Inglizcha bolalar qo‘shiqlaridan boshlash uchun eng yaxshi tanlov — yuz yildan ortiq kuylanib kelayotgan, qisqa va takroriy an’anaviy qo‘shiqlar: Twinkle, Twinkle, Little Star, Old MacDonald Had a Farm, Row, Row, Row Your Boat, Here We Go Round the Mulberry Bush va Mary Had a Little Lamb. Ularning matni jamoat mulki, shuning uchun quyida to‘liq band va tarjimasini beramiz. Bitta qo‘shiqni bir hafta davomida har kuni kuylang, har qatorga harakat qo‘shing va bola oxirgi so‘zni o‘zi aytadigan bo‘lganda keyingisiga o‘ting.
Hoziroq sinab ko‘ring: Twinkle, twinkle, little star deb kuylayotib, ikki qo‘lingiz barmoqlarini yulduzdek ochib-yuming. Bola ikkinchi marta o‘zi qo‘shiladi.
1. Twinkle, Twinkle, Little Star
Jane Taylor 1806-yilda yozgan she’r, kuyi fransuz xalq kuyi. Alifbo qo‘shig‘i ham shu kuyga aytiladi.
| Inglizcha | O‘zbekcha | Harakat |
|---|---|---|
| Twinkle, twinkle, little star, | Miltilla, miltilla, kichkina yulduz, | Barmoqlarni ochib-yumish |
| How I wonder what you are! | Kimsan ekan, deb hayronman! | Yelkani qisib hayron bo‘lish |
| Up above the world so high, | Dunyodan baland, yuqorida, | Qo‘lni tepaga ko‘tarish |
| Like a diamond in the sky. | Osmondagi olmosdek. | Barmoqlar bilan olmos shakli |
| Twinkle, twinkle, little star, | Miltilla, miltilla, kichkina yulduz, | Yana miltillash |
| How I wonder what you are! | Kimsan ekan, deb hayronman! | Qo‘llarni yoyish |
Yangi so‘zlar: star — yulduz, sky — osmon, high — baland, little — kichkina. Uxlashdan oldin aytish uchun eng yaxshi qo‘shiq.
2. Old MacDonald Had a Farm
An’anaviy xalq qo‘shig‘i. Har bandda yangi hayvon va uning ovozi keladi, shuning uchun hayvonlar mavzusiga juda mos.
| Inglizcha | O‘zbekcha |
|---|---|
| Old MacDonald had a farm, E-I-E-I-O, | Makdonald bobo fermasi bor edi, i-ay-i-ay-o, |
| And on his farm he had a cow, E-I-E-I-O, | Fermasida sigiri bor edi, i-ay-i-ay-o, |
| With a moo-moo here and a moo-moo there, | Bu yerda “mu-mu”, u yerda “mu-mu”, |
| Here a moo, there a moo, everywhere a moo-moo, | Bu yerda “mu”, u yerda “mu”, hamma yerda “mu-mu”, |
| Old MacDonald had a farm, E-I-E-I-O. | Makdonald bobo fermasi bor edi, i-ay-i-ay-o. |
Keyingi bandlarda cow o‘rniga boshqa hayvon qo‘yiladi: a duck — quack, a dog — woof, a cat — meow, a sheep — baa, a horse — neigh. Bola hayvon ovozini aytishni yaxshi ko‘radi: siz hayvonni aytasiz, u ovozini chiqaradi. O‘zbekcha “vov-vov” bilan inglizcha woof ni solishtirish ham qiziq suhbat bo‘ladi.
3. Row, Row, Row Your Boat
1852-yilda chop etilgan an’anaviy qo‘shiq. Ikki kishi yuzma-yuz o‘tirib, qo‘l ushlashib, oldinga-orqaga eshkak eshgandek tebranadi.
| Inglizcha | O‘zbekcha |
|---|---|
| Row, row, row your boat, | Eshkak esh, eshkak esh qayig‘ingni, |
| Gently down the stream. | Oqim bo‘ylab sekingina. |
| Merrily, merrily, merrily, merrily, | Quvnoq, quvnoq, quvnoq, quvnoq, |
| Life is but a dream. | Hayot bir tushdek, xolos. |
Merrily — “quvnoq”, gently — “sekin, ohista”. Oxirgi qatorni kichik bolaga tushuntirish shart emas; u uchun bu tebranish o‘yini.
4. Here We Go Round the Mulberry Bush
XIX asrdan ma’lum an’anaviy aylana o‘yini. Bolalar qo‘l ushlashib aylanadi, keyin har bandda bir ishni ko‘rsatadi.
| Inglizcha | O‘zbekcha |
|---|---|
| Here we go round the mulberry bush, | Mana, tut butasi atrofida aylanamiz, |
| The mulberry bush, the mulberry bush, | Tut butasi, tut butasi, |
| Here we go round the mulberry bush, | Mana, tut butasi atrofida aylanamiz, |
| On a cold and frosty morning. | Sovuq, ayozli bir tongda. |
Keyingi bandlar bir xil qolipda: This is the way we wash our clothes, wash our clothes, wash our clothes… so early in the morning. An’anaviy bandlarda kir yuvish, dazmollash, pol supurish kabi uy ishlari bor. Oilada o‘zingiz yangi band qo‘shishingiz mumkin: This is the way we brush our teeth, …we go to school. Bu qo‘shiq kun tartibi so‘zlarini harakat bilan mustahkamlaydi.
5. Mary Had a Little Lamb
Sarah Josepha Hale 1830-yilda chop etgan she’r, keyinroq qo‘shiqqa aylangan.
| Inglizcha | O‘zbekcha |
|---|---|
| Mary had a little lamb, | Merining kichkina qo‘zichog‘i bor edi, |
| Its fleece was white as snow; | Juni qordek oppoq edi; |
| And everywhere that Mary went, | Meri qayerga borsa, |
| The lamb was sure to go. | Qo‘zichoq albatta ergashardi. |
Bola ismini qo‘yib kuylang: Aziza had a little cat. Bu bolaga juda yoqadi va had so‘zini tabiiy o‘rgatadi.
Bizning harakatli qo‘shiqchamiz
Quyidagi qisqa qo‘shiqchani BandMate tahririyati yozgan. Istalgan kuyga yoki shunchaki ritm bilan aytiladi:
| Inglizcha | O‘zbekcha | Harakat |
|---|---|---|
| Up, up, hands up high, | Tepaga, tepaga, qo‘llar baland, | Qo‘llarni ko‘tarish |
| Reach, reach, touch the sky! | Cho‘zil, cho‘zil, osmonga tegin! | Oyoq uchida cho‘zilish |
| Down, down, touch your toes, | Pastga, pastga, oyoq barmog‘ingga tegin, | Engashish |
| Wiggle, wiggle, wiggle your nose! | Qimirlat, qimirlat burningni! | Burunni qimirlatish |
Mashhur, lekin muallifi bor qo‘shiqlar
The Wheels on the Bus, Baby Shark va boshqa ko‘p zamonaviy bolalar qo‘shiqlarining muallifi va mualliflik huquqi egasi bor. Ularning so‘zlarini bu sahifada keltirmaymiz: rasmiy kanallarda birga tinglang va so‘zlarini qo‘shiq ichidan o‘rganing. Head, Shoulders, Knees and Toes kabi tana a’zolari qo‘shiqlari bilan o‘yinlar tana a’zolari o‘yinlari sahifasida.
Qo‘shiqni qanday ishlatish kerak
- Bir hafta — bitta qo‘shiq. Har kuni bir marta, bir xil vaqtda: ertalab kiyinayotganda yoki uxlashdan oldin.
- Avval tinglash, keyin harakat, keyin so‘z. Birinchi kunlari bola faqat harakatni qiladi. Bu normal.
- Oxirgi so‘zni bolaga qoldiring. Twinkle, twinkle, little… deb to‘xtang. Bola star! deydi. Bu eng kuchli mashq.
- Sekinlashtiring. Videodagi tezlik bola uchun ko‘pincha juda baland. O‘zingiz sekinroq kuylang.
- Ekrandan ko‘ra ovoz. Audio yoki o‘zingizning ovozingiz bolani harakat qilishga undaydi; video ko‘pincha passiv tomoshaga aylanadi.
Qofiyali qisqa she’rlar, masalan Humpty Dumpty yoki Rain, Rain, Go Away, bolalar uchun inglizcha she’rlar sahifasida. Qo‘shiqlar orqali talaffuzni yaxshilash usullari bolaning talaffuzini yaxshilash sahifasida yozilgan.
2 haftalik reja
| Kun | 1-hafta: Twinkle, Twinkle | 2-hafta: Old MacDonald |
|---|---|---|
| 1 | Tinglash, harakatlarni ko‘rsatish | Tinglash, hayvon ovozlari |
| 2 | Birga harakat | cow va duck bandlari |
| 3 | Oxirgi so‘zni bola aytadi | Bola hayvonni tanlaydi |
| 4 | Yangi so‘zlar: star, sky, high | Rasmdan hayvonni topish |
| 5 | Bola qo‘shiqni oilaga kuylaydi | 5 ta hayvon bilan to‘liq qo‘shiq |
| 6–7 | Takror, uxlashdan oldin | Bola o‘zi band o‘ylab topadi |
Test: qaysi so‘z tushib qolgan?
- 1. Twinkle, twinkle, little ___.
- 2. Up above the world so ___.
- 3. Old MacDonald had a ___.
- 4. Row, row, row your ___.
- 5. Mary had a little ___.
- 6. Its fleece was white as ___.
- 7. This is the way we ___ our teeth.
- 8. Cow qanday ovoz chiqaradi?
Javoblar
- 1. star
- 2. high
- 3. farm
- 4. boat
- 5. lamb
- 6. snow
- 7. brush
- 8. moo
Ota-ona uchun
Qo‘shiqni bolaga kuylashdan oldin so‘zlarning talaffuzini o‘zingiz tekshirib oling: wonder, diamond, merrily, fleece. BandMate ilovasida Bandi bilan ovoz chiqarib mashq qilib, talaffuz bo‘yicha fikr olishingiz mumkin.
Bugun uxlashdan oldin Twinkle, Twinkle, Little Starni bir marta harakat bilan kuylang. Ertaga oxirgi so‘zni bolaga qoldiring.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling
