Eslatma: Present Continuous am/is/are + fe’l-ing shaklida yasaladi va ayni damda yoki shu kunlarda davom etayotgan ishni bildiradi (She is sweeping the floor). Know, want, like, belong kabi holat fe’llari esa odatda -ing olmaydi. Qoidaning o‘zi, -ing imlosi va beshta vazifasi Present Continuous qoidasi sahifasida.
Bu sahifada 35 ta topshiriq to‘rt bosqichda: rasmga qarab gap tuzish, qavsdagi fe’l, holat fe’llari tuzog‘i va Present Simple bilan aralash tanlash. Javoblar va izohlar oxirida. Uchinchi va to‘rtinchi bosqich eng qiyini: aynan shu yerda o‘zbekcha “-yapti” qo‘shimchasi ko‘pchilikni chalg‘itadi.
1-bosqich: rasmga qarab ayting, u hozir nima qilyapti (1–8)
Har rasm ostidagi so‘zlardan Present Continuous gap tuzing. Avval ovoz chiqarib ayting, keyin yozing.








2-bosqich: qavsdagi fe’l (9–16)
Fe’lni Present Continuous shaklida yozing: darak, inkor yoki so‘roq.
- 9. Turn the TV down — Dad ______ (talk) to a client on the phone.
- 10. Look! Those boys ______ (swim) in the canal again.
- 11. I ______ (write) my CV, so I can’t come out now.
- 12. Where are you? We ______ (sit) at the table by the window.
- 13. Farrukh ______ (not / answer) his phone. Maybe he’s driving.
- 14. ______ your parents ______ (stay) with you this week?
- 15. More and more people in Tashkent ______ (use) electric cars.
- 16. Why ______ you ______ (laugh)? What’s so funny?
3-bosqich: holat fe’llari tuzog‘i (17–25)
To‘g‘ri shaklni tanlang: Present Simple yoki Present Continuous. Ba’zi fe’llar ikki ma’noli, ehtiyot bo‘ling.
- 17. I ______ (need) a charger. Do you have one?
- 18. This bag ______ (belong) to Dilnoza.
- 19. ______ you ______ (know) the way to Mustaqillik Square?
- 20. We ______ (have) dinner right now. Can I call you back?
- 21. Kamron ______ (have) three brothers.
- 22. What ______ you ______ (think) about the new metro station?
- 23. Quiet, please — I ______ (think).
- 24. The somsa ______ (smell) wonderful.
- 25. I ______ (not / believe) this story.
4-bosqich: Present Simple yoki Present Continuous (26–35)
- 26. Nodira usually ______ (take) the metro, but this week she ______ (walk) because the station is closed.
- 27. My brother ______ (work) at IT Park. At the moment he ______ (build) a delivery app.
- 28. The Afrosiyob train ______ (leave) Tashkent at 8 a.m. every day.
- 29. “What ______ you ______ (do)?” — “I’m a nurse.”
- 30. “What ______ you ______ (do)?” — “I’m ironing my shirt for the wedding.”
- 31. It ______ (rain) a lot in spring, but today the sun ______ (shine).
- 32. Why ______ you ______ (wear) a coat? It’s 30 degrees outside!
- 33. I ______ (not / usually / drink) coffee, but I ______ (drink) one now because I’m so tired.
- 34. Listen! Somebody ______ (play) the doira next door.
- 35. Grandpa ______ (always / lose) his glasses! Every day we look for them.
Javoblar va izohlar
1-bosqich
1 — He is brushing his teeth. 2 — He is taking out the rubbish. 3 — She is listening to music. 4 — She is reading a book. 5 — He is typing on his laptop. 6 — She is walking with her bag. 7 — He is going to school. 8 — She is washing the dishes.
- 2 va 5. Take va type oxiridagi -e tushadi: taking, typing.
- 3. Listen dan keyin to kerak: listening to music. Listening music — ko‘p uchraydigan xato.
- Qisqa shakllar ham to‘g‘ri: He’s brushing, She’s reading. Og‘zaki nutqda aynan shular ishlatiladi.
2-bosqich
9 — is talking; 10 — are swimming; 11 — am writing; 12 — are sitting; 13 — isn’t answering; 14 — Are … staying; 15 — are using; 16 — are … laughing.
- 10 va 12. Bitta unli + bitta undosh bilan tugagan qisqa fe’lda undosh ikkilanadi: swimming, sitting. Writing da esa -e tushadi, undosh ikkilanmaydi.
- 14. Mehmonlar vaqtincha turibdi, doim emas: shuning uchun davomli shakl.
- 15. Bu “ayni damda” emas, sekin-asta bo‘layotgan o‘zgarish. Present Continuous o‘zgarish va tendensiya uchun ham ishlatiladi.
3-bosqich
17 — need; 18 — belongs; 19 — Do … know; 20 — are having; 21 — has; 22 — do … think; 23 — am thinking; 24 — smells; 25 — don’t believe.
- 17, 18, 19, 25. Need, belong, know, believe holatni bildiradi, harakatni emas. O‘zbekchada “kerak bo‘lyapti”, “bilyapman” deyish mumkin, inglizchada I’m needing, I’m knowing xato.
- 20 va 21. Have “ovqatlanmoq” ma’nosida harakat, -ing oladi: having dinner. “Ega bo‘lmoq” ma’nosida holat: has three brothers.
- 22 va 23. Think “fikrim shunday” ma’nosida holat: What do you think? “O‘ylab turibman” ma’nosida jarayon: I’m thinking.
- 24. Smell “hidi bor” ma’nosida holat. Oshxonada kimdir somsani hidlab ko‘rayotgan bo‘lsa, She’s smelling the somsa bo‘lardi.
4-bosqich
- 26. takes / is walking. Usually — odat, this week — vaqtinchalik o‘zgarish.
- 27. works / is building. Doimiy ish joyi va hozirgi loyiha.
- 28. leaves. Poyezd jadvali — Present Simple, hatto gapda kelajak ma’nosi bo‘lsa ham.
- 29. do you do. What do you do? kasbni so‘raydi. Buni “Nima qilyapsan?” deb tushunish klassik chalkashlik.
- 30. are you doing. Ayni paytdagi harakat haqida savol.
- 31. rains / is shining. Umumiy ob-havo va bugungi holat.
- 32. are you wearing. Hozir ustingizda nima borligi haqida doim davomli shakl: I’m wearing a coat.
- 33. don’t usually drink / am drinking. Usually inkorda don’t dan keyin turadi.
- 34. is playing. Listen! va Look! dan keyin deyarli doim Present Continuous keladi.
- 35. is always losing. Always + davomli shakl asabga tegadigan odatni bildiradi. Grandpa always loses his glasses ham grammatik jihatdan to‘g‘ri, lekin undagi norozilik ohangi kuchsizroq.
Natijani baholang
Har to‘g‘ri javobga 1 ball. 26, 27, 31 va 33-bandlarda ikkala bo‘sh joy ham to‘g‘ri bo‘lsagina ball bering.
| Ball | Nima degani | Keyingi qadam |
|---|---|---|
| 31–35 | Ikkala hozirgi zamonni ajrata olasiz | Endi o‘tgan zamondagi juftlikka o‘ting: Past Continuous mashqlari |
| 24–30 | Shakl tayyor, tanlashda adashasiz | Present Simple va Present Continuous farqi jadvalini ko‘rib, 4-bosqichni qayta ishlang |
| 15–23 | Holat fe’llari hali chalkash | 3-bosqichdagi to‘qqiz fe’lning har biri bilan o‘zingiz bittadan gap tuzing |
| 0–14 | Asosiy shakl hali o‘rnashmagan | Qoida sahifasiga qayting, keyin 1–2-bosqichdan boshlang |
Agar 3-bosqichda xato ko‘p bo‘lsa, yolg‘iz emassiz. Bu “-yapti” odatidan keladi: o‘zbekchada deyarli har qanday fe’l hozirgi paytda “-yapti” oladi (tushunyapman, yoqyapti, bilyapman), inglizchada esa holat fe’llari bu shaklga kirmaydi. Shu sababli I am understanding you kabi gaplar ko‘p eshitiladi. Present Simple bilan alohida mashq kerak bo‘lsa, Present Simple mashqlari sahifasida yana 40 ta topshiriq bor.
Hozir nima qilayotganingizni Bandiga aytib bering
Bu zamon eng ko‘p telefonda va xabarlarda kerak bo‘ladi: “Qayerdasan? Nima qilyapsan?” BandMate ilovasida Bandi bilan shunday qisqa suhbatlarni ovoz chiqarib mashq qilasiz: u savol beradi, siz javob berasiz, keyin ilova am/is/are tushib qolgan yoki holat fe’liga -ing qo‘shilgan joylarni ko‘rsatadi. Bu sun’iy intellekt fikri, rasmiy baho emas. Hoziroq sinab ko‘ring: xonangizdagi uch kishi yoki narsa haqida ayni damda nima bo‘layotganini uchta gapda ayting.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


