Bolalar uchun mevalar inglizcha: 20 so‘z, o‘yin va qo‘shiqcha

Bolaga mevalarni inglizcha o‘rgatishning eng oson yo‘li — dasturxonda. Mevani qo‘liga berishdan oldin nomini ayting: An apple! Grapes! A pomegranate! 3–5 yoshli bolaga birinchi haftada 5–6 ta meva yetadi, 6–8 yoshda 10–12 tasini olish mumkin. Quyida 12 ta meva va 8 ta sabzavot, ota-ona uchun oddiy talaffuz ko‘rsatmasi, uchta uy o‘yini va o‘zimiz yozgan sanoq qo‘shiqchasi bor.

Hozir bir daqiqalik mashq: oshxonadan bitta olma olib keling. Bolaga ko‘rsatib apple deng, keyin uni yarmiga bo‘ling va yana ayting: Half an apple! Bola kesilgan olmani ko‘rib, so‘zni ikkinchi marta eshitadi.

Mevalar: rasmga qarab ayting

Rasmni bolaga ko‘rsating, so‘zni bir marta aniq ayting va bola barmog‘i bilan ko‘rsatsin. Tarjimani bolaga emas, o‘zingizga eslatma sifatida o‘qing.

an apple — qizil olma (butun va yarmi) — **an apple**qizil olma (butun va yarmi)

a green apple — yashil olma — **a green apple**yashil olma

a pomegranate — anor — **a pomegranate**anor

a melon — sariq qovun va bir tilim — **a melon**sariq qovun va bir tilim

grapes, a pomegranate and a slice of melon — kosada uzum, anor va qovun tilimi — **grapes, a pomegranate and a slice of melon**kosada uzum, anor va qovun tilimi

an orange and orange juice — apelsin va stakanda apelsin sharbati — **an orange and orange juice**apelsin va stakanda apelsin sharbati

Sabzavotlar: osh va salat uchun

Sabzavotlarni osh damlash yoki salat qilish paytida o‘rgating. Bola piyoz archishni ko‘rib turgan bo‘lsa, onion so‘zini o‘sha zahoti eslab qoladi.

carrots — to‘q sariq sabzi (bog‘lami bilan) — **carrots**to‘q sariq sabzi (bog‘lami bilan)

yellow carrots — osh uchun sariq sabzi — **yellow carrots**osh uchun sariq sabzi

onions — piyoz (butun va kesilgan) — **onions**piyoz (butun va kesilgan)

tomatoes, cucumbers and carrots — qutida pomidor, bodring va sabzi — **tomatoes, cucumbers and carrots**qutida pomidor, bodring va sabzi

tomato and onion salad — achchiq-chuchuk salati — **tomato and onion salad**achchiq-chuchuk salati

a cucumber — bodring yeyayotgan qiz — **a cucumber**bodring yeyayotgan qiz

20 so‘z jadvali: talaffuz va gap

“Talaffuz” ustunidagi yozuv taxminiy, o‘zbek harflari bilan. Qalin harf — urg‘uli bo‘g‘in. Har so‘z uchun bolaga aytiladigan bitta oddiy gap berilgan.

Inglizcha	Talaffuz (taxminiy)	O‘zbekcha	Bolaga gap
apple	epl	olma	I like apples.
pear	per	nok	The pear is green.
grapes	greyps	uzum	Grapes are sweet.
pomegranate	pomigranit	anor	The pomegranate is red.
melon	melan	qovun	A big yellow melon!
watermelon	uotamelan	tarvuz	Watermelon is juicy.
apricot	eyprikot	o‘rik	Look, an apricot tree!
peach	pich	shaftoli	The peach is soft.
cherry	cheri	gilos	Two cherries for you.
banana	banaana	banan	Peel the banana.
orange	orinj	apelsin	An orange is orange!
lemon	leman	limon	The lemon is sour.
carrot	kerat	sabzi	Rabbits like carrots.
onion	anyan	piyoz	Onions make me cry!
tomato	tamaatou	pomidor	A red tomato.
cucumber	kyukamba	bodring	Crunch, crunch, cucumber!
potato	pateytou	kartoshka	Hot potatoes!
cabbage	kebij	karam	A big cabbage.
pepper	pepa	qalampir	A green pepper.
pumpkin	pampkin	qovoq	An orange pumpkin.

Talaffuz bo‘yicha uchta eslatma. Watermelon so‘zidagi w o‘zbekcha “v” emas: lablarni “u” deganday cho‘zib boshlang. Apple va carrotdagi a — og‘izni keng ochib aytiladigan, “a” bilan “e” o‘rtasidagi tovush. Tomato britancha “tamaatou”, amerikacha “tameytou” — ikkalasi ham to‘g‘ri, bolaga bittasini tanlab ayting.

Kattalar uchun kengroq ro‘yxat (quritilgan mevalar, rezavorlar, bozordagi gaplar) mevalar nomi inglizcha sahifasida.

Uyda o‘ynaladigan 3 ta meva o‘yini

1. Rangli kosalar (3–5 yosh)

Kerak bo‘ladi: 3 ta kosa va dasturxondagi meva-sabzavotlar.

1-qadam. Kosalarni qo‘ying va rangini ayting: Red bowl. Green bowl. Yellow bowl. Kosa rangli bo‘lmasa, ichiga rangli qog‘oz soling.
2-qadam. Bitta mevani oling: A tomato. It’s red! Uni qizil kosaga soling.
3-qadam. Endi bola oladi. Siz so‘raysiz: What is it? Bola aytolmasa, o‘zingiz aytib bering, u faqat takrorlasin.
4-qadam. Hammasi saralangach, har kosadagini birga sanang: One, two, three red things!

Bu o‘yin 5–7 daqiqa davom etadi va ranglarni ham takrorlaydi. Ranglar bo‘yicha alohida o‘yinlar bolalar uchun ranglar sahifasida.

2. Ko‘zni yum, tatib ko‘r (4–8 yosh)

Kerak bo‘ladi: likopchada 4–5 xil meva bo‘lakchasi (olma, nok, banan, uzum, o‘rik).

1-qadam. Avval hamma bo‘lakni ko‘rsatib, nomini birga ayting.
2-qadam. Close your eyes! Bola ko‘zini yumadi, siz uning og‘ziga bitta bo‘lak berasiz.
3-qadam. What is it? Bola taxmin qiladi: It’s a banana! To‘g‘ri bo‘lsa — Yes! Well done!
4-qadam. Rollarni almashtiring: endi bola sizga beradi va so‘raydi. Siz ataylab bir marta adashing, bola sizni to‘g‘rilasin.

6 yoshdan katta bolaga sifat qo‘shing: It’s sweet. It’s sour. It’s juicy. Allergiyasi bor mevalarni o‘yinga qo‘shmang.

3. Meva salati tayyorlaymiz (6–8 yosh)

Kerak bo‘ladi: 3–4 xil meva, katta kosa, bola uchun xavfsiz plastik pichoq.

1-qadam. Bola “oshpaz”, siz “yordamchi”. U buyruq beradi: Wash the apple, please!
2-qadam. Kesishni kattalar bajaradi yoki bola yumshoq banan kesadi: Cut the banana.
3-qadam. Har bo‘lakni kosaga solayotganda sanaladi: One piece, two pieces, three pieces…
4-qadam. Tayyor salatni oila a’zolariga uzatishda: Here you are! Would you like some fruit salad?

Bu o‘yin 15 daqiqaga cho‘ziladi, lekin bola unda 6–7 ta fe’lni ham eshitadi: wash, cut, put, mix, eat.

Sanoq qo‘shiqchasi: “One Red Apple”

Bu qisqa qo‘shiqchani BandMate tahririyati bolalar uchun yozdi. Ohangi erkin: xohlasangiz, gapirib, xohlasangiz, o‘zingiz bilgan oddiy kuyga solib ayting.

Qator	Ma’nosi	Barmoq bilan
One red apple, round and sweet,	Bitta qizil olma, yumaloq, shirin,	1 barmoq, qo‘l bilan doira
Two green pears for us to eat,	Ikkita yashil nok — yeyishimiz uchun,	2 barmoq
Three big melons, yellow and bright,	Uchta katta qovun, sap-sariq,	3 barmoq, qo‘llar keng
Four little cherries — bite, bite, bite!	To‘rtta kichik gilos — qirs, qirs, qirs!	4 barmoq, uch marta “tishlash”
Five ripe apricots in the sun —	Quyoshda beshta pishgan o‘rik,	5 barmoq, qo‘l tepada
Count them all, and we are done!	Hammasini sanadik — tamom!	chapak

3–5 yoshli bola avval faqat harakat qiladi va sonlarni aytadi — bu normal. Ikki-uch haftadan keyin qatorlarni o‘zi davom ettira boshlaydi.

1 dan 10 gacha sanashni o‘yin bilan mustahkamlash bolalar uchun sanash va sonlar sahifasida.

Mevalar bo‘yicha 4 ta chalkashlik

O‘zbek tilida “uzum” ham, “bir dona uzum” ham bitta so‘z. Ingliz tilida bu farq muhim, shuning uchun bola va ota-ona ko‘pincha quyidagilarda adashadi:

Noto‘g‘ri: I like grape. To‘g‘ri: I like grapes. Bir dona — a grape, shingil — a bunch of grapes.
Noto‘g‘ri: a apple, a orange. To‘g‘ri: an apple, an orange, an apricot. Unli tovush bilan boshlangan so‘z oldidan an.
Noto‘g‘ri: I want fruits. Tabiiyroq: I want some fruit. Umumiy “meva” ma’nosida fruit ko‘pincha ko‘plik qo‘shimchasisiz ishlatiladi.
Chalkash: orange — ham meva (apelsin), ham rang (to‘q sariq). Bolaga ikkalasini birga ko‘rsating: An orange is orange!

Xatoni tuzatishda bolani to‘xtatmang. U two apple desa, tasdiqlab to‘g‘risini qaytaring: Yes, two apples!

Ota-onaga 5 ta amaliy maslahat

Bitta mavzu — bitta hafta. Birinchi hafta dasturxondagi 5–6 ta meva, ikkinchi hafta osh sabzavotlari.
Bozorga birga boring. Chorsu yoki mahalla bozorida bola mevani ko‘rsatsin, siz inglizcha ayting: Look, apricots! Let’s buy some.
Mavsumni kuzating. Yozda o‘rik, gilos va tarvuz, kuzda anor, uzum va qovun. Bola so‘zni haqiqiy meva bilan birga eslaydi.
Kartochka qiling. Rasmlarni chizib yoki chop etib, orqasiga so‘zni yozing. Tayyorlash usuli rasmli kartochkalar sahifasida.
Bola rad etsa, bosim qilmang. U o‘zbekcha javob bersa, inglizchasini tinch takrorlang: Olma? Yes, an apple.

Kichik test: bu qaysi meva?

6 yoshdan katta bola uchun yoki ota-onaning o‘zi uchun. Inglizchasini ayting yoki yozing.

1. anor
2. o‘rik
3. tarvuz
4. bodring
5. piyoz
6. gilos
7. kartoshka
8. Qaysi to‘g‘ri: a orange yoki an orange?
9. Gapni to‘g‘rilang: I like grape.
10. Qaysi so‘z ham meva, ham rang?

Javoblar

1. a pomegranate
2. an apricot
3. a watermelon
4. a cucumber
5. an onion
6. a cherry (ko‘plikda cherries)
7. a potato (ko‘plikda potatoes)
8. an orange
9. I like grapes.
10. orange

8–10 to‘g‘ri — keyingi mavzuga o‘tish mumkin. 5–7 — xato qilingan so‘zlarni kartochkaga chizib, bir hafta “Rangli kosalar” o‘ynang.

Meva nomlarini ovoz chiqarib mashq qilish

Bolaga to‘g‘ri aytib berish uchun avval o‘zingiz watermelon, pomegranate va cucumber kabi uzun so‘zlarni bir necha marta baland aytib ko‘ring. BandMate ilovasida Bandi bilan ovoz chiqarib gaplashasiz va talaffuzingiz bo‘yicha fikr olasiz. Bu sun’iy intellekt fikri, rasmiy baho emas, lekin qaysi tovushga e’tibor berish kerakligini ko‘rsatadi.

Bugun kechki ovqatdan keyin dasturxondagi uchta mevani inglizcha nomlang va “One Red Apple”ning birinchi ikki qatorini bola bilan birga ayting.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling