Bola inglizcha so‘zlarni bilsa-yu gapirmasa, ko‘pincha muammo savolda: “Qani, inglizcha nimadir ayt” degan talabga javob berish kattalarga ham qiyin. Bolani gapirtirish uchun javobi oson savoldan boshlab, asta-sekin qiyinlashtiring: ha/yo‘q → tanlov → “nima?” → “nechta, qayerda?” → “nega?” → “aytib ber”. Har savoldan keyin 5 soniya kuting, javob bo‘lmasa, namunani o‘zingiz ayting. Rol o‘yinlari va bola har kuni aytadigan 10–12 ta ibora nutqni tez ochadi.
Hozir sinab ko‘ring: bolaning o‘yinchog‘ini ko‘rsatib so‘rang: Is it a car or a ball? Tanlov savoliga eng uyatchan bola ham javob beradi.
Savol zinapoyasi: oddiydan murakkabga
| Zina | Savol turi | Misol | Kutilgan javob |
|---|---|---|---|
| 1 | Ha/yo‘q | Is it a cat? | Yes! / No! |
| 2 | Tanlov | Is it red or blue? | Blue. |
| 3 | Nima? Kim? | What’s this? Who’s this? | A ball. My dad. |
| 4 | Nechta? Qayerda? | How many? Where is it? | Three. Under the table. |
| 5 | Nega? Qanday? | Why do you like it? | Because it’s fast. |
| 6 | Aytib ber | Tell me about your day. | 2–4 ta gap |
3–5 yoshda asosan 1–3 zinalarda ishlang. 6–8 yoshda 4–5 zinaga chiqing, 9–12 yoshda 6-zinani har kuni qo‘llang. Bola qiynalsa, bir zina pastga tushing: Why do you like it? ga javob bo‘lmasa, Do you like it because it’s fast or because it’s red?
Namuna berish usuli. Bola jim qolsa, “Bilmaysanmi?” demang. Javobni o‘zingiz ayting va savolni qaytaring: Hmm… I think it’s a dog. What is it? — A dog! Keyingi safar bola o‘zi aytadi.
Bola aytadigan 12 ta ibora
Ota-ona uchun kundalik iboralar bola bilan inglizcha kundalik iboralar sahifasida bor. Bu yerda — bolaning o‘zi aytadigan gaplar. Har kuni shu iboralarni ishlatishga imkon yarating.
| Ibora | Tarjima | Qachon |
|---|---|---|
| Can I have some water, please? | Suv bersangiz, iltimos. | ovqat paytida |
| Look! | Qarang! | biror narsani ko‘rsatganda |
| My turn! | Mening navbatim! | o‘yinda |
| Your turn. | Sizning navbatingiz. | o‘yinda |
| Help me, please. | Yordam bering, iltimos. | kiyinishda, o‘yinchoq bilan |
| I don’t know. | Bilmayman. | savolga javob bilmasa |
| Let me think. | O‘ylab ko‘ray. | vaqt kerak bo‘lsa |
| I’m finished! | Tugatdim! | ovqat, rasm, o‘yin tugaganda |
| Can I play? | O‘ynasam bo‘ladimi? | o‘yinga qo‘shilishda |
| I like it! / I don’t like it. | Yoqdi! / Yoqmadi. | ovqat, multfilm haqida |
| Here you are. | Mana, oling. | narsa uzatganda |
| Thank you! / Sorry! | Rahmat! / Kechirasiz! | har kuni |
Rasmlarni ko‘rsatib, bola iborani vaziyatga moslab aytsin:










To‘rtta rol o‘yini: to‘liq dialoglar
Avval siz ikkala rolni o‘yinchoqlar bilan ko‘rsating, keyin bola bitta rolni oladi, oxirida rollar almashadi.
1. Non do‘koni (4–7 yosh)
A (sotuvchi): Hello! Can I help you?
B (bola): Hello! Can I have some bread, please?
A: One or two?
B: Two, please.
A: Here you are.
B: Thank you! How much is it?
A: Four thousand som, please.
B: Here you are. Bye!
Bread sanalmaydi, shuning uchun two breads emas. Bola shunday desa, sotuvchi sifatida xotirjam qaytaring: Two loaves of bread? Here you are! Kichik bolalar uchun Two, please ham yetarli.
2. Buviga qo‘ng‘iroq (6–9 yosh)
A (bola): Hello, Grandma! It’s me, Aziz.
B (buvi): Hello, Aziz! How are you?
A: I’m fine, thank you. How are you?
B: I’m fine. What did you do today?
A: I went to school. I played football.
B: Very good! Come and see me on Sunday.
A: OK! Bye, Grandma!
Buvi rolini siz o‘ynaysiz. Haqiqiy buvi ingliz tilini bilmasa ham, bola unga o‘yinda “inglizcha qo‘ng‘iroq” qilib, keyin o‘zbekcha tarjima qilib bersa — ikkalasiga ham quvonch.
