Yaxshi dialog to‘rt qismdan iborat: ochilish (salom va suhbat sababi), savol-javob (asosiy ma’lumot), davom ettirish (munosabat, tafsilot, qaytma savol) va yakun (kelishuv va xayrlashish). Maktab vazifasi uchun odatda ikki kishi, bitta mavzu va 8–12 qator yetarli: har bir ishtirokchi kamida 4 marta gapiradi, har bir savolga mos javob beriladi.
Tez natija: pastdagi shablonni oling, bo‘sh joylarni o‘zingiz haqingizdagi ma’lumot bilan to‘ldiring va sherigingiz bilan ovoz chiqarib o‘qing. Birinchi dialogingiz 10 daqiqada tayyor bo‘ladi.
Dialogning 4 qismi va har biri uchun iboralar
| Qism | Vazifasi | Iboralar |
|---|---|---|
| 1. Ochilish | Salom, hol-ahvol, suhbat sababi | Hi, Aziz! How’s it going? / Listen, I wanted to ask you something. / Have you got a minute? |
| 2. Savol-javob | Asosiy ma’lumot: kim, nima, qachon, qayerda, nega | What are you doing on Saturday? / Where is it? / How much does it cost? |
| 3. Davom ettirish | Munosabat + tafsilot + qaytma savol | Really? That sounds fun! / Oh no, what happened? / What about you? |
| 4. Yakun | Kelishuv, rahmat, xayr | So, see you at six? / Thanks, that really helps. / Bye! See you tomorrow. |
Ko‘p o‘quvchilar 2-qismni yozadi-yu, 3-qismni unutadi. Natijada dialog so‘roqqa o‘xshab qoladi: savol, javob, savol, javob. Tirik suhbatda odamlar javobga munosabat bildiradi: Really?, Lucky you!, That’s a shame. Shu bitta so‘z dialogni jonlantiradi. Savollarni to‘g‘ri tuzishni ingliz tilida savol tuzish sahifasida takrorlab oling.
6 qadamda o‘z dialogingizni yozing
- Vaziyatni belgilang. Kim gaplashyapti, qayerda va har birining maqsadi nima? Masalan: Ikki sinfdosh, maktab yo‘lagida; biri shanba kuni futbolga taklif qilmoqchi.
- O‘zbekcha skelet yozing. Har bir qatorga bitta fikr: “A salom beradi → B javob beradi → A taklif qiladi → B vaqtni so‘raydi…”
- Iboralarni tanlang. Har bir qism uchun yuqoridagi jadvaldan bittadan ibora oling.
- Inglizcha yozing. Bir qator — bir-ikki qisqa gap. Uzun monolog yozmang.
- Kichik muammo qo‘shing. Vaqt to‘g‘ri kelmaydi, chipta tugagan, yomg‘ir yog‘yapti. Muammo bor dialog qiziqroq va tabiiyroq.
- Ovoz chiqarib o‘qing. Og‘izda noqulay aylanadigan gapni soddalashtiring, keyin grammatikani pastdagi ro‘yxat bo‘yicha tekshiring.
To‘ldiriladigan shablon: do‘stlar suhbati
A: Hi, ___! How are you?
B: I’m ___, thanks. And you?
A: Not bad. Listen, are you free on ___?
B: I think so. Why?
A: I’m going to ___. Would you like to come?
B: Sounds great! What time?
A: At ___. We can meet at ___.
B: Hmm, ___ is a bit early for me. How about ___?
A: OK, no problem.
B: Great. Should I bring anything?
A: Maybe ___.
B: Perfect. See you on ___!
Bu shablonda to‘rt qism ham bor: 1–2 qatorlar ochilish, 3–7 savol-javob, 8–11 muammo va kelishuv, 12 yakun.
Shablon: xizmat ko‘rsatish suhbati (do‘kon, kassa, qabulxona)
A (xodim): Good morning. How can I help you?
B (mijoz): Hi. I’d like ___, please.
A: Sure. Which ___ would you like?
B: ___, please. How much is it?
A: It’s ___.
B: Can I pay by ___?
A: Yes, of course. Here you are.
B: Thank you. Have a nice day!
3 namuna maktab vazifasi uchun
1-namuna (A2): dam olish kunlari rejasi
Nodira: Hi, Madina! How are you?
Madina: I’m fine, thanks. And you?
Nodira: Great. Are you free on Sunday?
Madina: Yes, I am. Why?
Nodira: My family is going to Chorvoq. Would you like to come with us?
Madina: Really? I’d love to! What time are you leaving?
Nodira: At eight in the morning.
Madina: Oh, that’s early. But OK! Should I bring anything?
Nodira: Maybe some fruit and a hat. It’s going to be sunny.
Madina: No problem. I’ll ask my mum tonight and call you.
Nodira: Perfect. Talk to you later!
Madina: Bye!
Nima yaxshi: reja uchun going to, munosabat (Really? I’d love to!), kichik muammo (that’s early) va aniq kelishuv bor.
2-namuna (A2): kutubxonada
Librarian: Good afternoon. Can I help you?
Jasur: Yes, please. I’m looking for a book about space for my project.
Librarian: For which class?
Jasur: For the seventh grade.
Librarian: Let me see… We have two. This one has lots of pictures, and this one is longer.
Jasur: Can I take both?
Librarian: Yes, but only for one week.
Jasur: That’s fine. My project is due on Friday.
Librarian: Here you are. Please don’t forget your library card next time.
Jasur: Sorry, I won’t. Thank you very much!
Nima yaxshi: rollar aniq, har bir savolga mos javob, oxirida muloyim yakun.
3-namuna (B1): maktabda daraxt ekish haqida fikr
Laylo: Have you heard? Our class is going to plant trees next week.
Bekzod: Yes, the teacher told us. To be honest, I’m not sure it’s a good idea.
Laylo: Why not? Tashkent needs more green areas.
Bekzod: I agree, but who’s going to water them in summer? Last year a lot of young trees dried up.
Laylo: That’s a fair point. Maybe each student could look after one tree.
Bekzod: That could work. We could make a timetable for the holidays.
Laylo: Exactly! Let’s suggest it to the teacher tomorrow.
Bekzod: OK, you talk, and I’ll write the timetable.
Laylo: Deal!
Nima yaxshi: ikki xil fikr, sabab, yon berish (That’s a fair point) va yechim. Rozilik va e’tirozni ifodalash uchun ko‘proq variantlar fikr bildirish inglizcha sahifasida.
Topshirishdan oldin tekshirish: 8 mezon
Bu rasmiy baholash jadvali emas, o‘zingizni tekshirish ro‘yxati. O‘qituvchingizning aniq talablarini (qator soni, mavzu, yozma yoki og‘zaki) alohida so‘rang.
| Mezon | Savol | 0–2 ball |
|---|---|---|
| Mavzu | Dialog topshiriqdagi mavzuga to‘liq mosmi? | |
| Tuzilish | To‘rt qism ham bormi? | |
| Muvozanat | Ikkala ishtirokchi deyarli teng gapiryaptimi? | |
| Savol-javob | Do you…? ga Yes, I do kabi mos javob berilganmi? | |
| Zamon | Reja uchun going to, o‘tgan ish uchun Past Simple ishlatilganmi? | |
| Tabiiylik | Kamida uchta munosabat so‘zi bormi (Really?, Great!)? | |
| Imlo va format | Har bir gapiruvchi yangi qatordan, ismdan keyin ikki nuqta bilan yozilganmi? | |
| Og‘zaki | Dialogni qog‘ozga qaramasdan o‘ynay olasizmi? |
13–16 ball: topshirishga tayyor. 9–12: bitta-ikkita qismni kuchaytiring. 8 va undan kam: 6 qadamga qaytib, skeletdan boshlang.
Dialog yozishda o‘zbekchadan ko‘chib o‘tadigan xatolar
| Xato | To‘g‘ri | Izoh |
|---|---|---|
| How are you? — Thank you, good. | Fine, thanks. And you? | Javobda holat birinchi aytiladi. |
| Do you like football? — Yes, I like. | Yes, I do. | Yes/No javobida yordamchi fe’l takrorlanadi. |
| Tomorrow I go to cinema. | I’m going to the cinema tomorrow. | Reja uchun going to yoki Present Continuous. |
| What is your hobby? har bir dialogda | What do you do in your free time? | Savollarni xilma-xil qiling. |
| Goodbye. (birdan) | OK, I have to go. See you tomorrow! | Yakundan oldin signal. |
| Bir qatorda 5 ta gap | 1–2 gap, keyin navbat | Dialog — navbatma-navbat. |
Mashq: qatorlarni to‘g‘ri tartibga keltiring
Quyidagi 8 qatordan dialog tuzing. Birinchisi — c.
- a. Sure. Is five o’clock OK?
- b. Great, see you there!
- c. Hi, Timur! Have you got a minute?
- d. Can you help me with my English homework today?
- e. Five is perfect. Where shall we meet?
- f. Yes, of course. What’s up?
- g. At the library, near the entrance.
- h. Thanks a lot! (b dan oldin)
Keyin 3-qismni kuchaytiring: Timurning a javobi boshiga bitta munosabat gapi qo‘shing.
Javoblar
To‘g‘ri tartib: c → f → d → a → e → g → h → b.
Munosabat gapiga namuna: Oh, I had the same homework last year. It’s not too hard. Sure. Is five o’clock OK? Munosabat gapi Timurning shunchaki rozi bo‘lmay, suhbatga qo‘shilayotganini ko‘rsatadi.
Dialogingizni Bandi bilan sinab ko‘ring
Qog‘ozdagi dialog to‘g‘ri bo‘lishi mumkin, lekin ovozda noqulay eshitiladi. BandMate ilovasida Bandiga dialogingizdagi vaziyatni aytib, B rolini o‘ynashni so‘rang, siz esa A rolida yozganlaringizni ayting. Bandi kutilmagan savol bersa, uni dialogingizga qo‘shing: dialog shu tarzda tabiiylashadi. Tayyor namunalarni ko‘proq ko‘rish uchun ingliz tilida dialoglar to‘plamini, suhbatni boshlash uchun g‘oyalarni esa inglizcha conversation starters sahifasini oching.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


