Shifokorga kerak bo‘ladigan tibbiyot ingliz tili uch qatlamdan iborat: bemor bilan oddiy tilda gaplashish (Where exactly is the pain?), hamkasblar bilan tibbiy atamalarda gaplashish (acute abdominal pain, likely gastritis) va yozma hujjatlar (yo‘llanma, epikriz). Eng ko‘p xato birinchi qatlamda bo‘ladi: bemorga dyspnoea emas, shortness of breath deyish kerak. Quyida qabul tartibi, anamnez savollari, 40 ta atama, dialog, yo‘llanma xati namunasi va mashq bor.
Bu sahifa faqat til mashqi uchun. Undagi dialog va xat o‘quv maqsadida tuzilgan va tibbiy maslahat emas. Bemor tomonidan kerak bo‘ladigan iboralar doctor appointment English sahifasida.
Qabul tartibi: har bosqich uchun ibora
| Bosqich | Inglizcha ibora | Tarjima |
|---|---|---|
| Tanishish va rozilik | Hello, I’m Dr Rakhimova, one of the doctors here. Is it OK if I ask you some questions? | Salom, men shifokor Rahimovaman. Bir nechta savol bersam maylimi? |
| Asosiy shikoyat | What brings you in today? | Bugun nima bilan keldingiz? |
| Shikoyat tarixi | When did it start? Has it got better or worse? | Qachon boshlandi? Yaxshilandimi yoki yomonlashdimi? |
| O‘tgan kasalliklar | Do you have any long-term health conditions? | Surunkali kasalliklaringiz bormi? |
| Dorilar va allergiya | Are you taking any medication at the moment? Are you allergic to anything? | Hozir dori ichyapsizmi? Biror narsaga allergiyangiz bormi? |
| Oilaviy anamnez | Does anyone in your family have heart problems or diabetes? | Oilangizda yurak kasalligi yoki qandli diabet bormi? |
| Turmush tarzi | Do you smoke? How much alcohol do you drink in a typical week? | Chekasizmi? Odatda haftasiga qancha spirtli ichimlik ichasiz? |
| Ko‘rik | I’d like to examine you now, if that’s all right. | Endi sizni ko‘rikdan o‘tkazsam maylimi? |
| Tushuntirish | I think this is most likely… We’ll do a blood test to check. | Menimcha, bu ko‘proq… Tekshirish uchun qon tahlili qilamiz. |
| Tushunganini tekshirish | Just so I know I’ve explained it clearly, could you tell me what we’ve agreed? | Yaxshi tushuntirdimmi, bilish uchun: nimaga kelishdik, aytib bera olasizmi? |
Oxirgi qator (teach-back) xorijiy klinikalarda keng qo‘llanadi: bemor tushunganini sizning savolingizga "ha" deb javob berishi bilan emas, o‘z so‘zi bilan aytishi bilan tekshirasiz.
Og‘riq haqida anamnez: SOCRATES
Ingliz tilidagi tibbiy ta’limda og‘riq haqida so‘rash uchun SOCRATES degan eslab qolish usuli keng tarqalgan. Har bir harf bitta savol:
| Harf | Nima so‘raladi | Savol |
|---|---|---|
| Site | Joyi | Can you point to where it hurts? |
| Onset | Boshlanishi | Did it start suddenly or gradually? |
| Character | Tabiati | How would you describe it: sharp, dull, burning or cramping? |
| Radiation | Tarqalishi | Does the pain move anywhere else? |
| Associations | Hamroh belgilar | Have you noticed anything else, like nausea or fever? |
| Time course | Vaqt bo‘yicha o‘zgarishi | Is it there all the time, or does it come and go? |
| Exacerbating / relieving | Kuchaytiruvchi / yengillashtiruvchi | Does anything make it better or worse? |
| Severity | Kuchi | On a scale of 0 to 10, how bad is it? |
Savol tuzishda eng ko‘p xato — yordamchi fe’lni tushirib qoldirish: When it started? emas, When did it start? So‘roq gap qoidasini ingliz tilida savol tuzish sahifasida takrorlang.
Tibbiy atama va bemorga tushunarli so‘z
Hamkasb bilan chap ustundagi, bemor bilan o‘ng ustundagi so‘zni ishlating.
| Tibbiy atama | Bemorga | Tarjima | Misol (bemorga) |
|---|---|---|---|
| hypertension | high blood pressure | yuqori qon bosimi | Your blood pressure is a bit high today. |
| myocardial infarction | heart attack | infarkt | Has anyone in your family had a heart attack? |
| stroke (CVA) | stroke | insult | A stroke happens when blood can’t reach part of the brain. |
| dyspnoea | shortness of breath | hansirash | Do you get short of breath on the stairs? |
| pyrexia | a fever / a high temperature | isitma | Have you had a fever? |
| nausea | feeling sick | ko‘ngil aynishi | Do you feel sick? |
| emesis | vomiting / being sick | qusish | Have you been sick today? |
| syncope | fainting | hushdan ketish | Did you faint? |
| oedema | swelling | shish | I can see some swelling in your ankles. |
| haemorrhage | bleeding | qon ketish | Is the bleeding heavy? |
| fracture | a broken bone | suyak sinishi | The X-ray shows a broken bone in your wrist. |
| analgesic | painkiller | og‘riq qoldiruvchi | Have you taken any painkillers? |
| chronic | long-term | surunkali | Is this a long-term problem? |
| acute | sudden, recent | o‘tkir | This started suddenly, didn’t it? |
| benign | not cancer | xavfsiz, saraton emas | The lump is not cancer. |
| renal / hepatic | kidney / liver | buyrak / jigar | We’ll check how your kidneys are working. |
Rus tilidan o‘tgan "yolg‘on do‘stlar"
O‘zbekistonda tibbiyot ta’limi ko‘pincha rus tilidagi atamalar bilan o‘tgani uchun quyidagi so‘zlar inglizchaga noto‘g‘ri ko‘chiriladi:
| Xato | Nima uchun | To‘g‘risi | Misol |
|---|---|---|---|
| therapist (терапевт) | Inglizchada psixoterapevt yoki fizioterapevt tushuniladi | GP, internal medicine doctor | You should see your GP next week. |
| narcosis (наркоз) | Deyarli ishlatilmaydi | general anaesthetic | The operation is done under general anaesthetic. |
| reanimation (реанимация) | Bo‘lim nomi emas | intensive care unit (ICU) | He was moved to intensive care. |
| kapelnitsa | Ruscha so‘z | IV drip | We’ll give you fluids through a drip. |
| stationary (стационар) | Inglizchada "qo‘zg‘almas" | inpatient, on the ward | She’s an inpatient on ward 4. |
| polyclinic | Ko‘p davlatda tanilmaydi | outpatient clinic | Come back to the outpatient clinic in two weeks. |
| doctor on duty | Tushunarli, lekin kam ishlatiladi | on-call doctor | The on-call doctor will review her tonight. |
| procedure room | Kontekstga bog‘liq | treatment room | The nurse will see you in the treatment room. |
Ko‘rik vaqtidagi ko‘rsatmalar
| Inglizcha | Tarjima |
|---|---|
| Could you lie down on the couch, please? | Kushetkaga yoting, iltimos. |
| Could you take off your top? | Ustki kiyimingizni yechsangiz. |
| Take a deep breath in… and out. | Chuqur nafas oling… chiqaring. |
| Tell me if this hurts. | Og‘risa, ayting. |
| Can you squeeze my fingers? | Barmoqlarimni qisib ko‘ring. |
| Follow my finger with your eyes. | Ko‘zingiz bilan barmog‘imni kuzating. |
| You can get dressed now. | Endi kiyinishingiz mumkin. |
Ko‘rikdan oldin ruxsat so‘rash (if that’s all right) va chaperone (kuzatuvchi) taklif qilish ko‘p davlatlarda standart hisoblanadi. Buni ish joyingizdagi qoidalarga qarab tekshiring.






Dialog: Samarqanddagi klinikada sayyoh
Britaniyalik sayyoh qorin og‘rig‘i bilan xususiy klinikaga keldi. A — shifokor, B — bemor.
A: Hello, I’m Dr Nazarov. What brings you in today?
B: I’ve had stomach pain since last night.
A: I’m sorry to hear that. Can you point to where it hurts?
B: Here, just below my ribs on the right.
A: Did it start suddenly or gradually?
B: Quite suddenly, after dinner.
A: How would you describe the pain? Sharp, dull, or cramping?
B: Sharp. And it comes and goes.
A: Have you noticed anything else, like fever or feeling sick?
B: I felt sick in the night, but I wasn’t sick.
A: On a scale of 0 to 10, how bad is it now?
B: About a six.
A: Thank you. Do you have any long-term health conditions, or are you taking any medication?
B: No, nothing.
A: Are you allergic to any medicines?
B: Penicillin.
A: Thank you, that’s important. I’d like to examine your tummy now, if that’s all right. Then we’ll do a blood test and an ultrasound to understand what’s causing the pain.
B: OK. Will it take long?
A: The ultrasound is today, and I’ll explain the results as soon as we have them.
Izoh: shifokor savollarni SOCRATES tartibida berdi, lekin bemorga nausea emas, feeling sick dedi. Britaniya ingliz tilida I was sick "qusdim" degani, I felt sick esa "ko‘nglim aynidi".
Yozma namuna: yo‘llanma xati
Dear Dr Wilson,
Re: Mr James Hall, 42.
I am writing to refer Mr Hall, a tourist who presented to our clinic today with a 12-hour history of sharp, intermittent right upper abdominal pain after a meal. He reports nausea without vomiting. He has no significant medical history and takes no regular medication. He is allergic to penicillin. On examination, he was tender in the right upper quadrant. Ultrasound findings and blood results are enclosed. I would be grateful if you could review him on his return to the UK.
Yours sincerely, Dr A. Nazarov
Bu o‘quv namunasi. OET imtihonidagi yozma topshiriq ham shu turdagi hujjat bo‘lishi mumkin: yo‘llanma, maslahat yoki bemorni boshqa muassasaga o‘tkazish xati.
Xalqaro imtihonlar haqida qisqa
- OET (Occupational English Test) — sog‘liqni saqlash xodimlari uchun ingliz tili imtihoni. Rasmiy saytga ko‘ra, u to‘rt qismdan iborat: Listening va Reading barcha kasblar uchun umumiy, Writing va Speaking esa kasbga xos (shifokorlar uchun Medicine versiyasi). Namuna testlar oet.com saytida.
- IELTS Academic — ko‘p regulyatorlar qabul qiladigan umumiy akademik imtihon. O‘zbekistonda ro‘yxatdan o‘tish tartibi IELTS Uzbekistonda 2026 sahifasida.
- Regulyator talablari. Masalan, Buyuk Britaniyada shifokorlarni General Medical Council (GMC) ro‘yxatga oladi va ingliz tili dalili sifatida IELTS va OET natijalarini ko‘rib chiqadi. Kerakli ball va sertifikat amal qilish muddati o‘zgarishi mumkin, shuning uchun ularni faqat gmc-uk.org saytidan tekshiring. Til imtihonidan tashqari klinik bilim imtihonlari ham alohida bo‘ladi.
Boshqa davlatlarda talablar boshqacha. Har doim o‘sha davlatning tibbiyot regulyatori saytiga qarang, vositachilarning va’dalariga emas.
Mashq
A. Tibbiy atamani bemorga tushunarli so‘z bilan almashtiring.
- 1. Do you have any dyspnoea?
- 2. Have you had pyrexia?
- 3. We’ll give you an analgesic.
- 4. Is there any oedema in your legs?
- 5. Did you have a syncope?
B. Savolni to‘g‘ri tuzing.
- 6. When it started?
- 7. You take any medicine?
- 8. Where is hurting?
Javoblar
A.
- 1. Do you get short of breath?
- 2. Have you had a fever?
- 3. We’ll give you a painkiller.
- 4. Is there any swelling in your legs?
- 5. Did you faint?
B.
- 6. When did it start?
- 7. Are you taking any medication?
- 8. Where does it hurt?
Keyingi qadam va BandMate
Hamshiralar bilan ishlashda kerak bo‘ladigan smena topshirish, dori berish va parvarish iboralari hamshiralar uchun ingliz tili sahifasida.
BandMate ilovasida Bandi bilan rolli suhbat o‘tkazishingiz mumkin: siz shifokor bo‘lib savol berasiz, Bandi esa bemor rolida javob beradi, keyin savollaringiz grammatikasi va talaffuzi bo‘yicha fikr bildiradi. Bu til mashqi, klinik ko‘nikmalarni baholamaydi.



