Lose /luːz/ — fe’l: yo‘qotmoq yoki yutqazmoq (I lost my keys. We lost the match.). Loose /luːs/ — sifat: keng, bo‘sh, mahkam emas (These trousers are loose. A loose tooth.). Imloda bitta o qo‘shilishi bilan fe’l sifatga aylanadi, talaffuzda esa oxirgi tovush z dan s ga o‘zgaradi.
Yana bitta tuzoq: avtobusga ulgurmaslik, darsni qoldirish yoki kimnidir sog‘inish lose emas, miss. I lost the bus degan gap “avtobusni yo‘qotdim” bo‘lib eshitiladi.
Bir qarashda: lose, loose, lost, loss, miss
| So‘z | Turkum | Ma’no | Shakllar | O‘zbekcha | Ruscha |
|---|---|---|---|---|---|
| lose /luːz/ | fe’l | yo‘qotmoq; yutqazmoq | lose – lost – lost; losing | yo‘qotmoq, boy bermoq, yutqazmoq | терять, проигрывать |
| loose /luːs/ | sifat | keng, bo‘sh, mahkamlanmagan | looser, loosest | keng, bo‘sh, liqillagan | свободный, болтающийся |
| loosen /ˈluːsn/ | fe’l | bo‘shatmoq | loosened | bo‘shatmoq (kamar, bolt) | ослабить |
| lost /lɒst/ | sifat; V2/V3 | yo‘qolgan; adashgan | — | yo‘qolgan, adashgan | потерянный |
| loss /lɒs/ | ot | yo‘qotish; zarar | losses | yo‘qotish, zarar, mag‘lubiyat | потеря, убыток |
| miss | fe’l | ulgurmaslik; qoldirmoq; sog‘inmoq; tegmaslik | missed | kechikmoq, o‘tkazib yubormoq, sog‘inmoq | опоздать, пропустить, скучать |
Qarama-qarshi so‘zlar farqni yanada aniq qiladi: lose ↔ find (topmoq) yoki win (yutmoq); loose ↔ tight (tor, mahkam).
Imlo va talaffuz: bitta “o”, bitta tovush
- lose — bitta o, oxiri z tovushi: /luːz/. choose bilan qofiyadosh.
- loose — ikkita o, oxiri s tovushi: /luːs/. goose, juice bilan qofiyadosh.
- losing — e tushib qoladi, o bittaligicha qoladi. loosing degan shakl deyarli ishlatilmaydi.
- lost, loss — ichidagi unli qisqa /ɒ/, lose dagi cho‘ziq /uː/ emas.
Eslab qolish uchun: loose kiyim keng, unda ortiqcha joy bor, shuning uchun so‘zda ham ortiqcha o bor. O‘zbek o‘quvchilari ko‘pincha lose ni yozuvdagi s harfiga qarab /luːs/ deb aytadi. Natijada Don’t lose it “Don’t loose it” bo‘lib eshitiladi. Oxirgi z ni ovozli qilib, tomoqda tebranishni his qilib ayting. IELTS Listening’da ham bu ikki so‘z imlo xatosiga sabab bo‘ladi; shunday so‘zlar Listening imlo xatolari sahifasida jamlangan.
Lose: yo‘qotmoq, yutqazmoq va boshqa iboralar
- lose your keys / wallet / phone — kalit, hamyon, telefonni yo‘qotmoq
- lose a game / a match — o‘yinda yutqazmoq: Pakhtakor lost 2–1 on Sunday.
- lose weight — ozmoq; qarama-qarshisi put on weight
- lose your way / get lost — yo‘lni adashtirmoq, adashib qolmoq
- lose your temper — jahli chiqmoq
- lose touch with someone — kim bilandir aloqa uzilmoq
- lose track of time — vaqtni unutib qo‘ymoq
- lose hope — umidni yo‘qotmoq
- lose money — pul yo‘qotmoq, zarar ko‘rmoq
Adashib qoldim uchun eng tabiiy variant I’m lost yoki I got lost, I lost emas: We got lost in Chorsu bazaar. Lose ga albatta to‘ldiruvchi kerak: nimani yo‘qotdingiz? O‘yinda yutqazish va win/beat farqi alohida win va beat sahifasida tushuntirilgan.
Loose: keng kiyim, liqillagan tish, bo‘sh vint
- loose clothes / a loose shirt — keng kiyim, keng ko‘ylak
- a loose tooth — liqillab turgan tish
- a loose screw — bo‘shab qolgan vint
- come loose — bo‘shab qolmoq: The handle has come loose.
- loose tea — paketlanmagan (qadoqlanmagan) choy: Grandma only buys loose tea at the bazaar.
- on the loose — qochib yurgan, tutilmagan: A dog is on the loose in the mahalla.
- loosen your belt / tie — kamar, galstukni bo‘shatmoq
Lose yoki miss: qaysi biri “o‘tkazib yuborish”?
O‘zbekchada qoldirmoq, ulgurmaslik, sog‘inmoq har xil fe’l. Ruschada потерять va пропустить/опоздать/скучать ham ajratiladi. Ingliz tilida esa ularning deyarli hammasi miss:
| Vaziyat | To‘g‘ri fe’l | Misol |
|---|---|---|
| transportga ulgurmaslik | miss | I missed the last metro. |
| darsni, uchrashuvni qoldirish | miss | She missed two lessons last week. |
| odamni sog‘inish | miss | I miss my grandparents in Namangan. |
| nishonga tegmaslik | miss | He missed the penalty. |
| imkoniyatni boy berish | miss | Don’t miss this chance. |
| buyumni yo‘qotish | lose | I lost my student card. |
| o‘yinda yutqazish | lose | Our team lost the final. |
Qisqa qoida: narsa ketib qolsa va endi yo‘q bo‘lsa — lose; narsa o‘z joyida, lekin siz yetib bormadingiz yoki uni his qilyapsiz — miss. Avtobus yo‘qolmadi, u jo‘nab ketdi; siz esa unga ulgurmadingiz.
Rasmlarda: yo‘qotish, ulgurmaslik va tor kiyim








Oxirgi rasmdagi futbolka tight — tor. Unga qarama-qarshi so‘z loose: I need a bigger size; I like my T-shirts loose.
So‘z almashsa, voqea boshqacha bo‘ladi
| Birinchi gap | Ikkinchi gap |
|---|---|
| I lost my flight ticket. — Chiptani yo‘qotdim. | I missed my flight. — Reysga ulgurmadim. |
| I miss you. — Seni sog‘indim. | I lost you. — Sizni yo‘qotib qo‘ydim (olomonda, telefon aloqasida). |
| My shoes are loose. — Tuflim keng. | I lost my shoes. — Tuflimni yo‘qotdim. |
| Don’t lose the dog. — Itni yo‘qotib qo‘yma. | Don’t let the dog loose. — Itni bo‘shatib yuborma. |
“I lost the bus”: 10 ta tipik xato
| Xato | To‘g‘ri | Izoh |
|---|---|---|
| I lost the bus this morning. | I missed the bus this morning. | avtobus yo‘qolmadi |
| Don’t loose your passport! | Don’t lose your passport! | fe’l — bitta o |
| My jeans are too lose. | My jeans are too loose. | sifat — ikkita o |
| I loosed my phone. | I lost my phone. | noto‘g‘ri fe’l: lose – lost – lost |
| We are loosing the game. | We are losing the game. | e tushadi, o bitta |
| I lost my English class. | I missed my English class. | darsni qoldirish |
| I lost in the metro. | I got lost in the metro. | adashmoq = get lost |
| I lose my family. (sog‘inmoq demoqchi) | I miss my family. | sog‘inch — miss |
| She wants to loose weight. | She wants to lose weight. | lose weight |
| It was a big lost for the company. | It was a big loss for the company. | ot — loss |
Bu xatolarning ko‘pi tarjimadan keladi: потерять yoki yo‘qotmoq ning hamma ma’nolarini lose bilan berish. Boshqa shunday tarjima xatolari o‘zbeklar qiladigan grammatik xatolar sahifasida yig‘ilgan.
Dialog: aeroportda
Kamola: Oh no. I think I’ve lost my boarding pass.
Rustam: Check your jacket. It’s so loose, things always fall out of the pockets.
Kamola: Not there. And my bag strap has come loose too. What a morning!
Rustam: Calm down. If we don’t hurry, we’ll miss the flight.
Kamola: Found it! It was in my passport the whole time.
Rustam: Great. Now let’s go. I really don’t want to lose another day like last year.
Kamola: Last year? What happened?
Rustam: I missed my connection in Istanbul and lost my suitcase. The airline found it three days later.
Mashq: lose, loose, lost, loss yoki miss? (15 ta gap)
Mos so‘zni kerakli shaklda qo‘ying.
- Hurry up or we’ll ______ the train.
- I think one of my teeth is ______.
- He ______ his wallet at the market yesterday.
- My dad is trying to ______ weight before the wedding.
- I really ______ my friends from school.
- Uzbekistan ______ the match, but they played well.
- Excuse me, I’m ______. How do I get to Amir Temur Square?
- This dress is too ______. Do you have a smaller size?
- She ______ three lessons because she was ill.
- Don’t ______ hope. You can pass next time.
- The company made a ______ of two million dollars.
- Can you ______ the lid? It’s too tight.
- We are ______ time. Let’s start the meeting.
- The goalkeeper jumped, but the ball ______ the goal.
- Somebody left the gate open and the sheep got ______.
Javoblar
- miss — transportga ulgurmaslik.
- loose — tish liqillaydi, sifat.
- lost — hamyon yo‘qoldi, lose ning V2 shakli.
- lose — lose weight = ozmoq.
- miss — sog‘inch.
- lost — o‘yinda yutqazmoq.
- lost — I’m lost = adashib qoldim; bu yerda sifat.
- loose — keng kiyim; kichikroq o‘lcham so‘ralyapti.
- missed — darsni qoldirmoq.
- lose — lose hope.
- loss — ot: zarar.
- loosen — loose dan yasalgan fe’l: bo‘shatmoq.
- losing — lose time, davomli shakl, bitta o.
- missed — nishonga tegmadi.
- loose — get loose = bo‘shalib chiqib ketmoq.
12 va 15-savollar eng qiyini: ularda loose so‘zidan yasalgan iboralar bor. 12 tadan ko‘p to‘g‘ri topgan bo‘lsangiz, qoidani o‘zlashtirgansiz.
Lose va miss ni gapirganda tekshirish
Yozuvda lose/loose xatosini imlo tekshiruvchi ushlamasligi mumkin, chunki ikkalasi ham haqiqiy so‘z. Gapirganda esa asosiy xavf lose/miss aralashuvi va z/s talaffuzi. BandMate ilovasida Bandi bilan sayohat, aeroport yoki yo‘qolgan buyum haqida vaziyatli suhbat qilasiz; ilova talaffuzingiz va so‘z tanlovingiz bo‘yicha fikr beradi. Bu mashq uchun yordam, rasmiy imtihon bahosi emas.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


