Future Continuous kelajakdagi aniq bir paytda davom etayotgan harakatni bildiradi: At ten tomorrow I’ll be sitting in the exam room — Ertaga soat o‘nda imtihon xonasida o‘tirgan bo‘laman. Formula: will be + fe’l-ing, hamma shaxsda bir xil. Ikkinchi muhim vazifasi — birovning rejasini muloyim so‘rash: Will you be using the car tonight?
O‘zbekcha mosi odatda -ayotgan bo‘laman: ishlayotgan bo‘laman, yo‘lda ketayotgan bo‘ladi. Agar shu shaklni aytmoqchi bo‘lsangiz, inglizchada deyarli har doim Future Continuous kerak.
Ertaga Dilshodning kuni
Dilshod ertaga Toshkentdan Samarqandga ish safariga ketadi. Uning kunini soat bo‘yicha ko‘ramiz. Har bir gap “shu paytda nima qilayotgan bo‘ladi?” savoliga javob:
| Vaqt | Nima qilayotgan bo‘ladi | O‘zbekcha |
|---|---|---|
| 07:30 | He’ll be waiting for the Afrosiyob train. | Afrosiyob poyezdini kutayotgan bo‘ladi. |
| 09:00 | He’ll be travelling through the Jizzakh region. | Jizzax viloyatidan o‘tib ketayotgan bo‘ladi. |
| 11:00 | He’ll be meeting the new clients. | Yangi mijozlar bilan uchrashayotgan bo‘ladi. |
| 13:00 | He’ll be having lunch near the Registan. | Registon yonida tushlik qilayotgan bo‘ladi. |
| 18:00 | He’ll be coming back home. | Uyga qaytayotgan bo‘ladi. |
Diqqat qiling: har bir gapda harakat o‘sha soatdan oldin boshlangan va keyin ham davom etadi. Soat 11:00 — uchrashuvning o‘rtasi, boshlanishi yoki tugashi emas.
Hozir o‘zingiz sinab ko‘ring: ertaga soat 8, 12 va 20 da nima qilayotgan bo‘lasiz? Uchta gap ayting: At eight I’ll be…
Yasalishi
| Gap turi | Formula | Misol | Tarjima |
|---|---|---|---|
| Darak | ega + will be + V-ing | We’ll be waiting for you outside. | Sizni tashqarida kutib turgan bo‘lamiz. |
| Inkor | ega + won’t be + V-ing | She won’t be working on Saturday. | U shanba kuni ishlamaydi. |
| So‘roq | Will + ega + be + V-ing? | Will you be staying at a hotel? | Mehmonxonada turasizmi? |
| Maxsus savol | so‘roq so‘zi + will + ega + be + V-ing? | What will you be doing at 9? | Soat 9 da nima qilayotgan bo‘lasiz? |
| Ha/yo‘q javobi | Yes, ega + will. / No, ega + won’t. | Yes, I will. / No, we won’t. | Ha. / Yo‘q. |
Be ni tushirib qoldirmang: I will working emas, I will be working. -ing qo‘shishda imlo Present Continuous’dagi bilan bir xil: make → making, swim → swimming, lie → lying.
To‘rt holat, qachon kerak
1. Kelajakdagi aniq paytda davom etayotgan ish
Ko‘pincha at + soat, this time tomorrow, this time next week, in two hours bilan:
- This time next week I’ll be lying on the beach at Charvak. — Kelasi hafta shu paytda Chorvoq qirg‘og‘ida yotgan bo‘laman.
- Don’t call me at seven. I’ll be driving. — Soat yettida qo‘ng‘iroq qilmang. Mashina haydayotgan bo‘laman.
- In two hours we’ll be flying over the Caspian Sea. — Ikki soatdan keyin Kaspiy dengizi ustidan uchib ketayotgan bo‘lamiz.
2. Boshqa voqea sodir bo‘lganda davom etib turgan fon
Bir harakat davom etib turadi, ikkinchisi uni “kesib” o‘tadi. When, while bo‘lagida Present Simple qoladi:
- When you arrive, I’ll be cooking dinner. — Siz kelganingizda men kechki ovqat tayyorlayotgan bo‘laman.
- When the guests come, the children will be sleeping. — Mehmonlar kelganda bolalar uxlayotgan bo‘ladi.
Bu o‘tgan zamondagi I was cooking when you arrived qolipining kelajakdagi nusxasi. O‘tmishdagi shaklini Past Continuous qoidasi sahifasida ko‘rasiz.
3. Muloyim so‘rash: Will you be…?
Birovdan narsa so‘rashdan oldin uning rejasini bilmoqchi bo‘lsangiz, Future Continuous gapni yumshatadi. U “siz rejangizni o‘zgartirishingiz kerak” degan bosimni bermaydi, faqat “rejangiz qanday?” deb so‘raydi:
| To‘g‘ridan to‘g‘ri | Muloyimroq | Tarjima |
|---|---|---|
| Will you use the car tonight? | Will you be using the car tonight? | Bugun kechqurun mashinadan foydalanasizmi? |
| Will you come to the meeting? | Will you be coming to the meeting? | Majlisga kelasizmi? |
| When will you leave? | When will you be leaving? | Qachon ketasiz? |
| Will you pay by card? | Will you be paying by card? | Karta orqali to‘laysizmi? |
Oxirgi gapni mehmonxona yoki do‘konda xodimlar ko‘p ishlatadi. Birinchi ustundagi Will you…? ba’zan iltimos (“qilib bera olasizmi?”) bo‘lib eshitiladi, ikkinchi ustundagi esa faqat ma’lumot so‘rash.
4. O‘z-o‘zidan bo‘ladigan, odatdagi ish
Harakat reja ham, qaror ham emas, u odatdagidek sodir bo‘ladi:
- I’ll be seeing Aziz at work tomorrow, so I’ll give him the book. — Ertaga ishda baribir Azizni ko‘raman, kitobni o‘zim beraman.
- The bus will be stopping at Amir Temur Square. — Avtobus Amir Temur xiyobonida to‘xtaydi. (e’lon)
Bu holat B2 darajasida kerak bo‘ladi; boshlanishda birinchi uch holatni yaxshi o‘zlashtirsangiz yetarli.
Will yoki will be + -ing?
| Future Simple | Future Continuous |
|---|---|
| I’ll call you at six. — Soat oltida qo‘ng‘iroq qilaman (harakat shu paytda boshlanadi). | I’ll be calling clients at six. — Soat oltida mijozlarga qo‘ng‘iroq qilayotgan bo‘laman (jarayon o‘rtasida). |
| When you come, I’ll cook. — Siz kelganda ovqat qilishni boshlayman. | When you come, I’ll be cooking. — Siz kelganda ovqat qilayotgan bo‘laman. |
| Will you help me? — iltimos | Will you be helping us on Friday? — reja haqida savol |
Qaror yoki va’da uchun Future Continuous ishlatilmaydi. I’ll be helping you, I promise o‘rniga I’ll help you, I promise. Will ning boshqa vazifalari Future Simple (will) qoidasi sahifasida.
Holat fe’llari -ing olmaydi
Know, understand, believe, want, need, own, belong kabi fe’llar odatda davomli zamonda kelmaydi, kelajakda ham:
- This time next year I’ll be knowing English well. — noto‘g‘ri
- By next year I’ll know English well. — to‘g‘ri
Be fe’lining o‘zi ham shu guruhda: Tomorrow I’ll be at home (I’ll be being at home emas). Have esa “ega bo‘lmoq” ma’nosida -ing olmaydi, “tushlik qilmoq” ma’nosida oladi: I’ll be having lunch at one.
Tipik xatolar
| Noto‘g‘ri | To‘g‘ri | Izoh |
|---|---|---|
| I will working at 9. | I will be working at 9. | be tushgan |
| At 9 I’ll work. (jarayon ma’nosida) | At 9 I’ll be working. | “ishlayotgan bo‘laman” = continuous |
| When you will come, I’ll be sleeping. | When you come, I’ll be sleeping. | when dan keyin Present Simple |
| Will you be lending me your car? | Will you lend me your car? | iltimos uchun oddiy will yoki could |
| I’ll be wanting a coffee. | I’ll want a coffee. / I’d like a coffee. | holat fe’li |
Mashq: 10 ta savol
A. Qavsdagi fe’lni Future Continuous’da yozing.
- 1. Don’t come at eight. We ______ (have) dinner.
- 2. This time next month Kamola ______ (study) in Seoul.
- 3. At midnight most people in the mahalla ______ (sleep).
- 4. When you land, I ______ (wait) at the arrivals gate.
- 5. ______ you ______ (use) your laptop this afternoon? I need to print something.
B. Future Simple yoki Future Continuous? To‘g‘risini tanlang.
- 6. I promise I ______ (call / be calling) you tomorrow.
- 7. Call me after nine. Before that I ______ (drive / be driving) home.
- 8. Ask Otabek. He ______ (come / be coming) to the office later anyway.
- 9. I think the new metro line ______ (help / be helping) a lot of people.
- 10. Sorry, I can’t meet on Sunday. I ______ (work / be working) all day.
Javoblar
1 — will be having; 2 — will be studying; 3 — will be sleeping; 4 — will be waiting; 5 — Will you be using.
6 — will call (va’da); 7 — will be driving (o‘sha paytda jarayon); 8 — will be coming (odatdagidek baribir keladi); 9 — will help (fikr, bashorat); 10 — will be working (kun bo‘yi davom etadigan ish).
Izoh: 10-gapda I’m working all day on Sunday (Present Continuous, kelishilgan reja) ham to‘g‘ri. Bu ikki shakl ko‘p hollarda yaqin. Bittasi rejani, boshqasi o‘sha kundagi jarayonni ko‘proq ta’kidlaydi.
Keyingi qadam — kelajakdagi muddatgacha tugab bo‘ladigan ish: Future Perfect qoidasi.
BandMate bilan mashq
Bu zamon kundalik suhbatda kam ishlatiladi, shuning uchun uni ongli ravishda ishlatib ko‘rish kerak. BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbatda ertangi yoki kelasi haftadagi kuningizni tasvirlang: “ertaga shu paytda nima qilayotgan bo‘lasiz?” savoliga I’ll be… bilan javob bering. Darslar grammatikani o‘zbekcha izoh bilan takrorlaydi, suhbatdan keyin esa qaysi gapda be ni tushirib qoldirganingizni tekshiring.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


