Speaking ko‘nikmalariO‘zbekcha

Storytelling mashqlari: rasm va xotiradan 10 ta mashq, vaqt bilan

Inglizcha hikoya aytish uchun 10 ta storytelling mashqi: 8 ta rasm, xotiradan hikoyalar, har biriga tayyorlanish va gapirish vaqti, haftalik reja va namuna.

Qo‘llarini harakatlantirib, jilmayib qiziq voqeani aytib berayotgan yigit

Hikoya aytishni o‘rganishning eng tez yo‘li — qisqa, vaqti o‘lchangan mashqlar: 30 soniya tayyorlanasiz, 1–2 daqiqa gapirasiz, yozib olasiz va darhol qayta aytasiz. Quyidagi 10 ta mashqning beshtasi rasmdan, beshtasi o‘z xotirangizdan. Kuniga 15 daqiqa, ikki-uch mashq yetadi. Hikoyaning tuzilishi (ilgak, vaziyat, muammo, burilish, xulosa) va zamonlar storytelling tuzilmasi sahifasida tushuntirilgan. Bu yerda esa shu tuzilmani og‘izda mustahkamlaydigan mashqlar.

Kerakli narsalar: taymer, telefon diktofoni va quyidagi sakkizta rasm.

an Afandi story — Afandi latifasi
an Afandi storyAfandi latifasi
a clue — iz, dalil
a clueiz, dalil
old faded photos — oqarib ketgan eski suratlar
old faded photosoqarib ketgan eski suratlar
my laptop crashed — noutbuk ishdan chiqdi
my laptop crashednoutbuk ishdan chiqdi
fail an exam — imtihondan yiqilmoq
fail an examimtihondan yiqilmoq
a shocking phone call — kutilmagan qo‘ng‘iroq
a shocking phone callkutilmagan qo‘ng‘iroq
tell your life story — hayot hikoyasini aytib bermoq
tell your life storyhayot hikoyasini aytib bermoq
try new food — yangi taomni tatib ko‘rmoq
try new foodyangi taomni tatib ko‘rmoq

10 ta mashq: qisqa jadval

№MashqManbaTayyorlanishGapirishDaraja
1Uch savolli rasmRasm30 soniya1 daqiqaA2+
2Oldin va keyinRasm30 soniya1,5 daqiqaA2+
3Uch rasm zanjiriRasm1 daqiqa2 daqiqaB1+
4GuvohRasm30 soniya1,5 daqiqaB1+
5Boshqa yakunRasm yoki xotira30 soniya1 daqiqaB1+
6“Birinchi marta”Xotira1 daqiqa1,5 daqiqaA2+
7Uch uzunlikXotira30 soniya10 s + 30 s + 2 daqB1+
8Besh sezgiXotira1 daqiqa1,5 daqiqaB1+
9U dedi, men dedimXotira30 soniya1 daqiqaB1+
10Latifani qayta aytishTanish hikoya1 daqiqa2 daqiqaA2+

Rasmdan hikoya: 1–5-mashqlar

1. Uch savolli rasm (30 s + 1 daq). Bitta rasmni tanlang va uchta savolga javob bering: Who is this? Where is he or she? What has just happened? Masalan, noutbuk rasmi: This is Timur. He’s at home, it’s midnight, and his laptop has just crashed. Bu mashq birinchi gapni boshlashni osonlashtiradi.

2. Oldin va keyin (30 s + 1,5 daq). Rasmdagi lahzadan 5 daqiqa oldin nima bo‘lganini va 5 daqiqadan keyin nima bo‘lishini ayting. Imtihon rasmi uchun: Five minutes before, he was joking with his friends. Then the teacher gave out the results… Bu yerda past continuous (fon) va past simple (voqea) tabiiy ravishda almashadi.

3. Uch rasm zanjiri (1 daq + 2 daq). Tasodifiy uchta rasmni oling va bitta hikoyaga bog‘lang. Qoida: har rasm hikoyada kamida bitta gap bilan qatnashsin. Pastda shu mashqning to‘liq namunasi bor.

4. Guvoh (30 s + 1,5 daq). Iz va lupa rasmini oling. Siz voqeani ko‘rgan odamsiz va politsiyaga gapiryapsiz: I was walking past the shop at about nine when I noticed… Guvoh sifatida aniq vaqt, joy va tartib berasiz: first, after that, a moment later.

5. Boshqa yakun (30 s + 1 daq). 1–4-mashqlardagi hikoyangizning oxirini butunlay o‘zgartirib, qayta ayting. In the end, it turned out that… Ikkinchi aytishda boshi tezroq chiqadi, diqqatingiz esa yakunga qaratiladi.

Xotiradan hikoya: 6–10-mashqlar

6. “Birinchi marta” (1 daq + 1,5 daq). Hayotingizdagi “birinchi marta”lardan birini tanlang: samolyotda uchish, birinchi ish kuni, yangi taomni tatib ko‘rish. Tayyorlanishda faqat 5 ta so‘z yozing, gap emas.

7. Uch uzunlik (30 s + 10 s + 30 s + 2 daq). Bitta voqeani uch marta ayting: avval bitta gapda, keyin 30 soniyada, keyin 2 daqiqada. Bitta gapli variant hikoyaning asosini topishga yordam beradi: I nearly missed my sister’s wedding because of a flat tyre. Qolgan ikki variant shu asosga detal qo‘shadi.

8. Besh sezgi (1 daq + 1,5 daq). Xotirani qayta aytib, uch xil sezgi qo‘shing: nimani ko‘rdingiz, eshitdingiz, hidini sezdingiz. The whole street smelled of plov, and I could hear the karnay from two blocks away. Hikoya shu detallar bilan jonlanadi.

9. U dedi, men dedim (30 s + 1 daq). Yaqinda bo‘lgan bir suhbatni to‘g‘ridan-to‘g‘ri nutq bilan qayta aytib bering: And he said, “Are you serious?” and I said, “Completely.” Kundalik nutqda I was like, … ham ishlatiladi, lekin imtihonda I said / I told him yaxshiroq.

10. Latifani qayta aytish (1 daq + 2 daq). O‘zingiz yaxshi biladigan Afandi latifasini inglizcha ayting. Syujet tayyor, shuning uchun butun diqqat tilda bo‘ladi. Kulgili joyni oxirigacha saqlang va undan keyin hech narsa qo‘shmang.

Namuna: 3-mashq, uchta rasm bilan (B1)

Rasmlar: noutbuk, imtihon natijasi va kutilmagan qo‘ng‘iroq.

It was the night before my final exam, and I was revising in my room when my laptop suddenly crashed. All my notes were on it. I tried everything, but the screen stayed black, so I went to bed angry and got up at six to read my friend’s notes instead. The next week, when the results came out, I saw a big red cross: I’d failed. I was sitting on a bench feeling terrible when my phone rang. It was my teacher. She said, “Your paper was mixed up with someone else’s. You actually passed.” I just stared at the phone. Since then, I always keep a copy of everything.

Tahlil: har rasm kamida bitta gapda bor. Fon uchun was revising, was sitting, voqealar uchun crashed, went, rang ishlatilgan. Oldinroq bo‘lgan voqea I’d failed bilan berilgan. To‘g‘ridan-to‘g‘ri nutq burilishni jonlantiradi, oxirgi gap esa hikoyadan bugungi odatga ko‘prik tashlaydi.

Haftalik jadval: kuniga 15 daqiqa

KunMashqlarNima uchun
Dushanba1, 2Rasm bilan oson boshlash
Seshanba6, 7Xotira va uzunlikni boshqarish
Chorshanba3, 5Mantiqiy zanjir va yakun
Payshanba8, 9Detal va dialog
Juma4, 10Aniq tartib va tayyor syujet
ShanbaHaftaning eng yaxshi hikoyasini 4-3-2 usulidaRavonlik

Shanba kungi 4-3-2 usuli (bitta hikoyani 4, 3 va 2 daqiqada aytish) ravon gapirish usullari sahifasida tushuntirilgan.

Hikoya mashqlarida uchraydigan beshta muammo

  • “And then… and then…”. Hammasi bir tekis. Vaqt bog‘lovchilarini almashtiring: after that, a moment later, as soon as, eventually.
  • Hozirgi zamonga sirpanib ketish. O‘zbek tilida hikoyani “boraman, ko‘raman” deb aytish mumkin. Inglizchada bu faqat maxsus uslub. Oddiy hikoya past simple’da qoladi: I go there and I see emas, I went there and saw.
  • Uzun tayyorlanish. Tayyorlanish 1 daqiqadan oshsa, siz yozyapsiz, gapirmayapsiz. Faqat 5 ta so‘z yozing.
  • Detal ko‘p, muammo yo‘q. Tinglovchi qachon qiziqishi kerakligini bilmaydi. Birinchi 20 soniyada muammoga ishora qiling.
  • Yakunsiz tugash. …and that’s it. O‘rniga bitta natija gapi ayting: In the end… yoki Since then…

Hikoyani og‘zaki emas, yozma ishlamoqchi bo‘lsangiz, ingliz tilida hikoya yozish sahifasidagi reja mos keladi. Xotiradan hikoya aytish IELTS’dagi describe a childhood memory kabi kartochkalarga ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri tayyorlaydi: bolalik xotirasi cue card.

Mashq: gapni jonlantiring

Har gapni ko‘rsatilgan usul bilan qayta yozing.

  • 1. Then my phone rang. (Fon qo‘shing: past continuous bilan.)
  • 2. He told me that he was coming back. (To‘g‘ridan-to‘g‘ri nutqqa aylantiring.)
  • 3. The market was nice. (Ikki sezgi qo‘shing.)
  • 4. I go to the bazaar and I see my teacher. (Oddiy o‘tgan zamonga o‘tkazing.)
  • 5. And then I got the job. That’s it. (Natija va bugungi ko‘prik qo‘shing.)
  • 6. And then I opened the door, and then I saw a cat. (Takroriy and then ni olib tashlang.)

Namuna javoblar

  • 1. I was cooking dinner when my phone rang.
  • 2. He said, “Don’t worry, I’m coming back.”
  • 3. The market was noisy and smelled of fresh bread.
  • 4. I went to the bazaar and saw my teacher.
  • 5. In the end, I got the job, and since then I’ve never been late for an interview.
  • 6. As soon as I opened the door, I saw a cat.

Hikoyani tinglovchiga aytib berish

Yozib olish tuzilma va zamonlarni tekshirishga yordam beradi, lekin hikoyaning haqiqiy sinovi — tinglovchining savoli. BandMate ilovasida Bandi’ga bugungi hikoyangizni ovozli aytib bering: u tafsilot so‘raydi, siz esa hikoyani kengaytirasiz. Ilova talaffuz va grammatika bo‘yicha izoh beradi. Bugun 1 va 2-mashqlarni noutbuk rasmi bilan boshlang.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling