3-sinf ingliz tili: o‘qish, yozish va uy mashqlari

3-sinfda bola alohida so‘zlardan gap va kichik matnga o‘tadi: 4–6 gaplik matnni o‘qiydi, so‘zni eshitib yozadi, o‘zi haqida 2–3 ta gap tuza boshlaydi. Uyda eng ko‘p foyda beradigan ikki ish: har kuni 5 daqiqa ovoz chiqarib o‘qish va yozganini 5 ta belgi bo‘yicha birga tekshirish. Ikkalasini ingliz tilini bilmaydigan ota-ona ham qila oladi.

Mavzular tartibi darslikka qarab farq qiladi va dastur yangilanishi mumkin, shuning uchun joriy mavzuni o‘qituvchidan yoki bolaning kundaligidan biling. Bu sahifada darslik, ish daftari yoki nazorat ishlarining javoblari berilmaydi. Quyidagi mashqlar — o‘zimiz tuzgan umumiy misollar.

So‘zdan matnga: 3-sinfdagi uch qadam

2-sinfda asosan harf va alohida so‘z bo‘ladi — bu haqida 2-sinf ingliz tili sahifasida yozganmiz. 3-sinfda esa bitta so‘z yetmaydi: bola uni gapga qo‘yishni o‘rganadi.

Odatda uchraydigan mavzular va gap namunalari

Boshlang‘ich sinf kurslarida 3-sinfda ko‘pincha shu mavzular bo‘ladi. Ularning har biri bitta gap qolipiga tayanadi.

Siz uchun qoida: bola har mavzudan kamida bitta o‘z gapini ayta olsa, mavzu o‘zlashgan. Darslikdagi gapni yodlab aytish yetarli emas — so‘zni o‘zgartirib ko‘rsin: red T-shirt o‘rniga blue jacket.

18 ta so‘z: uy, kiyim, ovqat va kayfiyat

Rasmni ko‘rsatib so‘rang, bola avval aytsin, keyin daftarga yozsin.

Rasmlarni gapga aylantiring. Har bir qator — bitta kichik “matn”:

• Uy: This is my house. The kitchen is big. My bed is in the bedroom. — Bu mening uyim. Oshxona katta. Karavotim yotoqxonada.
• Kiyim: I’m wearing a jacket and a hat. My shoes are brown. — Men kurtka va shapka kiyganman. Tuflilarim jigarrang.
• Ovqat: I like bread and eggs for breakfast. Fruit is good for me. — Nonushtaga non va tuxumni yaxshi ko‘raman. Meva menga foydali.
• It: I have got a dog. It is small and happy. — Mening itim bor. U kichkina va quvnoq.
• Qobiliyat: I can swim. I can ride a bike. — Men suza olaman. Velosiped hayday olaman.
• Ob-havo va kayfiyat: It’s sunny. I’m happy. I’m hungry! — Havo quyoshli. Men xursandman. Qornim och!

Ovoz chiqarib o‘qish: 3 usul, har biri 5 daqiqa

3-sinfda o‘qish sekin bo‘lishi normal. Uni tezlashtiradigan narsa — qisqa, lekin har kungi takror.

1. Aks-sado (echo). Darslikka ilova qilingan audio bir gapni o‘qiydi, bola shu gapni barmog‘i bilan ko‘rsatib takrorlaydi. Audio bo‘lmasa, o‘qituvchidan yozuv so‘rang.
2. Navbatma-navbat. Matnni bola bilan bir gapdan bo‘lib o‘qiysiz. Siz noaniq o‘qisangiz ham mayli — bola sizni tuzatsa, u matnni tushungan.
3. Uch marta bitta matn. Dushanba sekin, seshanba ravonroq, chorshanba “sahna”da — oila a’zolariga o‘qib beradi. Bir xil matnni takror o‘qish ravonlikni oshiradi.

O‘qib bo‘lgach bitta savol bering: “Bu matn kim haqida?” Bola o‘zbekcha javob bersa ham bo‘ladi — asosiysi, mazmunni tushunganini ko‘rasiz. Notanish so‘zni qanday o‘qish kerakligi ingliz tilida o‘qish qoidalari sahifasida tushuntirilgan; u sizga, bolaga emas, foydaliroq.

Yozganini tekshirish: 5 belgili ro‘yxat

Ingliz tilini bilmasangiz ham, bola daftarida shu beshta narsani ko‘ra olasiz:

• Bosh harf. Har bir gap katta harf bilan boshlanadimi? I (men) har doim katta yoziladimi?
• Nuqta. Har gap oxirida nuqta yoki so‘roq belgisi bormi?
• Oraliq. So‘zlar orasida bitta barmoq kengligida bo‘sh joy bormi?
• Chiziq. g, y, p kabi harflarning dumi chiziqdan pastga tushganmi, b, d, h yuqoriga chiqqanmi?
• Namuna bilan solishtirish. Darslikdagi so‘z bilan daftardagini harfma-harf solishtiring. Farq bo‘lsa, bola o‘zi topsin.

Harflarning shakli va yozish tartibi bo‘yicha batafsil qo‘llanma: bolalarga harf yozishni o‘rgatish.

Eshitganini yozish: o‘zbek bolasining odatiy xatolari

O‘zbek tilida so‘z qanday eshitilsa, shunday yoziladi. Bola bu odatni ingliz tiliga olib o‘tadi:

Xatoni qizil ruchka bilan chizib tashlamang. So‘z tagiga nuqta qo‘ying va “shu so‘zni kitobdan top” deng. O‘zi topgan xato yaxshiroq esda qoladi.

3 ta uy o‘yini

• Nima yo‘qoldi? Stolga 6 ta narsa yoki rasm qo‘ying, bola nomlarini aytadi. U ko‘zini yumganda bittasini oling. What’s missing? — The hat!
• Xarid ro‘yxati. Bozorga chiqishdan oldin bola 4–5 ta mahsulotni inglizcha yozadi: bread, eggs, fruit, milk. Bozorda ro‘yxatdan o‘chirib boradi.
• Kiyintir. Put on your hat! Take off your shoes! Bola bajaradi, keyin sizga buyuradi. Qishda eshik oldida har kuni 1 daqiqa.

Hafta tartibi: 3-sinf uchun 15 daqiqa

Dars bo‘lgan kuni uy vazifasi shu jadvalning o‘rnini bosadi. Shanba va yakshanba — dam olish, xohlasa, inglizcha multfilm.

Mini-test: 3-sinf uchun 10 savol

Bola yozma bajarsin.

• 1. Tushib qolgan harfni yoz: h _ t (shapka)
• 2. Tushib qolgan harfni yoz: b _ d (karavot)
• 3. Tanla: There (is / are) a table in the kitchen.
• 4. Tanla: There (is / are) two beds in my room.
• 5. Tanla: I (can / am) swim.
• 6. Tarjima qil: I’m hungry.
• 7. Xatoni tuzat: i like bread.
• 8. Tanla: I’m wearing a (jacket / kitchen).
• 9. Qaysi so‘z ob-havo haqida: sunny yoki shoes?
• 10. O‘zing haqingda bitta gap yoz: I have got …

Javoblar

• 1. hat — a.
• 2. bed — e.
• 3. is — bitta stol.
• 4. are — ikkita karavot.
• 5. can — I can swim.
• 6. Qornim och. / Men ochman.
• 7. I like bread. — I katta harf, oxirida nuqta.
• 8. jacket — oshxonani kiyib bo‘lmaydi.
• 9. sunny.
• 10. Javob har xil bo‘ladi, masalan: I have got a cat. Tekshiring: katta harf, nuqta, have got bor.

8–10 to‘g‘ri — yaxshi natija. 5–7 — xato qilgan savol turini bir hafta takrorlang. Ko‘proq xato bo‘lsa, o‘qituvchi bilan gaplashing va tartibni so‘z darajasidan qayta boshlang.

O‘qiganini gapirishga ulash: Bandi bilan

Bola o‘qigan gaplarini ovoz chiqarib aytishi qanchalik ko‘p bo‘lsa, so‘zlar shuncha tez “tilga” o‘tadi. BandMate ilovasida ota-ona o‘zi Bandi bilan qisqa savol-javoblarni mashq qilib, talaffuzi bo‘yicha fikr olishi mumkin; keyin xuddi shu savollarni bolaga berasiz: What’s your favourite food? Can you swim?

4-sinfda gaplar uzunlashib, kichik matnlar yoziladi — tayyorgarlik 4-sinf ingliz tili sahifasida. Bugun esa bola bilan bitta ish qiling: uyingizdagi 3 ta narsani ko‘rsatib, There is a … in the kitchen. gapini birga tuzing.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling