2-sinfda ingliz tili quloqdan qog‘ozga o‘ta boshlaydi: bola harflarni taniydi, har harfning tovushini eshitadi, qisqa so‘zlarni o‘qishga va ko‘chirib yozishga urinadi. Ota-ona uchun eng foydali yordam oddiy: kuniga 10 daqiqa — 2–3 ta harf, 5 ta rasmli so‘z va bitta o‘yin. Bola darsda nimani o‘rganayotganini o‘zi sizga “o‘rgatsa”, bu eng yaxshi takrorlash.
Aniq mavzular va ularning tartibi darslikka bog‘liq, darsliklar esa vaqti-vaqti bilan yangilanadi. Shuning uchun quyidagilarni umumiy yo‘l-yo‘riq deb qabul qiling va joriy mavzuni farzandingizning o‘qituvchisidan so‘rang. Bu sahifada darslik va ish daftari mashqlarining javoblari yo‘q: maqsad — bola topshiriqni o‘zi bajarishi.
2-sinfda nima o‘zgaradi: tinglashdan harfga
Chet tillarni o‘qitish bo‘yicha 2012-yilgi Prezident qarori tartibiga ko‘ra, 1-sinfda darslar o‘yin va og‘zaki nutq shaklida bo‘ladi, 2-sinfdan esa alifbo, o‘qish va grammatika bosqichma-bosqich qo‘shiladi. Amalda bu shunday ko‘rinadi:
- Harflar. Bola 26 ta harfning katta va kichik shaklini taniydi, nomini aytadi.
- Tovushlar. B harfi bag so‘zida qanday eshitilishini biladi.
- Birinchi o‘qish. Uch harfli qisqa so‘zlar: red, pen, bag, ten.
- Ko‘chirish. Namunadagi so‘zni daftarga chiroyli ko‘chiradi.
- Og‘zaki qism qoladi. Qo‘shiq, salomlashish, What’s this? — It’s a pen. kabi savol-javoblar davom etadi.
1-sinfda nima bo‘lganini eslamoqchi bo‘lsangiz, 1-sinf ingliz tili sahifasini ko‘ring. Ikkinchi yildagi asosiy yangilik — harf.
Yil davomida uchraydigan mavzular
Boshlang‘ich sinf kurslarida 2-sinfda ko‘pincha quyidagi mavzular uchraydi. Ro‘yxat to‘liq emas va tartib boshqacha bo‘lishi mumkin.
| Mavzu | Namuna so‘zlar | Uyda beradigan bitta savolingiz |
|---|---|---|
| Salomlashish va ism | hello, goodbye, name | What’s your name? |
| Alifbo | A–Z, harf nomlari | “Ismingdagi harflarni inglizcha ayt” |
| Ranglar | red, green, yellow, white | What colour is it? |
| Sonlar 1–10 | five, ten | “Stoldagi qoshiqlarni inglizcha sana” |
| Oila | mum, dad, sister, baby | Who is this? (surat ko‘rsatib) |
| Maktab buyumlari | bag, book, pen, chair | What’s in your bag? |
| Ovqat | milk, apple, bread | Do you like milk? |
| O‘yinchoqlar va hayvonlar | ball, doll, cat, dog | “Sevimli o‘yinchog‘ingni ko‘rsat” |
Jadvaldagi so‘nggi ustun muhim: siz ingliz tilini yaxshi bilmasangiz ham, shu savolni berib, bolaning javob berish-bermasligini ko‘ra olasiz.
18 ta so‘z rasmlar bilan
Rasmni ko‘rsating va so‘rang: What’s this? Keyin so‘zni birga ayting, oxirida bola harfini topsin: “Red qaysi harf bilan boshlanadi?”
Har bir so‘zni gap ichida ham ayting — bola so‘zni yolg‘iz emas, jumlada eslab qoladi:
| So‘z | Gap ichida | Tarjima |
|---|---|---|
| hello | Hello, Mum! | Salom, oyi! |
| red | My bag is red. | Sumkam qizil. |
| green | A green apple. | Yashil olma. |
| yellow | I like yellow. | Men sariqni yaxshi ko‘raman. |
| white | Milk is white. | Sut oq. |
| five | I have five pens. | Menda beshta ruchka bor. |
| ten | Ten fingers! | O‘nta barmoq! |
| boy / girl | I’m a boy. I’m a girl. | Men o‘g‘il bolaman. Men qiz bolaman. |
| mum / dad | This is my dad. | Bu mening dadam. |
| sister | My sister is seven. | Singlim yetti yoshda. |
| baby | The baby is small. | Chaqaloq kichkina. |
| bag / book / pen | A book in my bag. | Sumkamda kitob. |
| chair | Sit on the chair. | Stulga o‘tir. |
| milk | Milk, please. | Sut, iltimos. |
Uyda 10 daqiqa: 2-sinf uchun tartib
Kechki ovqatdan oldin yoki uy vazifasidan keyin, har kuni bir vaqtda:
- Qo‘shiq yoki salom (1 daqiqa). Hello! How are you? — bola javob beradi. Bu “dars boshlandi” degan belgi.
- Bugungi harflar (3 daqiqa). Darsdagi 2–3 harfni qog‘ozga katta yozing. Bola nomini aytadi, keyin tovushini: B — “bi”, lekin bag so‘zida “b”.
- Rasmli so‘zlar (3 daqiqa). Yuqoridagi rasmlardan 5 tasini oling. Bola aytadi, siz tekshirasiz.
- O‘yin (2 daqiqa). Pastdagi o‘yinlardan birini tanlang.
- Yakun (1 daqiqa). “Bugun qaysi so‘zni o‘rganding?” Bola bitta so‘zni aytib, uni havoda barmog‘i bilan yozadi.
Uy vazifasi bor kuni shu tartibning o‘rniga vazifani qiling. Bola charchagan bo‘lsa, faqat 3- va 5-qadamni qoldiring.
Harf bir xil, tovush boshqa: o‘zbek alifbosi bilan chalkashlik
2-sinf o‘quvchisi o‘zbekcha o‘qishni endi mustahkamlayapti. O‘zbek lotin yozuvida har harf deyarli har doim bir xil o‘qiladi, ingliz tilida esa unday emas. Shuning uchun bola inglizcha so‘zni o‘zbekcha qoidalar bilan o‘qib yuboradi:
| Bola shunday o‘qiydi | To‘g‘risi | Nima bo‘ldi |
|---|---|---|
| name — “name” | “neym” | a bu so‘zda harf nomidek o‘qiladi |
| five — “five” | “fayv” | oxirgi e o‘qilmaydi |
| book — “bo-ok” | “buk” | oo birgalikda “u” ga yaqin |
| yellow — “yellov” | “yelou” | w o‘zbekcha v emas |
| ten — “ten” | “ten” | to‘g‘ri! Qisqa so‘zlar ko‘pincha o‘zbekchaga yaqin |
Bu normal holat, bolani uyaltirmang. “O‘zbekchada shunday, inglizchada boshqacha” deb qisqa ayting va so‘zni audioda birga tinglang. Harflarni tovush orqali o‘rgatish usuli phonics nima sahifasida tushuntirilgan, harf nomlari va ABC qo‘shig‘i esa bolalar uchun alifbo sahifasida.
4 ta o‘yin: harf va so‘z uchun
- Harf ovi. Bitta harfni tanlang, masalan B. Uyda 2 daqiqa ichida shu harf bilan boshlanadigan narsalarni toping: bag, book, bread, bed. Kim ko‘p topsa — o‘sha g‘olib.
- Rangli buyruq. Touch something red! Bola uydan qizil narsani topib ushlaydi. Keyin rollarni almashtiring.
- Oila albomi. Telefondagi oilaviy suratni oching. Who is this? — This is my dad. Har bir kishi uchun bitta gap.
- Sehrli sumka. Sumkaga 4–5 ta narsa soling: ruchka, kitob, qoshiq, olma. Bola ko‘zini yumib ushlaydi va inglizcha taxmin qiladi: A pen!
O‘yin 3–5 daqiqadan oshmasin. Bola “yana!” deb turganda to‘xtating — ertaga o‘zi eslatadi.
Uy vazifasida qayerda yordam, qayerda to‘xtash
- Yordam bering: topshiriq nima talab qilayotganini tushuntirish, audio yoqib berish, bola o‘qiganini tinglash.
- To‘xtang: bola o‘rniga yozish, javobni aytib yuborish, internetdan tayyor javob qidirish. O‘qituvchi bolaning haqiqiy holatini ko‘rishi kerak.
- Ko‘chirishda tekshiring: harflar chiziqda turibdimi, so‘zlar orasida bo‘sh joy bormi. Chiroyli yozishni o‘rgatish bosqichlari bolalarga harf yozishni o‘rgatish sahifasida.
Bola bir topshiriqda 10 daqiqadan ko‘p qiynalsa, daftarga qisqa izoh qoldiring yoki o‘qituvchiga yozing. Bu bola yig‘lab o‘tirishidan foydaliroq.
Mini-test: bola uchun 8 savol
Rasmlarni yopib qo‘ying va bolaga og‘zaki bering.
- 1. Bag qaysi harf bilan boshlanadi?
- 2. Anor qanday rangda? Inglizcha ayt.
- 3. Five — nechta?
- 4. “Sut” inglizcha qanday?
- 5. Qaysi so‘z oila a’zosi: pen yoki dad?
- 6. Hello qachon aytiladi: uchrashganda yoki xayrlashganda?
- 7. Chair nima: stol yoki stul?
- 8. Yellow qaysi harf bilan boshlanadi?
Javoblar
- 1. B.
- 2. Red — qizil.
- 3. Beshta.
- 4. Milk.
- 5. Dad — dada.
- 6. Uchrashganda. Xayrlashganda goodbye deymiz.
- 7. Stul.
- 8. Y.
7–8 ta to‘g‘ri bo‘lsa — ajoyib, keyingi haftaga yangi so‘zlar oling. 4–6 ta — rasmlarni yana bir hafta takrorlang. Bola ikkilanayotgan bo‘lsa, testni ertaga yana o‘ynang: bu imtihon emas, o‘yin.
Ota-onaning talaffuzi: Bandi bilan 5 daqiqa
Bola sizdan eshitgan talaffuzni takrorlaydi. So‘zlarni ishonch bilan aytish uchun BandMate ilovasida Bandi bilan oddiy savol-javoblarni ovoz chiqarib mashq qilishingiz va talaffuz bo‘yicha fikr olishingiz mumkin. Bu bolaning darsini almashtirmaydi, faqat sizga yordam beradi.
Keyingi yil nima kutayotganini 3-sinf ingliz tili sahifasida ko‘rasiz. Bugun esa bitta ish qiling: bolangizning ismini inglizcha harflar bilan katta qilib yozing va har harfni birga ayting.
