Инглизча «раҳмат» — Thank you ёки қисқароқ Thanks. Унга You're welcome ёки No problem деб жавоб берилади. «Кечирасиз» эса вазиятга қараб учта сўз бўлади: бегона одамдан бирор нарса сўрашдан олдин Excuse me, хато қилганда ёки бировни туртиб юборганда Sorry, гапни эшитмай қолганда Sorry? ёки Pardon? Узрга эса That's OK ёки No worries деб жавоб берасиз.
Шу бешта жуфтликни билсангиз, кундалик вазиятларнинг кўпчилигида хушмуомала эшитиласиз. Қуйида ҳар бирининг расмий ва норасмий вариантлари, ўзбекчадан таржима қилганда чиқадиган хатолар, учта диалог ва жавобли машқ бор.
Битта «кечирасиз» — учта инглизча сўз
Ўзбек тилида «кечирасиз» ҳам узр, ҳам мурожаат, ҳам қайта сўраш учун ишлатилади. Инглизчада бу вазифалар бўлинган:
| Вазият | Ўзбекча | Инглизча | Мисол |
|---|---|---|---|
| Бегонага мурожаат қилишдан олдин | Кечирасиз, … | Excuse me, … | Excuse me, is this seat free? |
| Йўл бўшатишни сўраш | Кечирасиз, ўтиб олай | Excuse me | Excuse me, can I get past? |
| Хато қилдингиз, бировга тегиб кетдингиз | Кечирасиз, узр | Sorry | Oh, sorry! Are you OK? |
| Эшитмай қолдингиз | Кечирасиз, нима дедингиз? | Sorry? / Pardon? | Sorry? Could you say that again? |
| Хафа бўлган одамга ҳамдардлик | Афсусдаман | I'm sorry to hear that | I'm sorry to hear about your grandfather. |
Энг кўп учрайдиган хато — бегона одамга гапни Sorry билан бошлаш. Британияда буни ҳам эшитасиз, лекин ўрганувчи учун оддий қоида ишончлироқ: ҳали ҳеч нарса қилмаган бўлсангиз — Excuse me, аллақачон бирор нарса қилиб қўйган бўлсангиз — Sorry.
Охирги қатор ҳам муҳим. I'm sorry to hear that узр эмас, «эшитиб хафа бўлдим» дегани. Дўстингиз касал бўлганини айтса, I'm sorry дейиш табиий: бу айб бўйнига олиш эмас, ҳамдардлик.
Миннатдорчилик: оддийдан расмийгача
Қайси иборани танлаш кимга гапираётганингиз ва ёрдам қанчалик катта бўлганига боғлиқ.
| Ибора | Қачон | Мисол ва таржима |
|---|---|---|
| Thanks. | Дўст, ҳамкасб, дўкондаги кичик ёрдам | Thanks, see you tomorrow. — Раҳмат, эртага кўришамиз. |
| Thank you. | Ҳар қандай вазият, энг хавфсиз вариант | Thank you, that's all. — Раҳмат, бошқа ҳеч нарса керак эмас. |
| Thanks a lot. | Норасмий, кучлироқ | Thanks a lot for the lift. — Уйгача олиб келганингиз учун катта раҳмат. |
| Thank you so much. | Самимий, катта ёрдам учун | Thank you so much for coming to our wedding. — Тўйимизга келганингиз учун жуда катта раҳмат. |
| Thank you for + от / -ing | Нима учун раҳмат айтаётганингизни айтиш | Thank you for your help. Thank you for waiting. — Ёрдамингиз учун раҳмат. Кутганингиз учун раҳмат. |
| That's very kind of you. | Кимдир таклиф қилганда ёки совға берганда | You made plov for us? That's very kind of you. — Биз учун ош дамладингизми? Жуда меҳрибонсиз. |
| I really appreciate it. | Ёрдамнинг қадрини таъкидлаш | You fixed my laptop in one evening. I really appreciate it. — Ноутбукимни бир кечада тузатдингиз, жуда миннатдорман. |
| I'm very grateful for… | Расмий, хатда ёки нутқда | I'm very grateful for your support this year. — Шу йил қўллаб-қувватлаганингиз учун жуда миннатдорман. |
Кичик изоҳ: Thank сўзининг бошидаги TH ўзбек тилида йўқ товуш. Уни «сенк» ёки «танк» деб айтиш кўп учрайди. Тил учини тишлар орасига қўйиб, ҳаво чиқаринг. Бу ва бошқа қийин товушлар инглизча талаффуз саҳифасида машқлари билан берилган.
Раҳматга қандай жавоб берилади
Ўзбекча «арзимайди», «ҳечқиси йўқ» деган жавобларнинг инглизча муқобиллари:
- You're welcome. — Арзимайди. Энг кенг тарқалган, ҳар қандай вазиятда тўғри.
- No problem. — Ҳечқиси йўқ. Норасмий, дўстлар ва ҳамкасблар орасида.
- Not at all. — Ҳеч гап эмас. Британча, хушмуомала.
- My pleasure. / It was a pleasure. — Мен учун хурсандчилик. Меҳмонхона, ресторан ва расмий вазиятларда кўп эшитилади.
- Any time. — Ҳар доим хизматингиздаман. Дўстга: «яна керак бўлса, айтавер».
- Don't mention it. — Гапирманг ҳам. Бироз эскича, лекин тўғри.
Ўзбекчадан сўзма-сўз таржима қилганда иккита хато чиқади. Биринчиси — «арзимайди» ни Nothing деб айтиш. Бу инглизчада жавоб бўлмайди. It was nothing дейиш мумкин, аммо ёлғиз Nothing эмас. Иккинчиси — Thank you га Thank you too деб қайтариш. Бу фақат иккала томон ҳам бир-бирига раҳмат айтишга асоси бўлганда тўғри: сотувчи сизга, сиз сотувчига.
Узр сўраш: кичик хатодан жиддий вазиятгача
| Ибора | Қачон | Мисол ва таржима |
|---|---|---|
| Sorry! | Кичик хато, туртиб юбориш | Sorry, wrong number. — Кечирасиз, нотўғри рақам терибман. |
| I'm so sorry. | Жиддийроқ хато | I'm so sorry, I forgot your birthday. — Жуда узр, туғилган кунингизни унутибман. |
| Sorry I'm late. | Кечикканда | Sorry I'm late, the metro was very slow. — Кечикканим учун узр, метро жуда секин юрди. |
| Sorry for / about + от | Нима учун узр сўраётганингиз | Sorry about the noise last night. — Кеча кечаси шовқин бўлгани учун узр. |
| Sorry to bother you, but… | Бандликни бузаётганда | Sorry to bother you, but could you help me with this form? — Безовта қилганим учун узр, шу анкетада ёрдам бера оласизми? |
| My mistake. / My fault. | Хатони бўйнига олиш | My mistake, I sent you the wrong file. — Менинг хатом, сизга бошқа файл юборибман. |
| I didn't mean to… | Атайлаб қилмаганингизни айтиш | I didn't mean to upset you. — Сизни хафа қилмоқчи эмас эдим. |
| I apologise for… | Расмий, иш хатида | I apologise for the delay in my reply. — Жавобим кечикканидан узр сўрайман. |
Ўзбек тилида кечиккан одам «Кечирасиз, кечикдим» дейди. Инглизчага бу Sorry, I'm late ёки Sorry I'm late бўлиб ўтади. I am sorry for late эса нотўғри: late сифат, унинг олдида от ёки being керак — Sorry for being late.
Узрга жавоб
- That's OK. / That's all right. — Ҳечқиси йўқ.
- No worries. — Ташвишланманг. Норасмий.
- Don't worry about it. — Бунга хафа бўлманг.
- Never mind. — Майли, қўйинг. Кичик нарса учун.
- It happens. — Бўлиб туради. Хато одатий эканини айтиш.
Apology accepted («узрингиз қабул қилинди») китобларда учрайди, лекин кундалик ҳаётда совуқ эшитилади. Ундан кўра That's OK денг.
Расмлар билан: 8 ибора
Учта диалог: метро, меҳмон ва иш хати
1. Тошкент метросида. Вагон тўла, сиз эшикка яқинлашмоқчисиз.
Сиз: Excuse me, are you getting off at Chilonzor?
Йўловчи: No, I'm not.
Сиз: Could I get past, please?
Йўловчи: Sure.
Сиз: Oh, sorry! I stepped on your foot.
Йўловчи: That's OK, don't worry about it.
Сиз: Thank you.
2. Уйда чет эллик меҳмон.
Меҳмон: Thank you so much for dinner. The plov was amazing.
Сиз: You're welcome! I'm glad you liked it. Would you like some more tea?
Меҳмон: No, thank you, I'm full. And sorry, I think I spilled some tea on the tablecloth.
Сиз: Never mind, it happens. It will wash out.
3. Ҳамкасбга қисқа хат.
Hi Aziza,
Thank you for sending the report so quickly. I really appreciate it. Apologies for my late reply — I was at a training all day yesterday. I'll send my comments by Friday.
Best wishes,
Rustam
Хатда Apologies for… — I apologise for… нинг қисқароқ, лекин ҳамон расмий шакли. Дўстга эса Sorry for the late reply! етарли. Салом бериш ва хайрлашиш иборалари инглизча саломлашиш саҳифасида, кўчада мурожаат қилиш эса йўл сўраш мавзусида.
Ўзбекча фикрлаганда чиқадиган 6 хато
| Нотўғри | Тўғри | Нима учун |
|---|---|---|
| Sorry, where is the bank? | Excuse me, where is the bank? | Ҳали ҳеч нарса қилмагансиз, бу мурожаат |
| Thank you for help. | Thank you for your help. | help олдида эгалик олмоши керак |
| Thanks for you. | Thank you. | Thanks for you — маъносиз калька |
| Nothing. (раҳматга жавоб) | You're welcome. | «Арзимайди» сўзма-сўз таржима қилинмайди |
| I am sorry for late. | Sorry I'm late. / Sorry for being late. | late дан олдин от ёки being керак |
| Excuse me! (бировни туртиб юборгандан кейин) | Sorry! | Хато қилиб бўлгансиз, бу узр |
Машқ: вазиятга мос иборани танланг
Ҳар бир вазият учун битта иборани ёзинг: Excuse me, Sorry, Sorry?, Thank you, You're welcome, That's OK, I'm sorry to hear that.
- 1. Бозорда сотувчидан нарх сўрамоқчисиз.
- 2. Автобусда бировнинг сумкасини тушириб юбордингиз.
- 3. Дўстингиз раҳмат айтди, сиз жавоб берасиз.
- 4. Телефонда шовқин бор, гапни эшитмадингиз.
- 5. Ҳамкасбингиз онаси касалхонада эканини айтди.
- 6. Кимдир сизга эшикни очиб турди.
- 7. Ҳамкасбингиз кечиккани учун узр сўради, сиз жаҳл қилмайсиз.
- 8. Кинотеатрда ўз жойингизга ўтиш учун одамлар олдидан ўтмоқчисиз.
Хатони тузатинг.
- 9. Thank you for help with my homework.
- 10. I'm sorry for late, the traffic was terrible.
Жавоблар
1 — Excuse me. 2 — Sorry. 3 — You're welcome. 4 — Sorry? (ёки Pardon?) 5 — I'm sorry to hear that. 6 — Thank you. 7 — That's OK. 8 — Excuse me.
9 — Thank you for your help with my homework. 10 — Sorry I'm late, the traffic was terrible. (ёки Sorry for being late)
Изоҳ: 2-вазиятда Excuse me дейилса, тинглаган одам сиз энди бирор нарса сўрамоқчисиз деб ўйлайди. 8-вазиятда эса ҳали ҳеч кимни безовта қилмагансиз, шунинг учун Excuse me, ўтиб бўлгач эса Thank you.
Хушмуомала иборалар Банди билан
Бу иборалар ўқиганда осон, лекин жонли суҳбатда оғиздан Sorry ўрнига «кечирасиз» чиқиб кетади. BandMate иловасида Банди билан кундалик вазиятларни — кафе, дўкон, меҳмон кутиш — овоз чиқариб ўйнаб кўришингиз мумкин: у сизга раҳмат айтади, узр сўрайди, сиз эса мос жавоб топасиз. Дарслар ўзбекча тушунтирилади, талаффузингиз бўйича ҳам фикр оласиз. Бошқа тайёр суҳбатлар инглизча диалоглар тўпламида.
BandMate’ни Google’да афзал манба қилинг
