CEFRO‘zbekcha

B1 daraja nima: mustaqil foydalanuvchi va milliy sertifikat

B1 daraja ingliz tilida: mustaqil foydalanuvchi nima qila oladi, ish va o‘qishda nima beradi, Multilevel’dagi 38–50 ball, namuna matn va javobli test.

Ko‘k papkani ikki qo‘llab uzatayotgan qiz — ishga ariza topshirish

B1 — “mustaqil foydalanuvchi” guruhining birinchi darajasi. Unda siz ish, o‘qish va bo‘sh vaqt haqidagi aniq nutqning asosiy fikrini tushunasiz, safarda uchraydigan ko‘p vaziyatni o‘zingiz hal qilasiz, tajriba, voqea va rejalaringizni bog‘lab aytib, fikringizga qisqa sabab keltirasiz. Milliy sertifikatni beradigan Multilevel testida B1 agentlikning 2023-yilgi byulleteni bo‘yicha 38–50 ballga to‘g‘ri keladi.

Tavsiflar Yevropa Kengashining CEFR umumiy shkalasi va o‘zini baholash jadvali asosida o‘zbekchada qayta bayon qilingan.

“Mustaqil” degani nima?

CEFR’ning asl matnida B1 Threshold, ya’ni “ostona” deb ham ataladi. A2 da siz tanish, oldindan taxmin qilsa bo‘ladigan vaziyatlarda ishlaysiz va suhbatdoshning yordamiga tayanasiz. B1 da esa kutilmagan holatda ham chiqish yo‘lini topasiz: kerakli so‘z esingizga kelmasa, boshqacha tushuntirasiz, tushunmasangiz, aniqlashtirasiz. Til sizga yordamchi emas, vosita bo‘la boshlaydi.

B1 da nima qila olasiz va nima hali qiyin

Ko‘nikmaB1 da qila olasizHali qiyin bo‘lishi mumkin
TinglashIsh, o‘qish, bo‘sh vaqt haqidagi aniq, standart nutqning asosiy fikri; sekinroq aytilsa, radio va TV dasturlarining asosiy g‘oyasiTez, shevali nutq, bir vaqtda gapirayotgan bir necha kishi
O‘qishKo‘p ishlatiladigan kundalik yoki ishga oid tildagi matnlar; shaxsiy xatdagi voqea, his va istaklarMuallifning yashirin munosabati, uzun gazeta maqolasi
SuhbatSafardagi ko‘p vaziyatlar; oila, qiziqish, ish, sayohat yoki yangiliklar haqida tayyorgarliksiz suhbatga qo‘shilishMavhum mavzuda uzoq bahslashish
MonologTajriba, voqea, orzu va maqsadlarni bog‘lab tasvirlash, reja va fikrni qisqa asoslash, kitob yoki film syujetini aytib, munosabat bildirishIkki tomonni tortishtirib, murakkab xulosa chiqarish
YozishTanish mavzuda oddiy bog‘langan matn, tajriba va taassurotni tasvirlaydigan shaxsiy xatRasmiy uslubdagi esse yoki hisobot

O‘ng ustundagi narsalar aynan B2 ning mazmuni. Shuning uchun B1 dan keyingi qadam “yana so‘z yodlash” emas, balki fikrni kengroq asoslash.

Ishda va o‘qishda B1 nima beradi

VaziyatB1 bilanNimaga e’tibor bering
Hamkasbga emailKechikish, uchrashuv, oddiy iltimos haqida tushunarli xat yozasizRasmiy ohang iboralarini alohida o‘rganing
Onlayn yig‘ilishMuhokamaning asosiy fikrini kuzatib, o‘z qismingizni aytasizOldindan 3–4 gap tayyorlab qo‘ying
Mijoz bilan telefonOddiy so‘rovni tushunib, javob berasizRaqam va ismlarni qayta so‘rab tasdiqlang
Kurs yoki onlayn darsInglizcha video-darsning asosiy g‘oyasini tushunasizSubtitr va sekinlashtirishdan foydalaning
Kasbiy matnYo‘riqnoma va qisqa hisobotni tushunasizSoha lug‘atini alohida daftarga yozing

Aniq lavozim yoki dastur uchun qaysi daraja kerakligini faqat e’lon yoki qabul sahifasi belgilaydi.

B1 darajadagi til: ikki namuna

Hamkasbga yozilgan xat (tahririyat namunasi):

Hi Sardor, I’m sorry, but I can’t finish the sales report today. The numbers from the Samarkand office arrived late, and I found some mistakes in them. I’ve asked them to check the data again. I think I can send you the report tomorrow before lunch. Is that OK for you? Thanks, Malika

“Oxirgi ko‘rgan filmingiz haqida gapirib bering” degan savolga B1 javobi:

Last week I watched a film about a young man from a small village who wanted to become a chef. At first his family didn’t support him because they wanted him to be a doctor. So he moved to the city and worked in a restaurant kitchen. I liked the film because it was honest. It showed that following your dream is not always easy. The only thing I didn’t like was the ending, because it was too fast.

Ikkalasida ham B1 belgilari bor: muammo, sabab va yechim bir-biriga bog‘langan (because, so, at first), Present Perfect to‘g‘ri ishlatilgan (I’ve asked), shaxsiy fikr asoslangan. Lekin tahlil hali qisqa: “nega bunday oxir yomon” degan savolga chuqurroq javob yo‘q.

B1 grammatikasi va lug‘ati

MavzuMisol
Present Perfect va Past Simple farqiI’ve lived here since 2020. I moved here in 2020.
Past Continuous va Past SimpleWhile I was waiting, the bus broke down.
First va Second ConditionalIf it rains, we’ll stay home. If I had more time, I’d learn Korean.
used toI used to play football every day.
Passiv (oddiy shakllar)The bridge was built in 1970.
Nisbiy gaplar: who, which, thatThe man who called you is my uncle.
Bilvosita nutq (asoslari)She said she was busy.
Modal fe’llar: maslahat va majburiyatYou shouldn’t… You must… You don’t have to…

Lug‘atda B1 ning yangiligi — mavhum so‘zlar: opportunity, experience, advantage, decision, opinion, improve, achieve. Ularsiz fikr bildirish qiyin. Birikmalar va misollar B1 darajadagi inglizcha so‘zlar sahifasida.

Milliy sertifikat va B1

O‘zbekistonda chet tilini bilish darajasini baholash tartibi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori bilan belgilangan: imtihon alohida darajalar (A2, B1, B2, C1) bo‘yicha va (yoki) ko‘p darajali, ya’ni Multilevel formatda o‘tkaziladi. Multilevel’da umumiy natija to‘rt bo‘lim ballarining o‘rtachasi, eng yuqori ball 75. Agentlikning 2023-yilgi byulletenidagi chegaralar:

Multilevel ballDaraja
1–37B1 dan past
38–50B1
51–64B2
65–75C1

Amaliy xulosa: agar ball 38–42 atrofida bo‘lsa, B1 hali mustahkam emas, bitta zaif bo‘lim natijani pastga tortishi mumkin. Imtihon bo‘limlari va vaqtlari Multilevel imtihon formati sahifasida. B1 sertifikati qaysi hollarda imtiyoz berishini (masalan, o‘qituvchilar uchun ustama yoki oliy ta’limga kirishda) biz raqam bilan yozmaymiz, chunki bu qarorning amaldagi tahririga bog‘liq; milliy sertifikat imtiyozlari sahifasi va lex.uz’dagi oxirgi tahrirni tekshiring.

B1 ga qancha vaqt kerak?

Cambridge Assessment English noldan B1 gacha taxminan 350–400 soat o‘qituvchi rahbarligidagi dars kerak deb hisoblaydi, A2 dan esa bu taxminan yana 170–200 soat. Raqamlar mo‘ljal: oldingi tajriba, yosh, dars zichligi va mustaqil mashq ularni sezilarli o‘zgartiradi.

B1 ga yetish: to‘rt odat

  • Har kuni bitta “nega?” savoliga javob. Tanish mavzuni oling (ish, taom, shahar) va bir daqiqa gapiring, kamida ikki marta because yoki so bilan.
  • Haftasiga bitta hikoya. O‘tgan voqeani boshlanish, muammo va natija bilan 8–10 gapda yozing, keyin ovoz chiqarib ayting.
  • Kuniga 10 daqiqa tabiiy tinglash. Qisqa podkast yoki video, avval subtitrsiz, keyin subtitr bilan.
  • Xatolar daftari. Har kuni 2 ta xatoni to‘g‘ri shaklda yozing va hafta oxirida qayta o‘qing.

Hafta-hafta vazifalari bilan to‘liq yo‘l: A2 dan B1 gacha 12 haftalik reja.

O‘zingizni tekshiring

1-qism. Har bir “ha” — 1 ball.

  • a. Kitob yoki film syujetini 1–2 daqiqa aytib, munosabatimni bildira olaman.
  • b. Mehmonxonadagi muammoni tushuntirib, yechim so‘ray olaman.
  • c. Ishga oid oddiy email yoza olaman.
  • d. Tanish mavzudagi podkastning asosiy fikrini subtitrsiz tushunaman.
  • e. Rejamni aytib, nega shunday qilmoqchi ekanimni tushuntira olaman.

2-qism. Gapdagi xatoni toping va tuzating. Har biri 1 ball.

  • 1. I live in Tashkent since 2019.
  • 2. When I was child, I used to swimming in the Chirchiq river.
  • 3. If I will have time, I will call you.
  • 4. The man which lives next door is a doctor.
  • 5. I have seen this film last week.
  • 6. She said me that she was tired.
  • 7. While I cooked, the phone was ringing.
  • 8. This bridge built in 1985.

Javoblar va natija

1 — I have lived in Tashkent since 2019. 2 — When I was a child, I used to swim… 3 — If I have time, I will call you. 4 — The man who lives next door… 5 — I saw this film last week. 6 — She told me that… yoki She said that… 7 — While I was cooking, the phone rang. 8 — This bridge was built in 1985.

Jami (13 dan)Izoh
11–13B1 mustahkam, B2 ga tayyorlanishni boshlang
7–10B1 yo‘lidasiz: xato qilgan grammatika mavzularini takrorlang
0–6A2 ni mustahkamlang, keyin B1 ga qayting

Keyingi daraja

B1 dan keyin fikrni ikki tomondan asoslash, uzunroq matn va tezroq nutq keladi. B2 nimani talab qilishi va uni qanday tasdiqlash mumkinligi B2 daraja nima sahifasida.

BandMate bilan

B1 ga o‘tishda eng ko‘p mashq kerak bo‘ladigan joy — tayyorgarliksiz gapirish. BandMateda Bandi bilan ish, sayohat va kundalik mavzularda ovozli suhbat qurasiz, darslar orqali grammatikani takrorlaysiz va talaffuz bo‘yicha fikr olasiz. Ilova bahosi milliy sertifikat bali emas; rasmiy natijani faqat agentlik imtihoni beradi.

Manbalar

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling