Bolaga ranglarni inglizcha o‘rgatish uchun ularni narsaga bog‘lang va qo‘l bilan qildiring: yashil olma — green, qizil anor — red, dadaning qora do‘ppisi — black. Avval 4 ta asosiy rang (red, blue, yellow, green), keyin black, white, so‘ngra orange, pink, purple, brown, grey. 3–5 yoshda rang ovlash va bo‘yash, 6–8 yoshda bo‘yoq aralashtirish va kiyim o‘yini, 9–12 yoshda tasvirlash va bayroq topish eng yaxshi ishlaydi.
Hozir bitta savol bering: bolaning kiyimiga qarab What colour is your T-shirt? deng. Javobni birga ayting: It’s blue!
Ranglar rasmlarda: narsa va rang birga
Rasmlarimizda rang har doim tanish narsa orqali ko‘rsatilgan. Bolaga rasmni ko‘rsating va ikkala so‘zni ayting: a green apple, a red pomegranate.
Qora do‘ppi rasmida naqshlar oq rangda — bola buni o‘zi payqasa, black and white! deb maqtang. Rang ustida gaplashganda bu kabi kichik kuzatishlar eng qiziq joy.
O‘zbek bolasi uchun “ko‘k” tuzog‘i va boshqa xatolar
O‘zbek tilida ko‘k so‘zi osmon rangini ham, ba’zan ko‘katni ham bildiradi: ko‘k choy — aslida green tea, ko‘kat — greens. Ingliz tilida blue va green aniq ajratiladi. Rus tilidagi голубой / синий farqi ham inglizchada yo‘q: light blue va dark blue deyiladi.
| Bola aytadi | To‘g‘risi | Izoh |
|---|---|---|
| It’s red colour. | It’s red. | “qizil rangda” so‘zma-so‘z tarjima qilinmaydi |
| blue tea (ko‘k choy) | green tea | choyning rangi inglizcha green |
| apple red | a red apple | rang otdan oldin keladi, o‘zbekchadagidek |
| What colour it is? | What colour is it? | savolda is oldinga o‘tadi |
Ranglar nomi, tuslari va buyumni tasvirlash qoidalari batafsil inglizcha ranglar sahifasida.
3–5 yosh: ovlash, bo‘yash, saralash
- 1. Rang ovi. Find something yellow! Bola uydan sariq narsa topib keladi. 5 ta narsa to‘plansa, ularni birga sanang: One, two, three yellow things!
- 2. Bo‘yash kitobi. Oddiy rasm chizing: olma, quyosh, daraxt. Buyruq bering: Colour the sun yellow. Colour the apple red. Bola bo‘yayotganda so‘rang: What colour is the tree?
- 3. Paypoq saralash. Kir yig‘ishtirayotganda paypoqlarni rang bo‘yicha juftlang: A blue sock… where is the other blue sock? Uy yumushi o‘yinga aylanadi.
- 4. Kunning rangi. Ertalab bitta rang tanlanadi: Today is green day! Kun davomida yashil narsa ko‘rgan odam Green! deydi. Kechqurun eng ko‘p topgan g‘olib.
6–8 yosh: bo‘yoq, kiyim va svetofor
- 5. Bo‘yoq aralashtirish. Gvash yoki akvarel bilan: Red and yellow make…? Bola aralashtirib ko‘rsin va o‘zi aytsin: Orange! Beshta aralashma pastdagi testda bor.
- 6. Svetofor. Qizil, sariq va yashil qog‘oz doira kesing. Siz yashilni ko‘tarsangiz — Green, go! (bola yuguradi), sariq — Yellow, wait! (joyida yuradi), qizil — Red, stop! (qotadi). Yo‘l qoidasi ham takrorlanadi.
- 7. Kiyim o‘yini. Oila a’zolari aylana bo‘lib o‘tiradi. Siz aytasiz: Stand up if you are wearing blue! Ko‘k kiyimdagilar turadi. Keyin bola buyruq beradi. Kiyim nomlari uchun pastdagi rasmlardan foydalaning.
- 8. Qo‘g‘irchoqni kiyintir. Qog‘oz qo‘g‘irchoq va kiyimlar chizib qirqing. Siz aytasiz: Put on the green skirt and the brown boots. Bola kiyintiradi, keyin o‘zi tasvirlaydi: She has a green skirt.
Kiyim o‘yini uchun rasmlar:
Atlas ko‘ylak rasmida so‘rang: How many colours can you see? Bola qizil, ko‘k, oq va boshqa ranglarni sanab chiqsin. Kiyim so‘zlari va kiyinish paytidagi iboralar bolalar uchun kiyimlar sahifasida.
Bo‘yash paytidagi suhbat: namuna
Bo‘yash kitobi o‘z-o‘zidan jim mashg‘ulot. Uni gapirish mashqiga aylantirish uchun bola bo‘yayotganda qisqa savollar bering. Mana 6 yoshli bola bilan 2 daqiqalik namuna:
A (ona): What are you colouring?
B (bola): A car.
A: What colour is the car?
B: Red!
A: A red car! And the wheels?
B: Black.
A: Can I have the blue pencil, please?
B: Here you are.
A: Thank you! I’m colouring the sky blue.
Bola bir so‘z bilan javob bersa ham yetarli. Siz javobini to‘liq gapga aylantirib qaytarasiz (A red car!), u esa keyingi safar shu shaklni o‘zi ishlatadi. Qalamni so‘rash (Can I have the…, please?) bilan esa rang so‘zi muloyim iltimos ichida takrorlanadi.
Bozorda rang ovi (6–10 yosh)
Chorsu yoki mahalladagi bozorga borganingizda bolaga topshiriq bering: Find five red things! Pomidor, qalampir, olma, anor, lavlagi. Keyin yashil (bodring, ko‘kat, tarvuz), sariq (limon, qovun, sariq sabzi) va to‘q binafsha (baqlajon, uzum). Uyga qaytgach, bola xarid qilinganlarni rang bo‘yicha dasturxonga teradi va har birini ayting: a green cucumber, a yellow melon. Meva va sabzavot nomlari uchun bolalar uchun mevalar sahifasidagi rasmli ro‘yxat qo‘l keladi.
9–12 yosh: tasvirlash va topish
- 9. Bayroqni top. Bola bayroq ranglarini aytadi, siz davlatni topasiz: Blue, white and green stripes with thin red lines, a white moon and stars. — Uzbekistan! Keyin rollar almashadi.
- 10. Kim bu? Oila suratidan bir odamni tasvirlash: She is wearing a white scarf and a blue dress. Qolganlar kimligini topadi.
- 11. Ranglar va kayfiyat. Katta bolalarga qiziq: inglizchada rang ba’zan hissiyotni bildiradi. I’m feeling blue — “kayfiyatim tushkun”. Bunday iboralar ranglar bilan idiomalar sahifasida jamlangan.
Rang o‘yinlarining yana bir klassikasi — I spy with my little eye something red. Uning qoidalari va boshqa 19 ta o‘yin bolalar uchun ingliz tili o‘yinlari sahifasida.
Test: ranglarni aralashtir va top
- 1. Red and yellow make…
- 2. Blue and yellow make…
- 3. Red and white make…
- 4. Red and blue make…
- 5. Black and white make…
- 6. Ko‘k choy inglizcha qanday?
- 7. Gapni tuzating: My bag is black colour.
- 8. Rasmdagi paxta qaysi rangda? Anor-chi?
Javoblar
- 1. Orange.
- 2. Green.
- 3. Pink.
- 4. Purple.
- 5. Grey.
- 6. Green tea.
- 7. My bag is black.
- 8. Paxta — white, anor — red.
Ranglarni ota-onaning o‘zi erkin aytishi uchun
Purple va orange kabi so‘zlarni ishonch bilan aytsangiz, bola ham tortinmay takrorlaydi. BandMate ilovasida Bandi bilan kiyim, xarid va narsalarni tasvirlash bo‘yicha qisqa suhbatlar qilasiz va talaffuz bo‘yicha fikr olasiz.
Bugun bitta ish: kechqurun bola bilan paypoqlarni rang bo‘yicha saralang va har juftni inglizcha ayting. Besh daqiqa, lekin beshta rang.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling
