Chalkash so‘zlarO‘zbekcha

Lose va loose farqi: imlo, talaffuz, miss bilan farqi

Lose va loose farqi: yo‘qotmoq va keng/bo‘sh, /luːz/ va /luːs/ talaffuzi, lose yoki miss, lost va loss, 10 ta tipik xato va izohli 15 ta mashq.

Yo‘qolgan buyumlar peshtaxtasi: ilgakda soyabon va qo‘lqop osilib turibdi

Lose /luːz/ — fe’l: yo‘qotmoq yoki yutqazmoq (I lost my keys. We lost the match.). Loose /luːs/ — sifat: keng, bo‘sh, mahkam emas (These trousers are loose. A loose tooth.). Imloda bitta o qo‘shilishi bilan fe’l sifatga aylanadi, talaffuzda esa oxirgi tovush z dan s ga o‘zgaradi.

Yana bitta tuzoq: avtobusga ulgurmaslik, darsni qoldirish yoki kimnidir sog‘inish lose emas, miss. I lost the bus degan gap “avtobusni yo‘qotdim” bo‘lib eshitiladi.

Bir qarashda: lose, loose, lost, loss, miss

So‘zTurkumMa’noShakllarO‘zbekchaRuscha
lose /luːz/fe’lyo‘qotmoq; yutqazmoqlose – lost – lost; losingyo‘qotmoq, boy bermoq, yutqazmoqтерять, проигрывать
loose /luːs/sifatkeng, bo‘sh, mahkamlanmaganlooser, loosestkeng, bo‘sh, liqillaganсвободный, болтающийся
loosen /ˈluːsn/fe’lbo‘shatmoqloosenedbo‘shatmoq (kamar, bolt)ослабить
lost /lɒst/sifat; V2/V3yo‘qolgan; adashgan—yo‘qolgan, adashganпотерянный
loss /lɒs/otyo‘qotish; zararlossesyo‘qotish, zarar, mag‘lubiyatпотеря, убыток
missfe’lulgurmaslik; qoldirmoq; sog‘inmoq; tegmaslikmissedkechikmoq, o‘tkazib yubormoq, sog‘inmoqопоздать, пропустить, скучать

Qarama-qarshi so‘zlar farqni yanada aniq qiladi: lose ↔ find (topmoq) yoki win (yutmoq); loose ↔ tight (tor, mahkam).

Imlo va talaffuz: bitta “o”, bitta tovush

  • lose — bitta o, oxiri z tovushi: /luːz/. choose bilan qofiyadosh.
  • loose — ikkita o, oxiri s tovushi: /luːs/. goose, juice bilan qofiyadosh.
  • losing — e tushib qoladi, o bittaligicha qoladi. loosing degan shakl deyarli ishlatilmaydi.
  • lost, loss — ichidagi unli qisqa /ɒ/, lose dagi cho‘ziq /uː/ emas.

Eslab qolish uchun: loose kiyim keng, unda ortiqcha joy bor, shuning uchun so‘zda ham ortiqcha o bor. O‘zbek o‘quvchilari ko‘pincha lose ni yozuvdagi s harfiga qarab /luːs/ deb aytadi. Natijada Don’t lose it “Don’t loose it” bo‘lib eshitiladi. Oxirgi z ni ovozli qilib, tomoqda tebranishni his qilib ayting. IELTS Listening’da ham bu ikki so‘z imlo xatosiga sabab bo‘ladi; shunday so‘zlar Listening imlo xatolari sahifasida jamlangan.

Lose: yo‘qotmoq, yutqazmoq va boshqa iboralar

  • lose your keys / wallet / phone — kalit, hamyon, telefonni yo‘qotmoq
  • lose a game / a match — o‘yinda yutqazmoq: Pakhtakor lost 2–1 on Sunday.
  • lose weight — ozmoq; qarama-qarshisi put on weight
  • lose your way / get lost — yo‘lni adashtirmoq, adashib qolmoq
  • lose your temper — jahli chiqmoq
  • lose touch with someone — kim bilandir aloqa uzilmoq
  • lose track of time — vaqtni unutib qo‘ymoq
  • lose hope — umidni yo‘qotmoq
  • lose money — pul yo‘qotmoq, zarar ko‘rmoq

Adashib qoldim uchun eng tabiiy variant I’m lost yoki I got lost, I lost emas: We got lost in Chorsu bazaar. Lose ga albatta to‘ldiruvchi kerak: nimani yo‘qotdingiz? O‘yinda yutqazish va win/beat farqi alohida win va beat sahifasida tushuntirilgan.

Loose: keng kiyim, liqillagan tish, bo‘sh vint

  • loose clothes / a loose shirt — keng kiyim, keng ko‘ylak
  • a loose tooth — liqillab turgan tish
  • a loose screw — bo‘shab qolgan vint
  • come loose — bo‘shab qolmoq: The handle has come loose.
  • loose tea — paketlanmagan (qadoqlanmagan) choy: Grandma only buys loose tea at the bazaar.
  • on the loose — qochib yurgan, tutilmagan: A dog is on the loose in the mahalla.
  • loosen your belt / tie — kamar, galstukni bo‘shatmoq

Lose yoki miss: qaysi biri “o‘tkazib yuborish”?

O‘zbekchada qoldirmoq, ulgurmaslik, sog‘inmoq har xil fe’l. Ruschada потерять va пропустить/опоздать/скучать ham ajratiladi. Ingliz tilida esa ularning deyarli hammasi miss:

VaziyatTo‘g‘ri fe’lMisol
transportga ulgurmaslikmissI missed the last metro.
darsni, uchrashuvni qoldirishmissShe missed two lessons last week.
odamni sog‘inishmissI miss my grandparents in Namangan.
nishonga tegmaslikmissHe missed the penalty.
imkoniyatni boy berishmissDon’t miss this chance.
buyumni yo‘qotishloseI lost my student card.
o‘yinda yutqazishloseOur team lost the final.

Qisqa qoida: narsa ketib qolsa va endi yo‘q bo‘lsa — lose; narsa o‘z joyida, lekin siz yetib bormadingiz yoki uni his qilyapsiz — miss. Avtobus yo‘qolmadi, u jo‘nab ketdi; siz esa unga ulgurmadingiz.

Rasmlarda: yo‘qotish, ulgurmaslik va tor kiyim

lose a wallet — hamyonni yo‘qotmoq
lose a wallethamyonni yo‘qotmoq
lose a key — kalitni yo‘qotmoq
lose a keykalitni yo‘qotmoq
an empty pocket — bo‘sh cho‘ntak
an empty pocketbo‘sh cho‘ntak
looking for something she lost — yo‘qotgan narsasini qidiryapti
looking for something she lostyo‘qotgan narsasini qidiryapti
missing luggage — yo‘qolgan yuk
missing luggageyo‘qolgan yuk
miss a train — poyezdga ulgurmaslik
miss a trainpoyezdga ulgurmaslik
running not to miss a flight — reysga ulgurish uchun yugurish
running not to miss a flightreysga ulgurish uchun yugurish
too tight, not loose — tor, keng emas
too tight, not loosetor, keng emas

Oxirgi rasmdagi futbolka tight — tor. Unga qarama-qarshi so‘z loose: I need a bigger size; I like my T-shirts loose.

So‘z almashsa, voqea boshqacha bo‘ladi

Birinchi gapIkkinchi gap
I lost my flight ticket. — Chiptani yo‘qotdim.I missed my flight. — Reysga ulgurmadim.
I miss you. — Seni sog‘indim.I lost you. — Sizni yo‘qotib qo‘ydim (olomonda, telefon aloqasida).
My shoes are loose. — Tuflim keng.I lost my shoes. — Tuflimni yo‘qotdim.
Don’t lose the dog. — Itni yo‘qotib qo‘yma.Don’t let the dog loose. — Itni bo‘shatib yuborma.

“I lost the bus”: 10 ta tipik xato

XatoTo‘g‘riIzoh
I lost the bus this morning.I missed the bus this morning.avtobus yo‘qolmadi
Don’t loose your passport!Don’t lose your passport!fe’l — bitta o
My jeans are too lose.My jeans are too loose.sifat — ikkita o
I loosed my phone.I lost my phone.noto‘g‘ri fe’l: lose – lost – lost
We are loosing the game.We are losing the game.e tushadi, o bitta
I lost my English class.I missed my English class.darsni qoldirish
I lost in the metro.I got lost in the metro.adashmoq = get lost
I lose my family. (sog‘inmoq demoqchi)I miss my family.sog‘inch — miss
She wants to loose weight.She wants to lose weight.lose weight
It was a big lost for the company.It was a big loss for the company.ot — loss

Bu xatolarning ko‘pi tarjimadan keladi: потерять yoki yo‘qotmoq ning hamma ma’nolarini lose bilan berish. Boshqa shunday tarjima xatolari o‘zbeklar qiladigan grammatik xatolar sahifasida yig‘ilgan.

Dialog: aeroportda

Kamola: Oh no. I think I’ve lost my boarding pass.

Rustam: Check your jacket. It’s so loose, things always fall out of the pockets.

Kamola: Not there. And my bag strap has come loose too. What a morning!

Rustam: Calm down. If we don’t hurry, we’ll miss the flight.

Kamola: Found it! It was in my passport the whole time.

Rustam: Great. Now let’s go. I really don’t want to lose another day like last year.

Kamola: Last year? What happened?

Rustam: I missed my connection in Istanbul and lost my suitcase. The airline found it three days later.

Mashq: lose, loose, lost, loss yoki miss? (15 ta gap)

Mos so‘zni kerakli shaklda qo‘ying.

  1. Hurry up or we’ll ______ the train.
  2. I think one of my teeth is ______.
  3. He ______ his wallet at the market yesterday.
  4. My dad is trying to ______ weight before the wedding.
  5. I really ______ my friends from school.
  6. Uzbekistan ______ the match, but they played well.
  7. Excuse me, I’m ______. How do I get to Amir Temur Square?
  8. This dress is too ______. Do you have a smaller size?
  9. She ______ three lessons because she was ill.
  10. Don’t ______ hope. You can pass next time.
  11. The company made a ______ of two million dollars.
  12. Can you ______ the lid? It’s too tight.
  13. We are ______ time. Let’s start the meeting.
  14. The goalkeeper jumped, but the ball ______ the goal.
  15. Somebody left the gate open and the sheep got ______.

Javoblar

  1. miss — transportga ulgurmaslik.
  2. loose — tish liqillaydi, sifat.
  3. lost — hamyon yo‘qoldi, lose ning V2 shakli.
  4. lose — lose weight = ozmoq.
  5. miss — sog‘inch.
  6. lost — o‘yinda yutqazmoq.
  7. lost — I’m lost = adashib qoldim; bu yerda sifat.
  8. loose — keng kiyim; kichikroq o‘lcham so‘ralyapti.
  9. missed — darsni qoldirmoq.
  10. lose — lose hope.
  11. loss — ot: zarar.
  12. loosen — loose dan yasalgan fe’l: bo‘shatmoq.
  13. losing — lose time, davomli shakl, bitta o.
  14. missed — nishonga tegmadi.
  15. loose — get loose = bo‘shalib chiqib ketmoq.

12 va 15-savollar eng qiyini: ularda loose so‘zidan yasalgan iboralar bor. 12 tadan ko‘p to‘g‘ri topgan bo‘lsangiz, qoidani o‘zlashtirgansiz.

Lose va miss ni gapirganda tekshirish

Yozuvda lose/loose xatosini imlo tekshiruvchi ushlamasligi mumkin, chunki ikkalasi ham haqiqiy so‘z. Gapirganda esa asosiy xavf lose/miss aralashuvi va z/s talaffuzi. BandMate ilovasida Bandi bilan sayohat, aeroport yoki yo‘qolgan buyum haqida vaziyatli suhbat qilasiz; ilova talaffuzingiz va so‘z tanlovingiz bo‘yicha fikr beradi. Bu mashq uchun yordam, rasmiy imtihon bahosi emas.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling