Ingliz tili darajasini uyda taxminan 30 daqiqada aniqlash mumkin: CEFR “qila olaman” jadvalini o‘qing, 20 savollik grammatika va lug‘at testini bajaring, keyin ikki daqiqa gapirib, o‘n daqiqa yozing. Natija bitta harf emas, har ko‘nikma uchun alohida daraja bo‘ladi, masalan “o‘qish B1, gapirish A2”.
Muhim ogohlantirish: bu sahifa rasmiy placement test emas va sizga sertifikat bermaydi. U o‘qishni qaysi darajadan boshlashni tanlashga yordam beradi. Rasmiy natija uchun IELTS yoki milliy sertifikat (Multilevel) kabi imtihon kerak.
1-qadam: “qila olaman” jadvali
Jadval Yevropa Kengashining CEFR umumiy shkalasi tavsiflarini o‘zbekchada qisqa bayon qiladi. Har qatorni o‘qing va “bu men haqimda” deya oladigan eng yuqori darajani belgilang. Tushunish va gapirishni alohida baholang.
| Daraja | Tushunish (tinglash, o‘qish) | Ishlatish (gapirish, yozish) |
|---|---|---|
| A1 | Sekin gapirilgan tanish so‘z va oddiy iboralar, e’lon va yozuvlardagi ism, raqam | O‘zini tanishtirish, qayerda yashashi va nima borligi haqida oddiy savolga javob |
| A2 | Oila, xarid, ish, yashash joyi haqidagi qisqa, aniq gaplar; oddiy xabar va menyu | Kundalik oddiy vaziyatda savol-javob; o‘zi va atrofini oddiy gaplar bilan tasvirlash |
| B1 | Ish, o‘qish, bo‘sh vaqt haqidagi aniq nutqning asosiy fikri | Safardagi ko‘p vaziyatni hal qilish; tajriba, reja va fikrni qisqa sabab bilan aytish |
| B2 | Uzun nutq va munozara, yangiliklar, muallif pozitsiyasi bor maqola | Ravon suhbat, fikrni afzallik va kamchiliklari bilan himoya qilish, batafsil matn |
| C1 | Uzun, murakkab matn va nutq, ochiq aytilmagan ma’no | So‘z qidirib to‘xtamasdan erkin gapirish; ish va o‘qishda tilni moslashuvchan ishlatish |
Ko‘p o‘zbek o‘quvchilarida tushunish ishlatishdan bir daraja yuqori bo‘ladi: maktab va kurslarda o‘qish va grammatika ko‘proq, gapirish kamroq mashq qilinadi. Bu normal holat, uni hisobga olib reja tuzing.
2-qadam: 20 savollik mini-test
Savollar besh blokka bo‘lingan, har blok bitta darajaga mos. Lug‘at va internetdan foydalanmang, taxmin qilayotgan bo‘lsangiz, belgilab qo‘ying. Har savolga bitta javob tanlang.
A1 blok
- 1. My sister ___ a doctor. (a) is (b) are (c) be
- 2. ___ you like green tea? (a) Are (b) Do (c) Does
- 3. There are three ___ on the table. (a) book (b) books (c) a book
- 4. I get up ___ seven o’clock. (a) in (b) on (c) at
A2 blok
- 5. Yesterday we ___ to Chorsu Bazaar. (a) go (b) went (c) have gone
- 6. This phone is ___ than my old one. (a) more cheap (b) cheaper (c) cheapest
- 7. I ___ TV when you called me. (a) watched (b) was watching (c) am watching
- 8. We ___ visit my uncle next weekend. (a) are going to (b) going to (c) will to
B1 blok
- 9. I ___ in Tashkent since 2019. (a) live (b) lived (c) have lived
- 10. If it rains tomorrow, we ___ at home. (a) stay (b) will stay (c) would stay
- 11. The man ___ car was stolen called the police. (a) who (b) whose (c) which
- 12. You ___ wear a suit; the meeting is informal. (a) mustn’t (b) don’t have to (c) can’t
B2 blok
- 13. The report ___ by the end of the week. (a) will finish (b) will be finished (c) is finishing
- 14. If I ___ about the traffic, I would have left earlier. (a) knew (b) had known (c) have known
- 15. She’s used to ___ up early. (a) get (b) getting (c) got
- 16. ___ the bad weather, the flight left on time. (a) Although (b) Despite (c) However
C1 blok
- 17. Hardly ___ the room when the phone rang. (a) I had entered (b) had I entered (c) I entered
- 18. The proposal was met ___ strong opposition. (a) by (b) with (c) from
- 19. I’d rather you ___ this to anyone yet. (a) don’t mention (b) didn’t mention (c) not mention
- 20. The company has ___ its plans to open a branch in Namangan until next year. (a) put off (b) put up (c) put out
Javoblar
| Savol | Javob | Savol | Javob |
|---|---|---|---|
| 1 | a | 11 | b |
| 2 | b | 12 | b |
| 3 | b | 13 | b |
| 4 | c | 14 | b |
| 5 | b | 15 | b |
| 6 | b | 16 | b |
| 7 | b | 17 | b |
| 8 | a | 18 | b |
| 9 | c | 19 | b |
| 10 | b | 20 | a |
Ballni qanday o‘qish kerak
Har blokdagi to‘g‘ri javoblarni alohida sanang. Sizning grammatika darajangiz — 4 tadan kamida 3 tasi to‘g‘ri bo‘lgan eng yuqori blok, lekin undan pastdagi bloklarda ham 3 tadan kam bo‘lmasligi kerak.
- A1 blokda 3 dan kam — boshlang‘ich bosqichdan boshlang.
- A1 va A2 da 3–4, B1 da 2 yoki kam — A2 materiali siz uchun mos.
- B1 gacha 3–4, B2 da 2 yoki kam — B1 darajasida ishlang.
- B2 gacha 3–4, C1 da 2 yoki kam — B2 darajasini mustahkamlang.
- C1 blokda ham 3–4 — grammatika bo‘yicha C1 ga yaqinsiz, endi gapirish va yozishni tekshiring.
Taxmin bilan topgan javoblaringizni to‘g‘ri deb hisoblamang. Yigirma savol bitta ko‘nikmani — grammatikani tekshiradi; gapirishingiz undan past yoki yuqori bo‘lishi mumkin.
3-qadam: ikki daqiqalik gapirish
Telefonga yozib oling va quyidagi uch savolga ketma-ket javob bering. Oldindan yozib tayyorlamang.
- Tell me about yourself and your daily routine.
- Describe a trip or event you remember well.
- Do you think young people in Uzbekistan should study abroad? Why or why not?
Yozuvni tinglab, qaysi tavsif sizga ko‘proq mos kelishini tanlang:
| Taxminiy daraja | Yozuvda nima eshitiladi |
|---|---|
| A1–A2 | 1-savolga qisqa gaplar bilan javob; 2–3-savolda ko‘p pauza, o‘zbekcha so‘zlar |
| B1 | Hikoya bog‘langan, sabab bor, lekin 3-savolda fikr sodda va takroriy |
| B2 | Uchala savolga ravon javob; 3-savolda ikki tomon va misol bor |
| C1 | So‘z qidirish deyarli sezilmaydi; fikr nozik, lug‘at aniq va xilma-xil |
4-qadam: o‘n daqiqalik yozish
Mavzu: Write an email to a friend about a change in your life (a new job, a move, a new course). 10 daqiqa ichida yozing, keyin sanang va baholang.
| Taxminiy daraja | Matnda nima bor |
|---|---|
| A2 | 40–70 so‘z, oddiy gaplar, and / but bilan bog‘langan |
| B1 | 80–120 so‘z, voqea va his tasvirlangan, zamonlar asosan to‘g‘ri |
| B2 | 120 so‘zdan ko‘p, xatboshilar, sabab-natija, xilma-xil bog‘lovchilar |
| C1 | Uslub tabiiy, ohang do‘stona, murakkab gaplar kam xato bilan |
So‘zlar soni o‘z-o‘zidan daraja emas; u faqat taxminiy belgi.
5-qadam: natijani profilga yozing
To‘rt qadamdan keyin natijani shunday yozing: “Grammatika — B1, gapirish — A2, yozish — B1, tinglash — B1”. Eng past ko‘nikma — keyingi oylar uchun asosiy ish.
- Tushunish yuqori, gapirish past (eng ko‘p uchraydigan holat): har kuni ovoz chiqarib gapiring, yangi grammatika qo‘shmang.
- A2 atrofida bo‘lsangiz: A2 dan B1 gacha 12 haftalik rejadan boshlang.
- B1 atrofida bo‘lsangiz: B1 dan B2 gacha rejaga o‘ting.
- B2 va C1 farqini aniqroq ko‘rmoqchi bo‘lsangiz, CEFR B1, B2 va C1 farqi sahifasini o‘qing.
Bir oydan keyin 3-qadamdagi savollarga qayta javob bering va ikki yozuvni solishtiring.
Rasmiy natija kerak bo‘lsa
O‘qishga kirish, ish yoki grant uchun rasmiy hujjat kerak. O‘zbekistonda keng tarqalgan variantlar — IELTS va milliy sertifikat (Multilevel). Formati, narxi va sanalarini faqat rasmiy saytlardan tekshiring: IELTS uchun ielts.org, milliy sertifikat uchun Bilim va malakalarni baholash agentligi. Qaysi biri sizga mos kelishini IELTS yoki milliy sertifikat maqolasida taqqoslaganmiz.
Onlayn “5 daqiqada darajangizni biling” testlarining ko‘pchiligi faqat grammatika va lug‘atni tekshiradi. Ular foydali, lekin natijani gapirish va yozish namunasi bilan to‘ldiring.
BandMate bilan tekshirish
BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbat qilib, gapirishingizni kundalik mavzularda sinab ko‘rishingiz mumkin. Ilova talaffuz va jumla bo‘yicha fikr bildiradi, darslar esa tanlagan darajangizga mos keladi. Bu fikrlar rasmiy CEFR yoki IELTS bahosi emas; ular qaysi ko‘nikmada ko‘proq mashq kerakligini ko‘rsatadi.
Manbalar
- Council of Europe — CEFR: Common Reference Levels, global scale
- Council of Europe — CEFR: self-assessment grid
- IELTS rasmiy sayti
- Bilim va malakalarni baholash agentligi



