Speaking ko‘nikmalariO‘zbekcha

Speaking club qanday o‘tkaziladi: 60 daqiqalik reja va rollar

Speaking club ochish uchun tayyor 60 daqiqalik sessiya rejasi, 4 ta rol, guruhlarga bo‘lish qoidasi, 10 ta mavzu kartasi va boshlovchi iboralari mashqi.

Qo‘lida kartochka ushlab, doskadagi rangli kartalarni ko‘rsatayotgan qiz: klubda rollarni taqsimlash

Yaxshi speaking club — bu katta davra suhbati emas, 3–4 kishilik kichik guruhlarda o‘tadigan, vaqti qat’iy belgilangan mashg‘ulot. Har bir ishtirokchi bir soatda taxminan 10–12 daqiqa o‘zi gapirishi kerak. Buning uchun sizga to‘rt narsa kerak: 60 daqiqalik aniq reja, to‘rtta rol (boshlovchi, vaqt nazoratchisi, so‘z kotibi, guruh sardorlari), har sessiya uchun bitta mavzu kartasi va taymer. Quyida hammasi tayyor holda berilgan.

Hisoblab ko‘ring: 12 kishi bitta davrada 60 daqiqa o‘tirsa, har kishiga o‘rtacha 5 daqiqa tegadi. Xuddi shu 12 kishi uchtadan to‘rtta guruhga bo‘linsa, 30 daqiqalik guruh ishida har kishiga taxminan 10 daqiqa to‘g‘ri keladi.

Klub formati: boshlashdan oldin 5 ta qaror

QarorTavsiyaNega
Ishtirokchilar soni6–16 kishiKamroq bo‘lsa guruh aylanmaydi, ko‘proq bo‘lsa boshlovchi ulgurmaydi
DarajaBitta klubda ikki qo‘shni daraja (A2–B1 yoki B1–B2)A1 va C1 bitta guruhda ikkalasiga ham foydasiz
JoyStollarni 3–4 kishilik orolchalarga qo‘yish mumkin bo‘lgan xonaHamma bir-birini eshitmasin, faqat o‘z guruhini
VaqtHaftasiga bir marta, har doim bir kunda va bir soatdaOdamlar jadvalga o‘rganadi
Onlayn bo‘lsaGuruh xonalari (breakout rooms) bo‘lgan platformaAks holda hamma bitta ekranda navbat kutadi

Klubni birinchi marta tashkil qilayotgan bo‘lsangiz, sizga quyidagi to‘rt ibora ham kerak bo‘ladi:

draft a schedule — reja tuzmoq
draft a schedulereja tuzmoq
a suitable venue — mos joy
a suitable venuemos joy
recruit volunteers — ko‘ngillilarni jalb qilmoq
recruit volunteersko‘ngillilarni jalb qilmoq
a backup plan — zaxira reja
a backup planzaxira reja

To‘rtta rol va ularning vazifasi

RolNima qiladiNima qilmaydi
Boshlovchi (host)Kutib oladi, qoidalarni aytadi, mavzu kartasini tanishtiradi, guruhlarni aylantiradiGuruh ishida uzoq gapirmaydi
Vaqt nazoratchisiTaymer bilan har bosqichni boshlaydi va tugatadi, 1 daqiqa qolganda ogohlantiradiMuhokamaga qo‘shilib, vaqtni unutmaydi
So‘z kotibiEshitgan foydali iboralarni va takrorlangan xatolarni ism aytmasdan yozib boradiGapirayotgan odamni to‘xtatib tuzatmaydi
Guruh sardori (har guruhda bittadan)Savollarni o‘qiydi, jim o‘tirganga so‘z beradiFaqat o‘zi javob bermaydi

Rollarni har hafta almashtiring. So‘z kotibi bo‘lish ham kuchli mashq: diqqat bilan tinglash va xatoni eshitishni o‘rgatadi.

60 daqiqalik sessiya rejasi

DaqiqaBosqichKim boshqaradiTafsilot
0–5Kutib olish va qoidalarBoshlovchiUchta qoida: faqat inglizcha, bir vaqtda bir kishi gapiradi, xato normal
5–12Juftlikda isinishVaqt nazoratchisiJuftlar 3 daqiqadan bitta oson savolga javob beradi: What was the best part of your week?
12–16Mavzu kartasiBoshlovchiMavzu, 5 ta kalit so‘z va ularning misoli
16–301-guruh raundiGuruh sardorlariKartadagi 3 savol, har kishiga har savolda 1–1,5 daqiqa
30–33Guruhlarni aralashtirishBoshlovchiHar guruhdan bittadan odam boshqa guruhga o‘tadi
33–452-raund: vazifaGuruh sardorlariKartadagi rol o‘yini yoki bahs
45–52Guruh xulosalariBoshlovchiHar guruhdan bittasi 1 daqiqada guruhining eng qiziq fikrini aytadi
52–58So‘z kotibi daqiqasiSo‘z kotibi5 ta foydali ibora va 3 ta xato: noto‘g‘ri va to‘g‘ri shakli
58–60Keyingi haftaBoshlovchiKeyingi mavzu va kim qaysi rolni oladi

52–58 daqiqalar klubni oddiy suhbatdan farqlaydi. Ishtirokchilar uyga yangi ibora va tuzatilgan xato bilan ketadi. Xatolar ism aytilmasdan yoziladi: I am agree → I agree. Hech kim o‘zini noqulay his qilmasligi kerak.

10 ta mavzu kartasi (10 haftalik dastur)

Kartalar osondan qiyinga qarab joylashtirilgan. Har birida kalit so‘zlar, 3 savol va 2-raund uchun vazifa bor.

1. Hometown. So‘zlar: crowded, peaceful, neighbourhood, landmark, change. Savollar: What do you like about your area? What has changed there in the last five years? Where would you take a foreign guest? Vazifa: turistga shahringizdagi bir kunlik yo‘nalishni tuzib bering.

2. Food and guests. So‘zlar: hospitable, recipe, portion, to host, leftovers. Savollar: What do you cook when guests come? Is it rude to refuse food? How has eating out changed? Vazifa: chet ellik do‘stga osh damlashni telefonda tushuntiring.

3. Free time. So‘zlar: hobby, to unwind, screen time, outdoors, to take up. Savollar: What do you do to relax? Which hobby would you like to take up? Do people have less free time now? Vazifa: guruh bilan birgalikda dam olish kunini rejalashtiring.

4. Study and work. So‘zlar: deadline, skill, to cope with, colleague, experience. Savollar: What skill has helped you most? How do you deal with deadlines? Is a diploma more important than experience? Vazifa: ish suhbati — biri ish beruvchi, biri nomzod.

5. Technology. So‘zlar: addicted, to scroll, privacy, useful, device. Savollar: Which app could you not live without? Should children have smartphones? What do you do when your phone dies? Vazifa: bahs — “Smartfonlar maktabda taqiqlansin.”

6. Travel. So‘zlar: destination, budget, to book, local, sightseeing. Savollar: Where would you go with unlimited money? Is it better to travel alone or with friends? What should tourists know about Uzbekistan? Vazifa: ikki kishilik byudjet bilan uch kunlik sayohatni rejalashtiring.

7. Money. So‘zlar: to save up, to afford, instalment, bargain, to waste. Savollar: What was your best purchase? Should teenagers earn their own money? Is haggling at the bazaar a good skill? Vazifa: Chorsu bozorida savdolashish rol o‘yini.

8. Health. So‘zlar: habit, to get enough sleep, stress, balanced, to skip meals. Savollar: What healthy habit do you have? Why do people skip breakfast? Should gyms be free? Vazifa: guruh uchun bir haftalik “sog‘lom odat” tanlovini o‘ylab toping.

9. Environment. So‘zlar: pollution, to recycle, plastic, to plant, air quality. Savollar: What makes your city cleaner or dirtier? Would you pay more for eco-friendly products? What can one person really change? Vazifa: mahalla uchun uch bandlik ekologik reja taklif qiling.

10. The future. So‘zlar: likely, to replace, career, prediction, to adapt. Savollar: What job will disappear in 20 years? Will AI replace teachers? Where do you see yourself in five years? Vazifa: bahs — “Ertaga hamma ishni AI qila oladi.”

10 haftadan keyin kartalarni boshidan boshlang, faqat so‘zlar va savollarni murakkablashtiring. Qo‘shimcha savollar kerak bo‘lsa, speaking uchun mavzular sahifasida darajalar bo‘yicha 60 ta mavzu bor. Hikoya aytishga asoslangan sessiya uchun storytelling mashqlari mos keladi.

Klubni susaytiradigan beshta odat

  • Boshlovchi ko‘p gapiradi. Uning umumiy nutqi 10 daqiqadan oshmasin. Qolgan vaqt ishtirokchilarniki.
  • Kuchli ishtirokchi guruhni egallaydi. Guruh sardori Let’s hear from someone who hasn’t spoken yet deydi. Navbatni soat mili bo‘yicha aylantiring.
  • O‘zbekcha yoki ruscha tushuntirish. So‘z topilmasa, uni tasvirlab berish kerak: It’s like a…, but…. Buni klub qoidasiga yozing.
  • Gap o‘rtasida tuzatish. Odam fikrini yo‘qotadi va keyingi safar gapirmaydi. Hamma tuzatish 52–58 daqiqalarda bo‘ladi.
  • Keyingi hafta noma’lum. Sessiya oxirida mavzu va rollar aytilmasa, ishtirokchilar kamaya boshlaydi.

Klubga kelgan odamlardan doimiy mashq sherigi ham topish mumkin: tanishuv va sinov uchrashuvlari tartibi speaking partner topish sahifasida. Klubdagi har bir odam ravonroq gapirishi uchun sessiyaga ravon gapirish usullari sahifasidagi 4-3-2 mashqini qo‘shsa ham bo‘ladi.

Mashq: boshlovchi iboralarini to‘ldiring

  • 1. Let’s ___ into groups of three.
  • 2. Time’s ___. Please finish your sentence.
  • 3. Would anyone like to ___ in?
  • 4. Could you ___ up what your group discussed?
  • 5. Let’s hear from someone who ___ spoken yet.
  • 6. You have one minute ___.
  • 7. Please ___ places: one person from each group moves to the next table.
  • 8. Thanks, everyone. See you ___ week.

Javoblar

  • 1. split — Let’s split into groups of three (uchtadan guruhlarga bo‘linaylik).
  • 2. up — Time’s up (vaqt tugadi).
  • 3. jump — Would anyone like to jump in? (kimdir qo‘shilmoqchimi?).
  • 4. sum — Could you sum up…? (qisqacha xulosa qila olasizmi?).
  • 5. hasn’t — someone who hasn’t spoken yet (hali gapirmagan odam).
  • 6. left — one minute left (bir daqiqa qoldi).
  • 7. swap — Please swap places (joy almashing).
  • 8. next — See you next week (the next week emas).

Klub mavzusiga Bandi bilan tayyorlanish

Ko‘p ishtirokchi klubda jim o‘tiradi, chunki mavzu bo‘yicha birinchi gapni topolmaydi. BandMate ilovasida Bandi bilan kartadagi 3 savolga oldindan ovozli javob berib ko‘ring. Ilova talaffuz va grammatika bo‘yicha izoh beradi. Klubga esa tayyor gaplar bilan kelasiz. Bu klubni almashtirmaydi, faqat birinchi gapni osonlashtiradi. Bugun 1-kartani tanlang va birinchi sessiya kunini belgilang.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling