Multilevel Speaking’da 8 savol to‘rt guruhga bo‘lib baholanadi: 1–3-savollar birgalikda 0–5 ball, 4–6-savollar 0–5 ball, 7-savol 0–5 ball, 8-savol esa 0–6 ball. Eng ko‘pi bilan 21 xom ball to‘planadi va u agentlikning rasmiy reyting jadvali orqali 0–75 shkalaga o‘tkaziladi. Masalan, 14 xom ball — 51 (B2 chegarasi), 18,5 — 65 (C1 chegarasi). Har bir guruhda baho ikki narsaga bog‘liq: nechta savolga mavzuga mos javob berdingiz va tilingiz qanday.
Barcha raqamlar agentlikning ikki hujjatidan: Speaking baholash shkalasi va reyting shkalasi.
To‘rt guruh, to‘rt shkala
| Savollar | Mo‘ljal daraja | Ball | 4 ball qaysi daraja | Eng yuqori ball |
|---|---|---|---|---|
| 1–3 (Part 1.1) | A2 | 0–5 | Yuqori A2 | 5 — A2 dan yuqori |
| 4–6 (Part 1.2) | B1 | 0–5 | Yuqori B1 | 5 — B1 dan yuqori |
| 7 (Part 2) | B2 | 0–5 | Yuqori B2 | 5 — B2 dan yuqori |
| 8 (Part 3) | C1 | 0–6 | Yuqori B2 (5 — C1) | 6 — C1 dan yuqori |
E’tibor bering: har guruhning “eng yuqori” bali o‘sha qismning mo‘ljal darajasidan yuqori nutqqa beriladi. Ya’ni 1–3-savollarda 5 ball olish uchun A2 dan yuqori gapirish yetarli, 8-savolda esa 5 ball uchun C1 kerak.
Ball qanday tanlanadi: avval mavzu, keyin til
1-qadam: nechta savolga mavzuga mos javob berildi. 1–3, 4–6 va 7-guruhlarda tavsif shunday tuzilgan:
- uchala savolga mavzuga mos javob — 4 ball tavsifi;
- ikki savolga — 3 ball;
- kamida ikki savol, lekin tili pastroq darajada — 2 ball;
- bitta savolga — 1 ball;
- ma’noli nutq yo‘q yoki barcha javoblar mavzudan butunlay tashqarida (masalan, yodlangan javob yoki taxmin) — 0.
Demak, bitta savolni o‘tkazib yuborish yoki mavzudan chetga chiqish tilingiz yaxshi bo‘lsa ham guruh balini bir pog‘ona tushiradi. 7-savoldagi uchinchi savolga vaqt qolmasligi aynan shu sababli qimmatga tushadi.
2-qadam: til belgilari. Har tavsifda besh jihat bor: grammatika, lug‘at, talaffuz, ravonlik (pauza, qayta boshlash) va fikrlarni bog‘lash. Masalan, 4–6-savollarning 4 ball tavsifida oddiy tuzilmalar to‘g‘ri, murakkablarida xato bor; talaffuz umuman tushunarli; faqat oddiy bog‘lovchilar ishlatiladi. 7-savolning 4 ball tavsifida esa ba’zi murakkab tuzilmalar to‘g‘ri, xatolar tushunishga xalaqit bermaydi, talaffuz tinglovchini qiynamaydi.
8-savol: alohida qoidalar
8-savolda savol soni emas, argumentning ikki tomoni hisoblanadi:
| Ball | Asosiy shart |
|---|---|
| 6 | C1 dan yuqori |
| 5 (C1) | Aniq taqdimot, har ikki ro‘yxatdan fikrlar; “for” va “against” sabablari; murakkab grammatika va lug‘at doirasi; xilma-xil bog‘lovchilar |
| 4 (yuqori B2) | Har ikki ro‘yxatdagi fikrlarga to‘xtaladi; til B2 darajasida |
| 3 (quyi B2) | Faqat bitta ro‘yxatdagi fikrlarga to‘xtaladi |
| 2 (yuqori B1) | Izchil nutq qura olmaydi, ekrandagi matnga qattiq tayanadi |
| 1 (quyi B1) | Ekrandagi fikrlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘qiydi |
| 0 | B1 dan past, ma’noli nutq yo‘q yoki mavzudan tashqari |
Ikki muhim xulosa. Bir tomonlama javob, qanchalik chiroyli bo‘lmasin, 3 balldan oshmaydi. Ro‘yxatni o‘qib berish esa 1 ball tavsifiga to‘g‘ri keladi, shuning uchun fikrlarni o‘z so‘zlaringiz bilan qayta ifodalang. Buni qanday qilish Speaking Part 3 qo‘llanmasida ko‘rsatilgan.
B2 va C1 farqi: 8-savolda 4 va 5 ball
| Jihat | 4 ball (yuqori B2) | 5 ball (C1) |
|---|---|---|
| Topshiriq | Har ikki tomon fikrlari bor | Taqdimot aniq, har tomon sabablar bilan asoslangan |
| Grammatika | Ba’zi murakkab tuzilmalar to‘g‘ri | Murakkab tuzilmalarning keng doirasi, kichik xatolar xalaqit bermaydi |
| Lug‘at | Mavzu uchun yetarli, noo‘rin so‘zlar tushunishga xalaqit bermaydi | Keng lug‘at; ba’zan biroz noqulay ishlatish bo‘lishi mumkin |
| Ravonlik | So‘z qidirib pauza qiladi, lekin tinglovchini qiynamaydi | Qayta tuzatishlar nutq oqimini to‘liq buzmaydi |
| Bog‘lash | Cheklangan miqdordagi bog‘lovchilar | Xilma-xil bog‘lovchilar fikrlar aloqasini aniq ko‘rsatadi |
Amalda farq shunday eshitiladi (mashq uchun yozilgan misollar):
B2: Some people think cars should be banned in the city centre because the air is dirty. But old people need cars, so it is a problem.
C1: Supporters of a ban point to air quality, which in many large cities has become a genuine health concern. That said, a total ban would hit elderly and disabled residents hardest, so any policy would need exemptions for them.
C1 variantida murakkab gap (which…), aniq lug‘at (genuine health concern, exemptions) va fikrni burish (That said) bor. B2 javobi ham to‘g‘ri va tushunarli, lekin bog‘lash oddiy (because, but, so). Bir savolga ikki darajadagi to‘liq javoblar C1 Speaking namunalari sahifasida tahlil qilingan.
Rasmiy reyting jadvali: xom ball → 0–75
| Xom ball | Reyting | Xom ball | Reyting | Xom ball | Reyting |
|---|---|---|---|---|---|
| 21 | 75 | 14 | 51 | 7 | 32 |
| 20,5 | 73 | 13,5 | 50 | 6,5 | 30 |
| 20 | 71 | 13 | 49 | 6 | 29 |
| 19,5 | 69 | 12,5 | 47 | 5,5 | 27 |
| 19 | 67 | 12 | 46 | 5 | 26 |
| 18,5 | 65 | 11,5 | 45 | 4,5 | 24 |
| 18 | 64 | 11 | 43 | 4 | 23 |
| 17,5 | 63 | 10,5 | 42 | 3,5 | 21 |
| 17 | 61 | 10 | 40 | 3 | 19 |
| 16,5 | 59 | 9,5 | 39 | 2,5 | 17 |
| 16 | 57 | 9 | 38 | 2 | 15 |
| 15,5 | 56 | 8,5 | 37 | 1,5 | 13 |
| 15 | 54 | 8 | 35 | 1 | 11 |
| 14,5 | 52 | 7,5 | 33 | 0,5 | 10 |
0 xom ball — 0 reyting. Jadvalda yarim ballar ham bor; ular qanday hosil bo‘lishini (masalan, bir necha ekspert bahosining o‘rtachasi) hujjat izohlamaydi.
Uch hisob misoli
Profillar to‘qima, faqat jadvalni o‘qishni ko‘rsatadi.
- Aziza: 1–3 = 4, 4–6 = 4, 7 = 3 (uchinchi savolga ulgurmagan), 8 = 3 (faqat “for” tomoni). Jami 14 → 51. Speaking bali B2 chegarasida. 7- va 8-savolda bittadan pog‘ona qo‘shilsa, 16 → 57.
- Bobur: 5, 5, 4, 4 → 18 → 64. B2 ichidagi eng yuqori nuqta. C1 chegarasiga (65) yetishi uchun yana yarim ball kerak.
- Dilnoza: 5, 5, 5, 5 → 20 → 71. 8-savolda 5 ball — C1 tavsifi.
Speaking bali sertifikatdagi darajani yolg‘iz belgilamaydi: daraja to‘rt bo‘lim ballarining o‘rtachasidan chiqadi. Bu hisob Multilevel ball jadvali sahifasida bor.
Mashq: ballni aniqlang
- 1. 1–3-savollar: birinchi va uchinchi savolga mavzuga mos, A2 darajasidagi javob berildi, ikkinchi savolga javob esa boshqa mavzuda. Qaysi tavsif mos: 4 yoki 3?
- 2. 8-savolda nomzod faqat “against” ro‘yxatidagi ikki fikr haqida, juda yaxshi ingliz tilida gapirdi. Eng ko‘pi bilan necha ball?
- 3. 8-savolda nomzod ro‘yxatdagi fikrlarni ekrandan so‘zma-so‘z o‘qib berdi. Qaysi ball tavsifi?
- 4. Guruh ballari: 4, 3, 3, 3. Reyting bali qancha?
- 5. Guruh ballari: 5, 4, 4, 5. Reyting bali qancha?
- 6. Nomzod 1–3-savollarga yodlab olgan umumiy matnni aytdi, savollarga javob bermadi. Bu guruh uchun qanday ball xavfi bor?
Javoblar
- 1 — 3: faqat ikki savolga mavzuga mos javob berilgan. Til darajasi 4 ball tavsifiga to‘g‘ri kelsa ham, savol soni cheklaydi.
- 2 — 3: faqat bitta ro‘yxat. 4 ball uchun har ikki tomon kerak.
- 3 — 1: “reads directly from the input prompts”.
- 4 — 13 xom ball → 49 (B1 oralig‘i: 38–50).
- 5 — 18 xom ball → 64.
- 6 — 0: shkalada yodlangan, mavzuga aloqasiz javoblar 0 ball misoli sifatida keltirilgan.
Ballni oshirish uchun eng tez 3 qadam
- Hech bir savolni tashlab ketmang. Har guruhda savol soni birinchi hal qiluvchi omil. 7-savolda 2 daqiqani uchga bo‘ling.
- 8-savolda ikki tomon. Har ro‘yxatdan kamida bittadan, yaxshisi ikkitadan fikr — rasmiy namunadagi ko‘rsatma ham shuni so‘raydi.
- Bog‘lovchilarni kengaytiring. because / but / so dan whereas, that said, as a result, which means that ga o‘ting — bu B1 va B2, B2 va C1 tavsiflari orasidagi aniq farqlardan biri.
Ball tushiradigan odatlarning to‘liq ro‘yxati Speaking’dagi 8 xato maqolasida, mashq uchun savollar esa Multilevel Speaking savollari to‘plamida.
BandMate bilan
BandMateda Bandi bilan gaplashib, javobingizni yozib olasiz va talaffuz hamda tuzilish bo‘yicha fikr olasiz. Bu fikr Multilevel ekspertining bahosi emas va reyting ballini bashorat qilmaydi, lekin savolni tashlab ketmaslik va ikki tomonni aytish odatini mashq qilishga qulay.
Manbalar
- Agentlik: Multilevel Speaking baholash shkalasi, yangi format (PDF)
- Agentlik: Ko‘p darajali format gapirish ko‘nikmasini baholash reyting shkalasi (PDF)
- Agentlik: gapirish ko‘nikmasining yangi formati (PDF)
- Bilim va malakalarni baholash agentligi: baholash mezonlari sahifasi (gov.uz)
