Bir yilda A1 dan B2 gacha chiqish mumkin, lekin buning narxi aniq: taxminan kuniga 1,5–2 soat faol mashg‘ulot, yil bo‘yi. Kuniga bir soat ajratsangiz, bir yildan keyin real natija — B1: tanish mavzularda erkin suhbat, oddiy xat va aniq gapirilgan nutqni tushunish. Qaysi yo‘lni tanlashingizdan qat’i nazar, yil to‘rt chorakka bo‘linadi va har chorak oxirida siz o‘zingizni tekshirasiz.
Nima uchun aynan shu raqamlar
Cambridge English e’lon qilgan taxminiy ko‘rsatkichga ko‘ra, noldan B2 gacha jami 500–600 soat o‘qituvchi rahbarligidagi o‘quv vaqti kerak bo‘ladi (B1 gacha 350–400). 600 soatni 52 haftaga bo‘lsak, haftasiga 11–12 soat chiqadi, ya’ni kuniga 1,5 soatdan ko‘proq. Mustaqil o‘qiganda uy vazifasi, tinglash va gapirish shu hisobga qo‘shiladi, shuning uchun “kuniga 2 soat” xavfsizroq taxmin.
Yana bir hisob: yilda 52 hafta bor, lekin hech kim 52 hafta bir xil tezlikda o‘qimaydi. Kasallik, ta’til, Ramazon oyi, ishdagi hisobot davrlari bo‘ladi. Shuning uchun rejaga oldindan 6 ta yengil hafta kiritiladi: bu haftalarda kuniga 15 daqiqa takrorlash, yangi mavzu yo‘q.
| Yo‘l | Kuniga | Yiliga (taxminan) | Kutiladigan natija |
|---|---|---|---|
| Asosiy | 60 daqiqa | 300–350 soat | A1 → B1 |
| Jadal | 100–120 daqiqa | 500–600 soat | A1 → B2 |
| Yengil | 30 daqiqa | 150–170 soat | A1 → A2 |
Uchala yo‘l ham ishlaydi. Faqat natijani o‘z vaqtingizga mos kuting. Jadal yo‘lni tanlab, ikkinchi oyda charchab to‘xtagandan ko‘ra, asosiy yo‘lni yil oxirigacha davom ettirish ko‘proq beradi.
Darajalar nimani anglatadi
Yevropa Kengashining CEFR shkalasi darajalarni “nima qila olasiz” orqali ta’riflaydi. Qisqa mazmuni:
| Daraja | Siz nima qila olasiz |
|---|---|
| A1 | Tanish kundalik iboralarni tushunasiz, o‘zingizni tanishtirasiz, suhbatdosh sekin gapirsa oddiy savol-javob qilasiz |
| A2 | Oila, xarid, ish kabi yaqin mavzulardagi gaplarni tushunasiz, oddiy odatiy vaziyatlarda ma’lumot almashasiz |
| B1 | Tanish mavzudagi aniq nutqning asosiy fikrini tushunasiz, safarda ko‘p vaziyatni hal qilasiz, tajriba va rejani tushuntirasiz |
| B2 | Murakkab matnning asosiy g‘oyasini, o‘z sohangizdagi texnik muhokamani tushunasiz, ona tili egasi bilan zo‘riqmasdan gaplashasiz |
Har chorak nazorati aynan shu tavsiflarga qurilgan.
Yil uchun maqsadni inglizcha ayting
Yo‘l boshida kichik g‘alaba: maqsadingizni hozirning o‘zida inglizcha ayting. Masalan: I have set a goal: I want to reach B2 by next October. I dream of studying in Germany. I won’t give up.
12 oylik yo‘l xaritasi
Quyidagi xarita jadal yo‘l uchun. Asosiy yo‘lda har bosqichni taxminan 1,5 baravar uzoqroq o‘tasiz va 12-oyda B1 ni mustahkamlaysiz.
| Oy | Asosiy grammatika | Lug‘at va mavzular | Gapirish vazifasi |
|---|---|---|---|
| 1 | to be, Present Simple, savol tuzish | O‘zingiz, oila, ish, kun tartibi | 1 daqiqa o‘zingiz haqingizda |
| 2 | Present Continuous, there is/are, can | Uy, shahar, ovqat, xarid | Yo‘l so‘rash, do‘konda xarid |
| 3 | Past Simple (to‘g‘ri va noto‘g‘ri fe’llar) | Dam olish, sayohat, o‘tgan hafta | Kechagi kun haqida 1,5 daqiqa |
| 4 | going to, will, sifat darajalari | Rejalar, ob-havo, sog‘liq | Hafta oxiri rejasini tushuntirish |
| 5 | Present Perfect, have to/must | Tajriba, ish vazifalari | “Hayotimda qilgan ishlar” hikoyasi |
| 6 | Past Continuous, bog‘lovchilar | Voqealar, kino, kitob | 2 daqiqalik hikoya |
| 7 | Modal fe’llar (should, might), 1-shart gaplar | Maslahat, muammo va yechim | Do‘stga maslahat berish |
| 8 | Passive voice, relative clauses | Texnologiya, ta’lim, shahar muammolari | Fikr bildirish: sabab + misol |
| 9 | Present Perfect Continuous, reported speech | Ish va karyera, yangiliklar | Maqolani qayta aytib berish |
| 10 | 2-shart gaplar, gerund va infinitive | Jamiyat, atrof-muhit | Ikki tomonni taqqoslash |
| 11 | 3-shart gaplar, murakkab bog‘lovchilar | Sohangizdagi mavzular | 3 daqiqalik taqdimot |
| 12 | Takrorlash, xatolar ustida ishlash | Yil davomida yig‘ilgan shaxsiy lug‘at daftari | 10 daqiqalik erkin suhbat |
Oylar orasidagi o‘tishlar uchun alohida batafsil rejalar bor: A2 dan B1 gacha va B1 dan B2 gacha.
Haftalik jadval: kuniga 100 daqiqa
Vaqtni bir joyga to‘plash shart emas: 60 daqiqa ertalab yoki kechqurun, 40 daqiqa yo‘lda va tushlikda.
| Kun | Asosiy blok (60 daq) | Qo‘shimcha blok (40 daq) |
|---|---|---|
| Dushanba | Yangi grammatika + 10 ta o‘z gapingiz | Tinglash: 1 epizod, 10 ta yangi so‘z |
| Seshanba | O‘qish: 1 matn, asosiy fikrni yozish | So‘z takrorlash + gapda ishlatish |
| Chorshanba | Yangi grammatika davomi + dialog | Tinglash va shadowing |
| Payshanba | Yozish: 150–200 so‘z, tekshirish, qayta yozish | So‘z takrorlash |
| Juma | Suhbat: sherik, club yoki AI (30 daq) + xatolar tahlili | Tinglash |
| Shanba | Haftaning mavzulari bo‘yicha 3 daqiqalik yozuv, tahlil | O‘qish: yengil matn yoki graded reader |
| Yakshanba | Dam | — |
Yil davomida uchraydigan to‘siqlar
- B1 dagi “plato”. Taxminan 6–8-oylarda o‘sish sekinlashgandek tuyuladi: siz ko‘p narsani tushunasiz, lekin gapingiz o‘zgarmaydi. Bu bosqichda yangi so‘z emas, yangi vazifa kerak: bahs, taqdimot, qayta aytib berish. Diagnostika uchun plato qo‘llanmasini ko‘ring.
- Yoz va issiq. Iyul-avgustda ko‘pchilik to‘xtaydi. Shu oylarga ikkita yengil haftani qo‘ying va o‘rnini yengil formatlar bilan to‘ldiring: serial, podkast.
- Ramazon va bayramlar. Iftordan keyin vaqt kamayadi. Asosiy blokni saharlikdan keyingi yoki tushlik vaqtiga ko‘chiring.
- Imtihon bosimi. Agar yil oxirida milliy sertifikat yoki IELTS rejalashtirgan bo‘lsangiz, oxirgi 8–10 haftani imtihon formatiga bering. Tayyorgarlik tartibi CEFR imtihoniga mustaqil tayyorlanish sahifasida.
Chorak nazorati: 4 ta vazifa
Har chorak oxirida (3, 6, 9 va 12-oy) bir kunni nazoratga ajrating. Vazifalar bir xil, faqat mavzu qiyinlashadi.
- 1. Gapirish. Telefonga yozib oling. 3-oy: kechagi kuningiz (1 daqiqa). 6-oy: esda qolgan safar (2 daqiqa). 9-oy: “Onlayn ta’lim yaxshimi?” (2 daqiqa, fikr + sabab). 12-oy: sohangizdagi muammo va yechim (3 daqiqa).
- 2. Tinglash. Darajangizdan biroz yuqori 3–5 daqiqalik audio. Bir tinglashdan keyin 5 ta asosiy fikrni yozing, keyin transkript bilan tekshiring.
- 3. Yozish. 3-oy: 80 so‘zlik xabar do‘stga. 6-oy: 120 so‘zlik hikoya. 9-oy: 180 so‘zlik fikr. 12-oy: 250 so‘zlik esse.
- 4. O‘qish. Darajangizga mos maqola yoki hikoyaning bir sahifasi. Lug‘atsiz asosiy g‘oyani ayting, keyin notanish so‘zlarni sanang.
Har vazifani 0–2 ball bilan baholang: 0 — bajara olmadim yoki juda ko‘p to‘xtadim, 1 — bajardim, lekin qiynaldim, 2 — bemalol bajardim.
Chorak nazorati: baholash kaliti
- 7–8 ball: chorak maqsadi bajarildi. Keyingi chorak mavzulariga o‘ting.
- 5–6 ball: asosiy qismi bor, bitta ko‘nikma orqada. 0 yoki 1 olgan vazifani keyingi chorakda haftasiga 2 marta alohida mashq qiling.
- 3–4 ball: tezlik darajadan oshib ketgan. Keyingi chorakning birinchi oyini shu chorak mavzularini takrorlashga bering.
- 0–2 ball: muammo odatda soatda. Bir oy davomida haqiqiy daqiqalaringizni yozib boring: rejada 100, amalda 30 bo‘lsa, asosiy yo‘ldan emas, yengil yo‘ldan boshlang.
Tinglash vazifasida 5 fikrdan 3 tasini topsangiz, bu 1 ball; 5 tasini topsangiz, 2 ball. O‘qishda bir sahifada 8 tadan ko‘p notanish so‘z chiqsa, material hali qiyin: pastroq darajadagisini oling.
Bir yilni qanday boshlash kerak
Bir yil uzoq tuyuladi, lekin u 52 ta oddiy haftadan iborat. Birinchi 12 hafta uchun alohida, batafsilroq jadval 3 oylik rejada bor: yilning birinchi choragini o‘shandan o‘ting, keyin shu xaritaga qayting.
Jadvaldagi juma kungi suhbat va chorak nazoratidagi gapirish vazifasini BandMate ilovasida bajarish mumkin: Bandi bilan mavzu bo‘yicha gaplashasiz, darajangizga mos darslar va talaffuz bo‘yicha fikr olasiz. Ilova rasmiy daraja bermaydi, lekin 3-oydagi yozuvingizni 12-oydagisi bilan solishtirish uchun yaxshi joy.
Bugun kalendarga to‘rtta sanani yozing: har chorakning oxirgi shanbasi. Ular — yilingizning nazorat nuqtalari.
Manbalar
- Cambridge English: Guided learning hours — har daraja uchun taxminiy soatlar.
- Council of Europe: CEFR umumiy shkalasi — A1–B2 tavsiflari.
