A2 dan B1 ga o‘tish — yangi grammatika kitobini boshlash emas, qisqa gaplardan bog‘langan nutqqa o‘tish. A2 darajasida siz tanish kundalik vaziyatda oddiy savol-javob qila olasiz; B1 da esa o‘tgan voqeani hikoya qilasiz, rejangiz va fikringizni qisqa sabab bilan tushuntirasiz, safardagi ko‘p vaziyatni o‘zingiz hal qilasiz. Quyidagi 12 haftalik reja aynan shu farqni bosqichma-bosqich yopadi.
Reja kuniga taxminan 30–40 daqiqaga mo‘ljallangan. Bu B1 ga yetish muddati kafolati emas: kimdir tezroq, kimdir sekinroq o‘tadi. Har to‘rt haftada nazorat nuqtasi bor; uni o‘ta olmasangiz, keyingi bosqichga shoshilmang. Boshlang‘ich nuqtangizga ishonchingiz komil bo‘lmasa, avval ingliz tili darajasini aniqlash sahifasidagi mini-testni bajaring.
A2 va B1 farqi bir jadvalda
Jadval Yevropa Kengashining CEFR umumiy shkalasi tavsiflarini o‘zbekchada qisqa bayon qiladi.
| Ko‘nikma | A2 da odatda | B1 da odatda |
|---|---|---|
| Tinglash | Sekin va aniq aytilgan qisqa e’lon, oddiy ko‘rsatma | Ish, o‘qish va bo‘sh vaqt haqidagi aniq nutqning asosiy fikri |
| O‘qish | Qisqa xabar, menyu, jadval, oddiy xat | Kundalik mavzudagi matn, shaxsiy xatdagi his va voqealar |
| Gapirish | Tanish mavzuda qisqa savol-javob, oddiy iboralar | Tayyorgarliksiz suhbatga kirish, tajriba va rejani sabab bilan aytish |
| Yozish | Qisqa eslatma, oddiy gaplar zanjiri | Tanish mavzuda bog‘langan oddiy matn, voqeani tasvirlovchi xat |
| Grammatika | Hozirgi va o‘tgan zamon, oddiy bog‘lovchilar | Present perfect, shart gaplar, because / so / although bilan bog‘lash |
Bir savol, ikki daraja
Savol: What did you do last weekend?
A2 javob: “I went to my grandmother. It was nice. We ate plov. Then I went home.”
B1 javob: “Last weekend I visited my grandmother in Chirchiq because it was her birthday. My aunt cooked plov, and after lunch we looked at old family photos. I really enjoyed it, but the journey back was tiring because the bus was very crowded.”
Farqni ko‘ring: B1 javobda vaqt va joy aniq, sabab bor (because), voqealar ketma-ketligi bor (after lunch), fikr va qarama-qarshilik bor (I enjoyed it, but…). Grammatika deyarli bir xil — farq bog‘lashda.
Kunlik mashg‘ulot tuzilishi
| Qism | Vaqt | Nima qilasiz |
|---|---|---|
| Takrorlash | 5 daqiqa | Kechagi yozuvingizdagi xatoni tuzatib, gapni qayta ayting |
| Tinglash yoki o‘qish | 10–15 daqiqa | Haftaning mavzusidagi qisqa audio yoki matn |
| Gapirish | 10 daqiqa | Haftaning vazifasi, telefonga yozib olish |
| Yozish yoki tahlil | 5–10 daqiqa | Yozuvni tinglab, bitta xato va bitta yaxshi gapni belgilash |
1–4-hafta: o‘tgan voqeani bog‘lab aytish
1-hafta — o‘tgan zamon va ketma-ketlik. Eng ko‘p ishlatiladigan 40 ta noto‘g‘ri fe’lni (went, saw, bought, told…) gapda takrorlang. Har kuni “kechagi kunim”ni 5–6 gapda ayting va first, then, after that, in the end so‘zlarini ishlating.
2-hafta — sabab va natija. Har javobga because yoki so qo‘shing. O‘zingizga o‘nta “Why…?” savoli bering: Why do you live in Tashkent? Why did you choose your job? Har biriga ikki gapli javob yozing va ayting.
3-hafta — hikoyaga fon qo‘shish. Past continuous va when / while: I was waiting for the bus when it started to rain. Vazifa: “Bir marta boshimga tushgan muammo” mavzusida bir daqiqalik hikoya.
4-hafta — nazorat nuqtasi 1. Birinchi haftadagi yozuvni tinglang va yangisini yozing. Quyidagilarni tekshiring:
- O‘tgan voqeani 6–8 bog‘langan gapda, uzoq to‘xtamasdan ayta olaman.
- Hikoyada kamida ikkita because / so / but bor.
- Noto‘g‘ri fe’llarning o‘tgan shaklini ko‘p o‘ylamasdan aytaman.
Uchalasiga “ha” bo‘lsa, davom eting. Aks holda 1–3-haftalardan eng zaifini yana bir hafta takrorlang.
5–8-hafta: reja, fikr va taqqoslash
5-hafta — kelajak. Going to (reja), will (hozir qilingan qaror, taxmin) va present continuous (kelishilgan uchrashuv): I’m meeting my manager on Monday. Vazifa: keyingi oy rejangizni bir daqiqada tushuntiring.
6-hafta — taqqoslash va fikr. Cheaper than, more convenient than, not as… as, hamda I think, In my opinion, I’m not sure, but… Vazifa: Toshkent va Samarqandni yashash uchun taqqoslang, ikki telefon yoki ikki ish joyini solishtiring.
7-hafta — tajriba. Present perfect: Have you ever…? I’ve never… I’ve been to… O‘nta “Have you ever…” savolini tuzib, har biriga javobni past simple bilan davom ettiring: Yes, I’ve been to Kazan. I went there in 2023 for work. Bu ikki zamon farqi present perfect va past simple farqi sahifasida batafsil.
8-hafta — nazorat nuqtasi 2.
- Rejam haqida gapirganda kamida ikki xil kelajak shaklini to‘g‘ri ishlataman.
- Fikrimni aytib, kamida bitta sabab bilan asoslayman.
- Suhbatdoshga qarshi savol bera olaman: What about you? Why do you think so?
9–12-hafta: kutilmagan vaziyat va uzunroq matn
9-hafta — muammoni hal qilish. B1 ning asosiy belgisi — safar va xizmat ko‘rsatishdagi ko‘p vaziyatni mustaqil hal qilish. Uchta rol o‘ynang: mehmonxonada xona tayyor emas, do‘konda buzuq mahsulotni qaytarish, bankomat kartani “yutib” yubordi. Har birida muammoni tushuntiring va yechim so‘rang: Could you…? Is it possible to…?
10-hafta — o‘qib, qayta aytib berish. Kuniga bitta qisqa matn (B1 darajadagi graded reader bobi yoki soddalashtirilgan yangilik) o‘qing va uni besh gapda ovoz chiqarib qayta hikoya qiling. Haftada bir marta do‘stingizga 100–120 so‘zli xat yozing: nima bo‘ldi, qanday his qildingiz, nima rejalashtiryapsiz.
11-hafta — maslahat va shart. First conditional va should: If you take the metro, you’ll get there faster. You should book early. Vazifa: beshta vaziyatda do‘stingizga maslahat bering (ish qidirish, Toshkentda kvartira topish, sport boshlash va hokazo).
12-hafta — yakuniy nazorat. 1-haftadagi yozuv bilan hozirgisini solishtiring va quyidagi ro‘yxatni to‘ldiring.
B1 “qila olaman” ro‘yxati
Ro‘yxat CEFR o‘zini baholash jadvali g‘oyasiga asoslangan, lekin rasmiy test emas. Har bandga “ha”, “qisman” yoki “yo‘q” deb javob bering.
| Men… | Ha / qisman / yo‘q |
|---|---|
| Ish yoki o‘qish haqidagi aniq nutqning asosiy fikrini tushunaman | |
| Tanish mavzudagi radio yoki video asosiy g‘oyasini ilg‘ayman | |
| Kundalik mavzudagi matnni lug‘atsiz asosan tushunaman | |
| Safardagi ko‘p vaziyatni o‘zim hal qila olaman | |
| Tanish mavzudagi suhbatga tayyorgarliksiz qo‘shila olaman | |
| Tajriba, voqea va rejalarimni bog‘lab gapirib bera olaman | |
| Fikrimni qisqa sabab bilan tushuntira olaman | |
| Kitob yoki film syujetini aytib berib, munosabatimni bildiraman | |
| Tanish mavzuda oddiy bog‘langan matn yoza olaman |
Oltitadan ko‘p “ha” bo‘lsa, B1 ga yaqin ekansiz. Rasmiy natija kerak bo‘lsa, IELTS yoki milliy sertifikat tanlovini o‘qing.
O‘zbek o‘quvchilari A2 da tiqilib qoladigan joylar
| Xato | To‘g‘ri | Sabab |
|---|---|---|
| I am go to work every day | I go to work every day | Am va asosiy fe’lni birga ishlatish |
| When I will finish, I will call you | When I finish, I’ll call you | When / if dan keyin kelajak shakli kelmaydi |
| I have 25 years | I’m 25 (years old) | O‘zbek va rus tilidan so‘zma-so‘z |
| Where you live? | Where do you live? | Savolda yordamchi fe’l tushib qoladi |
| He said me that… | He told me that… / He said that… | Say dan keyin to‘g‘ridan-to‘g‘ri odam kelmaydi |
| I very like it | I really like it / I like it very much | Very fe’lni kuchaytirmaydi |
Mashq: A2 gaplarni B1 gapga aylantiring
Har juftlikni ko‘rsatilgan so‘z bilan bitta gapga birlashtiring.
- I stayed at home. I was ill. (because)
- The flat is small. It is near the metro. (but)
- I was cooking. My phone rang. (when)
- It was raining. We went to the park. (although)
- I didn’t sleep well. I was tired at work. (so)
- I finish work. I will call you. (when)
Javoblar:
- I stayed at home because I was ill.
- The flat is small, but it’s near the metro.
- I was cooking when my phone rang.
- Although it was raining, we went to the park.
- I didn’t sleep well, so I was tired at work.
- When I finish work, I’ll call you. (When I will finish emas.)
To‘rttadan ko‘pini to‘g‘ri bajargan bo‘lsangiz, har gapni o‘z hayotingizdan misol bilan qayta ayting.
B1 dan keyin nima?
B1 ga yetganingizda keyingi to‘siq — tanish mavzudan chiqib, murakkab masalada fikrni asoslash. Buning uchun B1 dan B2 gacha ingliz tili rejasiga o‘ting.
BandMate bilan mashq
BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbatda haftaning mavzusini gapirib ko‘rishingiz mumkin: kechagi kun, keyingi oy rejasi yoki mehmonxonadagi muammo. Bandi davom savollari beradi, darslar esa darajangizga mos grammatika va lug‘atni takrorlatadi, talaffuz bo‘yicha fikr bildiriladi. Ilova sizga rasmiy CEFR darajasi bermaydi; u har kuni gapirish odatini ushlab turishga yordam beradi.
Manbalar
- Council of Europe — CEFR: Common Reference Levels, global scale
- Council of Europe — CEFR: self-assessment grid