3. Kafeda (7–10 yosh)
A (ofitsiant): Good afternoon! What would you like?
B (bola): I’d like a pizza and an apple juice, please.
A: Small or big pizza?
B: Small, please.
A: Anything else?
B: No, thank you. That’s all.
A: Here you are. Enjoy your meal!
Uyda menyuni bola o‘zi chizib, narx yozsin — bu o‘yinni yanada jonlantiradi.
4. Jurnalist (9–12 yosh)
Bola mehmon yoki oila a’zosidan intervyu oladi. Telefon — mikrofon.
A (bola): Good evening! What’s your name?
B: My name is Dilnoza.
A: What’s your job?
B: I’m a doctor.
A: Why do you like your job?
B: Because I help people.
A: Thank you for the interview!
Katta bola savollarni oldindan o‘zi yozadi. Intervyuni video qilib, oilaviy chatga yuborish mumkin — faqat bola rozi bo‘lsa.
Yoshga qarab gap qoliplari
| Yosh | Qolip | Misol |
|---|---|---|
| 3–5 | This is my… | This is my teddy. |
| 3–5 | I want… / I like… | I want juice. I like cats. |
| 6–8 | This is my… It is… I like it because… | This is my car. It is red. I like it because it’s fast. |
| 6–8 | Yesterday I… | Yesterday I played with my brother. |
| 9–12 | First… Then… In the end… | First I had breakfast. Then I went to school. In the end I did my homework. |
| 9–12 | I’d rather… because… | I’d rather live by the sea because I love swimming. |
6–8 yoshlilar uchun “Ko‘rsat va gapir” (show and tell): bola sevimli narsasini olib keladi va uchinchi qatordagi qolip bilan 3 gap aytadi. 9–12 yoshlilar uchun “Bir daqiqa”: taymer qo‘yiladi, bola mavzu bo‘yicha (sevimli o‘yin, maktab, dam olish kuni) bir daqiqa gapiradi. Ertakni qayta aytib berish ham kuchli speaking mashqi — qisqa ertaklar bolalar uchun inglizcha ertaklar sahifasida.
Xatoni gapni to‘xtatmay tuzatish
Bola gapirayotganda uni to‘xtatib xato ko‘rsatsangiz, keyingi safar gapirmaydi. Uning o‘rniga to‘g‘ri shaklni javobingiz ichida qaytaring:
| Bola aytadi | Siz javob berasiz |
|---|---|
| I go park yesterday. | Oh, you went to the park yesterday! Was it fun? |
| He have a dog. | Yes, he has a dog! What’s its name? |
| I am 7 years. | You’re seven years old! Wow! |
O‘zbek tilida “Men 7 yoshdaman” — “yosh” so‘zi bor, inglizchada esa years old kerak yoki umuman qo‘shilmaydi: I’m seven. Bu eng tez-tez eshitiladigan xatolardan biri.
Bolani gapirishga undaydigan yana ko‘p o‘yinlar (savol to‘pi, 20 ta savol) bolalar uchun ingliz tili o‘yinlari sahifasida.
Mashq: savol qaysi zinada?
Savolning zinasini (1–6) aniqlang va 3–4 yoshli bola uchun mosini belgilang.
- 1. Do you like apples?
- 2. Tell me about your best friend.
- 3. Is the cat black or white?
- 4. Where is your bag?
- 5. Why are you happy today?
- 6. What’s this?
- 7. Tuzating: I am 8 years.
- 8. Bola jim qoldi. Qaysi javob yaxshiroq: (a) “Nega gapirmayapsan?” (b) Hmm, I think it’s a bus. What is it?
Javoblar
- 1. 1-zina (ha/yo‘q). 3–4 yoshga mos.
- 2. 6-zina (aytib ber).
- 3. 2-zina (tanlov). 3–4 yoshga mos.
- 4. 4-zina (qayerda).
- 5. 5-zina (nega).
- 6. 3-zina (nima). 3–4 yoshga mos.
- 7. I’m eight yoki I’m eight years old.
- 8. (b). Namuna berib, savolni qaytarish.
Rol o‘yinida ota-onaning o‘z nutqi
Rol o‘yinida sherik bo‘lish uchun o‘zingiz ham dialoglarni ravon aytishingiz kerak. BandMate ilovasida Bandi bilan do‘kon, kafe va telefon suhbatlarini ovoz chiqarib mashq qilasiz va talaffuz bo‘yicha fikr olasiz. Bola sun’iy intellekt bilan o‘zi gaplashishini xohlasa, avval bolalar va AI sahifasidagi oilaviy qoidalarni o‘qing.
Bugungi qadam: kechki ovqatda faqat tanlov savollarini bering: Tea or juice? Bread or somsa? Bola 5 marta inglizcha javob bersa — speaking mashqi bajarildi.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


