. 10% off for students on Mondays.
  • 11. Lost: black backpack on bus 67 on Friday. Contains notebooks with my thesis notes. Please call, reward offered.
  • 12. English Speaking Club. Practise with other learners in a small group. The first session is free; after that, 50,000 so‘m a month.
  • 13. Half-price lunches! Our café in the Chorsu area now offers a set lunch at half price between 2 and 4 p.m.
  • 14. Volunteers needed to help clean the park near the canal this Sunday. Gloves and bags will be provided.

Variantlar:

  • A You can try it once without paying.
  • B You do not need to bring any equipment.
  • C Someone is looking for a missing item.
  • D The price is lower at a particular time of day.
  • E Only a small number of people can take part.
  • F Bills are included in the price.
  • G You can learn a game from the beginning.
  • H It is cheaper on a particular day.
  • I The event has been cancelled.
  • J You must be a member to join.

B. 4- va 5-qism uslubida: qisqa maqola

Why more families in Uzbekistan are growing food on their balconies

Ten years ago, a tomato plant on a city balcony was a rare sight. Today, walk through almost any residential area of Tashkent in June and you will see peppers, herbs and even small melons growing above the street. Gardeners give several reasons. The most common one is taste: many say that vegetables picked minutes before dinner are simply better than those from the bazaar.

Cost is less important than people think. Soil, pots and seeds are not free, and a balcony rarely produces enough to replace shopping. Dilfuza, a teacher who has grown herbs for four years, calculates that she saves about 30,000 so‘m a month in summer, “which is nice, but not the reason I do it.”

The biggest problem is heat. In July, a south-facing balcony can become too hot for most plants by midday. Experienced growers therefore use light-coloured cloth to create shade and water their plants early in the morning. Some apartment blocks have also started shared gardens on the roof, where neighbours take turns with watering.

21. What is the main reason people grow vegetables on balconies, according to the text? A) to save money B) better flavour C) to sell at the bazaar D) to decorate the building

25. Balcony gardening was common in Tashkent ten years ago. — True / False / Not Given

26. Dilfuza has grown herbs for four years. — True / False / Not Given

27. Most balcony gardeners in Tashkent are teachers. — True / False / Not Given

28. Growers water their plants in the evening to avoid the heat. — True / False / Not Given

Bo‘sh joyni matndagi bitta so‘z bilan to‘ldiring:

30. In hot weather, gardeners use light-coloured ______ to protect their plants.

31. On some apartment blocks, neighbours share a garden on the ______.

Javoblar

  • 7 E — “limited to 12”. B ham yaqin ko‘rinadi (“no camera needed”), lekin telefon olib kelish kerak.
  • 8 F — “rent includes internet and electricity”.
  • 9 G — “volunteers will teach you the rules”.
  • 10 H — “10% off for students on Mondays”. D emas: D kun vaqti haqida, bu esa hafta kuni.
  • 11 C — yo‘qolgan ryukzak.
  • 12 A — “the first session is free”.
  • 13 D — “half price between 2 and 4 p.m.”.
  • 14 B — “gloves and bags will be provided”.
  • Ortiqcha variantlar: I va J. Hech bir e’londa bekor qilish yoki a’zolik sharti yo‘q.
  • 21 B — “the most common one is taste”. A tuzoq: 2-paragraf aynan pul asosiy sabab emasligini aytadi.
  • 25 False — “a rare sight” — kam uchragan, keng tarqalmagan.
  • 26 True — “has grown herbs for four years”.
  • 27 Not Given — matnda faqat bitta o‘qituvchi tilga olingan, qolganlarning kasbi haqida ma’lumot yo‘q.
  • 28 False — “water their plants early in the morning”.
  • 30 cloth
  • 31 roof

15 ta savoldan 13 tasi to‘g‘ri bo‘lsa, usul ishlayapti. 27-savolda False desangiz, bu eng ko‘p uchraydigan xato: matn “ko‘pchilik o‘qituvchi emas” demaydi, u umuman bu haqda gapirmaydi.

Vaqtni qanday taqsimlash kerak

Rasmiy formatda 60 daqiqa javob varaqasini to‘ldirishni ham o‘z ichiga oladi. 2-qismga 9–10 daqiqa, 4-qismga 13–14 daqiqa, 5-qismga 11–12 daqiqa ajrating; bu BandMate tahririyatining tavsiyasi, rasmiy talab emas. Qismlar bo‘yicha to‘liq vaqt rejasi Multilevel reading strategiyasida berilgan. Belgilangan vaqt tugasa, eng ehtimolli javobni belgilab, keyingi qismga o‘ting: bo‘sh savol hech qachon ball bermaydi.

O‘zbek o‘quvchilarining 4 ta odatiy xatosi

  • Umumiy bilim bilan javob berish. “Balkonda sabzavot yetishtirish pul tejaydi” hayotda to‘g‘ri bo‘lishi mumkin, lekin matn boshqacha deydi. Faqat matnga tayaning.
  • Bitta so‘zga ishonish. 2-qismda “free” so‘zi ikki e’londa bo‘lishi mumkin, lekin faqat bittasida “bir marta bepul sinab ko‘rish” ma’nosi bor.
  • Bo‘sh joyga o‘z so‘zini yozish. 30-savolga “fabric” yozish ma’noda to‘g‘ri, lekin topshiriq matndagi so‘zni so‘raydi — cloth.
  • Ko‘plik va artiklni tashlab ketish. O‘zbek tilida artikl yo‘q, shuning uchun bo‘shliqdan oldingi a yoki the ko‘pincha e’tibordan chetda qoladi. U javob birlikda bo‘lishini aytib turadi.

True/False/Not Given bo‘yicha qo‘shimcha mashq kerak bo‘lsa, IELTS uchun yozilgan True/False/Not Given qo‘llanmasidagi mantiq Multilevel’da ham aynan ishlaydi.

BandMate haqida qisqacha

BandMate Reading testini tekshirmaydi. Lekin BandMateda Bandi bilan o‘qigan maqolangizni og‘zaki qayta aytib berish foydali: matnning asosiy fikrini o‘z so‘zlaringiz bilan ayta olsangiz, 4- va 5-qismdagi parafrazlarni ham tezroq tanisiz.

Manbalar

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling