Ingliz tilida gapirishni o‘rganishning eng ishonchli yo‘li — har kuni ovoz chiqarib, aniq vazifa bilan gapirish va o‘sha javobni ikkinchi marta yaxshiroq aytish. Quyidagi challenge’da 30 kunning har biri uchun alohida vazifa, tayanch ibora va vaqt belgilangan. Sizga telefon diktofoni va kuniga 15–20 daqiqa kifoya.
Challenge taxminan A2–B1 darajaga mo‘ljallangan. Boshlang‘ich bo‘lsangiz, vaqtni ikki baravar qisqartiring; B2 bo‘lsangiz, har vazifani 2–3 daqiqaga uzaytiring.
Har kungi tartib: 15–20 daqiqa
- 1 daqiqa — vazifani o‘qing va tayanch iborani ovoz chiqarib uch marta ayting.
- 2 daqiqa — to‘liq gap emas, 5–6 ta kalit so‘z yozing. Gapni yozib olib o‘qisangiz, bu speaking emas, reading bo‘lib qoladi.
- 1–2 daqiqa — birinchi urinishni telefonga yozib oling. To‘xtamang, xato bo‘lsa ham davom eting.
- 5 daqiqa — yozuvni tinglang. Bitta so‘z yoki grammatik xatoni tanlab, to‘g‘ri shaklini yozing.
- 1–2 daqiqa — ikkinchi urinishni yozib oling, o‘sha xatoni tuzatgan holda.
- 1 daqiqa — daftarga sana, vazifa raqami va tuzatgan xatoingizni yozing.
Yozuvlarni o‘chirmang. 30-kun oxirida 1-kungi yozuv bilan solishtirish — challenge’ning eng foydali qismi.
30 kunlik jadval
1-hafta — o‘zingiz va kundalik hayot (present simple). 2-hafta — o‘tgan voqealar (past simple). 3-hafta — fikr va taqqoslash. 4-hafta — real vaziyatlar va dialoglar.
| Kun | Vazifa | Tayanch ibora | Vaqt |
|---|---|---|---|
| 1 | O‘zingizni tanishtiring: ism, shahar, ish yoki o‘qish, nega ingliz tili kerak | I’m from… / I work as… / I’m learning English because… | 1 daqiqa |
| 2 | Oddiy ish yoki o‘qish kuningizni ertalabdan kechgacha ayting | First… Then… After that… | 1 daqiqa |
| 3 | Uyingiz yoki xonangizni tasvirlang | There is… / There are… / next to… | 1 daqiqa |
| 4 | Oilangizdagi bir kishini tasvirlang | He’s the kind of person who… | 1 daqiqa |
| 5 | Sevimli taomingiz qanday tayyorlanishini tushuntiring (masalan, osh) | You need… First you… | 1,5 daqiqa |
| 6 | Shahringizga kelgan turistga uchta joy tavsiya qiling | If you visit…, you should… | 1,5 daqiqa |
| 7 | Takrorlash: 1-kun vazifasini qayta yozing va 1-kun yozuvi bilan solishtiring | — | 1,5 daqiqa |
| 8 | Kecha nima qilganingizni ayting | Yesterday I… In the evening I… | 1 daqiqa |
| 9 | Bolaligingizdan bir xotira | When I was a child, I used to… | 1,5 daqiqa |
| 10 | Eng yaxshi o‘tgan bayram yoki sayohatingiz | The best part was… | 1,5 daqiqa |
| 11 | Muammoni hal qilgan bir holatingiz | At first… but in the end… | 1,5 daqiqa |
| 12 | Yangi ish yoki o‘qishdagi birinchi kuningiz | I was nervous because… | 1,5 daqiqa |
| 13 | Kulgili yoki noqulay voqea | It turned out that… | 1,5 daqiqa |
| 14 | Takrorlash: 8–13-kunlardan birini tanlab, 2 daqiqaga uzaytiring | — | 2 daqiqa |
| 15 | Telefonni ko‘p ishlatish zararlimi? Fikringiz va bitta misol | In my opinion… because… For example… | 1,5 daqiqa |
| 16 | Shaharda yoki qishloqda yashashni taqqoslang | …is more… than… / …isn’t as… as… | 1,5 daqiqa |
| 17 | Onlayn va oflayn o‘qishning ikki tomoni | On the one hand… On the other hand… | 2 daqiqa |
| 18 | Besh yildan keyingi rejangiz | I’m planning to… / I hope to… | 1,5 daqiqa |
| 19 | Kitob, film yoki ilovani tavsiya qiling | I’d recommend it because… | 1,5 daqiqa |
| 20 | Pul muammo bo‘lmaganda nima qilardingiz? | If I had…, I would… | 1,5 daqiqa |
| 21 | Takrorlash: 15-kungi fikringizga qarshi tomonni himoya qiling | Some people argue that… | 2 daqiqa |
| 22 | Kafeda buyurtma bering (ikki rolni o‘zingiz o‘ynang) | Could I have…? / Can I pay by card? | 2 daqiqa |
| 23 | Do‘konga ishlamaydigan quloqchinni qaytaring | I’d like to return this. It doesn’t work. | 2 daqiqa |
| 24 | Mehmonga uyingizdan eng yaqin metro yoki bekatgacha yo‘lni tushuntiring | Go straight, turn left at… It takes about… | 1,5 daqiqa |
| 25 | Hamkasbingizdan uzr so‘rang va yangi vaqt taklif qiling | Sorry, I won’t be able to… Could we…? | 1,5 daqiqa |
| 26 | Telefonda uchrashuv belgilang | Are you free on…? How about…? | 2 daqiqa |
| 27 | Ish suhbatidagi “Tell me about yourself” savoliga javob | I’ve been working as… for… | 2 daqiqa |
| 28 | Tushunmaganda suhbatni ushlab turing | Sorry, do you mean…? Could you say that again? | 2 daqiqa |
| 29 | Tayyorgarliksiz: quyidagi ro‘yxatdan tasodifiy savol oling | — | 2 daqiqa |
| 30 | Yakun: 1 va 7-kun vazifalarini qayta yozing, uchala yozuvni solishtiring | — | 3 daqiqa |
29-kun uchun savollar (birini tavakkal tanlang): What’s the best advice you’ve ever received? Describe a place where you feel relaxed. What skill would you like to learn and why? What was the last thing that made you laugh? Is it better to live alone or with family?
1-kun uchun namuna javob
Bu namuna faqat mashq uchun. Uni yodlamang, tuzilishini o‘zingizga moslang.
Hi, I’m Jasur. I’m from Namangan, but I live in Tashkent now. I work as a junior developer at a small IT company. Most of our clients are in Europe, so I read English every day, but I rarely speak it. That’s why I’m learning English: I want to join client calls without feeling nervous. In my free time I play football with my friends on Saturdays.
Qarang: har gap qisqa, lekin javobda sabab (so, that’s why) va bitta aniq detal (on Saturdays) bor. 60 soniya uchun shu hajm yetarli.
Yozuvni 5 savol bilan tekshiring
- Bir soniyadan uzun pauzalar nechta bo‘ldi? Ikkinchi urinishda kamaydimi?
- Tayanch iborani kamida bir marta ishlatdingizmi?
- Fe’l zamonlari vazifaga mos keldimi (2-haftada past simple)?
- a / an / the tushib qolgan joy bormi?
- Bitta javobda bir xil so‘z (very, good, interesting) uch martadan ko‘p takrorlandimi?
Faqat bitta savolga “yo‘q” javobi chiqsa, ertangi kun aynan o‘sha narsani kuzating. Hamma xatoni bir kunda tuzatishga urinmang.
O‘zbek o‘quvchilari ko‘p qiladigan xatolar
| Xato | Nega bo‘ladi | To‘g‘ri variant |
|---|---|---|
| I am agree | O‘zbekcha “roziman” holat bildiradi | I agree. |
| I very like football | “Juda yoqtiraman” so‘zma-so‘z | I really like football. / I like football a lot. |
| He work in bank | O‘zbek va rus tillarida artikl yo‘q, -s unutiladi | He works in a bank. |
| Yesterday I go to bazaar | Hikoyada hozirgi zamonga qaytish | Yesterday I went to the bazaar. |
| How to say… deb uzoq to‘xtash | Har so‘zni tarjima qilib qidirish | Tanish so‘z bilan tushuntiring: the thing you use to… |
| I have 25 years | Rus tilidagi “мне 25 лет” | I’m 25. |
Tarjima qilib gapirish odati kuchli bo‘lsa, o‘zbekchadan tarjima qilmasdan gapirish bo‘yicha qo‘llanma alohida mashqlar beradi.
Mashq: gaplarni tuzating
Har gapda bitta xato bor. Avval o‘zingiz tuzating, keyin javoblarni tekshiring.
- I am agree with you.
- My sister work in a hospital.
- Last summer we go to Samarkand.
- I very like cooking plov.
- She has 30 years.
- If I have more money, I would travel.
Javoblar: 1 — I agree with you. 2 — My sister works in a hospital. 3 — Last summer we went to Samarkand. 4 — I really like cooking plov. 5 — She’s 30. yoki She is 30 years old. 6 — If I had more money, I would travel.
Keyin har bir to‘g‘ri gapni o‘zingizga moslab ovoz chiqarib ayting: singlingiz o‘rniga do‘stingiz, Samarqand o‘rniga boshqa shahar.
Kun o‘tkazib yuborsangiz
Ikki vazifani bir kunda bajarmang. Qolgan joydan davom eting va oxiriga bir kun qo‘shing. 30 kun kalendar bo‘yicha emas, bajarilgan vazifa bo‘yicha sanaladi. Kuniga 15 daqiqa topishning o‘zi qiyin bo‘lsa, har kuni gapirish odatini shakllantirish haqidagi maqoladagi qisqa rejadan boshlang.
Challenge’dan keyin nima qilish kerak? Agar sababingiz imtihon bo‘lsa, IELTS Speaking savollari va mashqlari bilan davom eting: 1–2-hafta mavzulari Part 1 ga, 3-hafta esa Part 3 ga juda yaqin. Imtihon kerak bo‘lmasa, 4-hafta vaziyatlarini yangi joylar bilan takrorlang: bank, poliklinika, mehmonxona.
BandMate bilan mashq
Eng qiyin qism — suhbatdoshsiz gapirish. BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbatda 22–28-kun vaziyatlarini rol bo‘yicha o‘ynashingiz mumkin: Bandi ofitsiant, sotuvchi yoki intervyu oluvchi bo‘lib savol beradi va kutilmagan savol ham qo‘shadi. Ilova talaffuz bo‘yicha fikr bildiradi va darslarda iboralarni takrorlatadi. Bu tirik odam bilan suhbatning o‘rnini to‘liq bosmaydi, lekin har kuni gapirish uchun sherik izlash muammosini kamaytiradi.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling
