Asosiy farq qaror qachon qabul qilinganida. Be going to — gapirishdan oldin tuzilgan reja yoki ko‘z oldingizdagi dalilga asoslangan bashorat: I’m going to learn Korean (qaror allaqachon bor). Will — gapirayotgan paytda tug‘ilgan qaror, va’da yoki shunchaki fikr: OK, I’ll try (qaror hozir paydo bo‘ldi).
O‘zbekchada bu farqni yaxshi his qilasiz: bormoqchiman yoki boraman deb qo‘yganman — going to; mayli, boraman — will. Rus tilida o‘qiganlar uchun я собираюсь ham going to ga yaqin.
Farq bitta jadvalda
| Vaziyat | Be going to | Will |
|---|---|---|
| Qaror qachon? | Oldindan, gapirishdan avval | Hozir, gapirayotgan paytda |
| Bashorat nimaga asoslangan? | Hozir ko‘rib turgan dalilga | Shaxsiy fikr, tajriba, taxminga |
| Tipik so‘zlar | already decided, plan, look! | I think, probably, maybe, OK then |
| Va’da, taklif, iltimos | ishlatilmaydi | I’ll help. Shall I…? Will you…? |
| O‘zbekcha mos shakl | -moqchiman, -adigan bo‘ldim | mayli, -aman; -sa kerak |
| Misol | We’re going to move to Namangan in May. | Moving is hard. I’ll help you pack. |
Yasalishi ham farq qiladi. Going to da be shaxsga qarab o‘zgaradi: I am, she is, they are going to. Will esa hamma shaxsda bir xil. Inkor: I’m not going to / I won’t. So‘roq: Are you going to…? / Will you…?
Birinchi savol: qaror qachon tug‘ildi?
Nigora va Sherzod yakshanba kuni haqida gaplashyapti:
A: What are your plans for Sunday?
B: I’m going to clean the flat. I’ve already bought all the cleaning stuff. (reja: xarid ham qilingan)
A: Oh, I’m going to visit my grandmother in Chirchiq. (reja)
B: Chirchiq? Then I’ll come with you! I haven’t been there for ages. (qaror hozir tug‘ildi)
A: Great. But your flat?
B: Hmm. OK, I’ll clean it on Saturday then. (hozir o‘zgargan qaror)
Sherzod birinchi gapida going to ishlatdi, chunki tozalash rejasi oldindan bor edi. Suhbat davomida yangi qaror qabul qilgach, will ga o‘tdi. Bitta odam bir necha daqiqa ichida ikkalasini ishlatishi tabiiy.
Ikkinchi savol: bashoratga dalil bormi?
Bashoratda ham farq bor. Ko‘z oldingizda belgi ko‘rinsa, going to:
- Look at those clouds. It’s going to rain. — Anavi bulutlarga qarang. Yomg‘ir yog‘adi.
- Watch out! That glass is going to fall. — Ehtiyot bo‘ling! Stakan tushib ketadi.
Faqat o‘zingizning fikringiz yoki tajribangiz bo‘lsa, will:
- I think it will rain this weekend. It always rains when I plan a picnic. — Menimcha, dam olish kunlari yomg‘ir yog‘adi.
- Don’t worry, the exam won’t be too difficult. — Xavotir olmang, imtihon unchalik qiyin bo‘lmaydi.
Ko‘p hollarda bashoratda ikkalasi ham to‘g‘ri, faqat ohang farq qiladi. Going to — “hammasi shunga ketyapti”, will — “men shunday o‘ylayman”. Grammatik testlarda esa dalil ochiq aytilsa, going to kutiladi.





20 juft misol: bir xil mavzu, ikki xil vaziyat
Har juftda birinchi gap going to, ikkinchisi will. Nima uchun farq qilganini qavsdagi izoh ko‘rsatadi.
- 1. I’m going to buy a laptop next month. — Kelasi oy noutbuk olmoqchiman. (pul yig‘yapman, reja)
- 2. This one is cheaper? OK, I’ll buy this one. — Bunisi arzonmi? Mayli, shunisini olaman. (do‘konda qaror)
- 3. We’re going to have plov for Navruz. — Navro‘zda osh qilmoqchimiz. (oila kelishgan)
- 4. There’s no bread. I’ll go to the shop. — Non yo‘q ekan. Do‘konga borib kelaman. (hozir bildim)
- 5. She’s going to apply for a grant this year. — U bu yil grantga hujjat topshirmoqchi. (qaror bor)
- 6. I’m sure she’ll get it. She’s very clever. — Ishonchim komil, oladi. U juda aqlli. (fikr)
- 7. Look at the traffic! We’re going to be late. — Tirbandlikka qarang! Kechikamiz. (dalil)
- 8. Don’t worry, we won’t be late. The film starts at nine. — Xavotir olmang, kechikmaymiz. (taxmin)
- 9. He’s going to study medicine in Tashkent. — U Toshkentda tibbiyot o‘qimoqchi. (reja)
- 10. He’ll be a good doctor one day. — U bir kun yaxshi shifokor bo‘ladi. (fikr)
- 11. I’m going to call the bank tomorrow morning. — Ertaga ertalab bankka qo‘ng‘iroq qilmoqchiman. (rejada bor)
- 12. Your card is blocked? I’ll call the bank for you. — Kartangiz bloklandimi? Bankka men qo‘ng‘iroq qilaman. (taklif)
- 13. The baby is yawning. She’s going to fall asleep. — Chaqaloq esnayapti. Hozir uxlab qoladi. (dalil)
- 14. She’ll sleep better after a bath. — Cho‘miltirilgandan keyin yaxshiroq uxlaydi. (tajriba)
- 15. They’re going to open a new metro station here. — Bu yerda yangi metro bekati ochishmoqchi. (e’lon qilingan reja)
- 16. It will make life easier for everyone. — Bu hammaning hayotini osonlashtiradi. (fikr)
- 17. I’m not going to eat sweets this month. — Bu oy shirinlik yemayman deb qaror qildim. (oldingi qaror)
- 18. I won’t eat any more, thank you. I’m full. — Boshqa yemayman, rahmat. To‘ydim. (hozirgi rad)
- 19. Are you going to watch the match tonight? — Bugun kechqurun o‘yinni ko‘rasizmi? (reja haqida savol)
- 20. Will you watch my bag for a minute? — Sumkamga bir daqiqa qarab turasizmi? (iltimos)
19 va 20-gaplarga e’tibor bering: Are you going to…? birovning rejasini so‘raydi, Will you…? esa ko‘pincha iltimos bo‘lib eshitiladi.
Gonna: og‘zaki nutqdagi going to
Filmlarda va qo‘shiqlarda going to ko‘pincha gonna bo‘lib eshitiladi: I’m gonna call you. Bu norasmiy talaffuz, yozuvda faqat chatda yoki xabarda uchraydi. IELTS Writing, rasmiy xat va imtihon javoblarida to‘liq going to yozing. Speaking’da gonna xato hisoblanmaydi, lekin uni majburan ishlatish ham shart emas.
Yana bir nozik joy: I’m going to go to‘g‘ri gap. Ba’zan o‘rganuvchilar takrordan qochib I’m going to the cinema deydi. Bu ham to‘g‘ri, lekin u Present Continuous (reja) bo‘ladi, going to + fe’l emas.
Qachon ikkalasi ham emas
Do‘stingiz bilan soat va joy kelishilgan uchrashuv uchun inglizlar ko‘pincha Present Continuous ishlatadi: I’m meeting Jasur at the Chorsu metro at six. Jadvalga bog‘liq voqealar uchun Present Simple: The train leaves at 7:40. Kelajakni aytishning barcha oltita usuli ingliz tilida kelasi zamon sahifasida taqqoslangan, will ning o‘z qoidalari va shall esa Future Simple (will) qoidasi sahifasida.
O‘zbek o‘rganuvchilar qiladigan xatolar
| Noto‘g‘ri | To‘g‘ri | Nega |
|---|---|---|
| I going to visit Bukhara. | I’m going to visit Bukhara. | be tushib qolgan |
| She are going to call. | She’s going to call. | be shaxsga mos emas |
| I’m going to visiting my aunt. | I’m going to visit my aunt. | going to dan keyin V1 |
| The phone is ringing. — I’m going to answer it. | I’ll answer it. | qaror hozir tug‘ildi |
| I’ll go to Korea in September. I’ve got my visa. | I’m going to go to Korea in September. | reja, hujjat tayyor |
| Look! The car will crash! | Look! The car’s going to crash! | ko‘z oldidagi dalil |
| Are you going to help me carry this? (iltimos ma’nosida) | Will you help me carry this? | iltimos will bilan |
Birinchi ikki xato o‘zbekchadan: bormoqchiman bitta so‘z, unda “am” ga mos bo‘lak yo‘q. Shuning uchun be esdan chiqadi. Gapni I’m going to bilan boshlashni bitta blok sifatida yodlang.
Mashq: will yoki going to?
Har bir gapga to‘g‘ri shaklni qo‘ying.
- 1. A: We don’t have any milk. B: Really? I ______ (get) some.
- 2. I ______ (start) a new job on Monday. I signed the contract yesterday.
- 3. Look at that man on the ladder! He ______ (fall).
- 4. I think Real Madrid ______ (win) the league this year.
- 5. A: Why are you wearing trainers? B: I ______ (run) in the park.
- 6. A: This box is so heavy. B: Wait, I ______ (help) you.
- 7. My sister ______ (have) a baby in December.
- 8. Don’t tell her the secret. She ______ (tell) everyone!
- 9. A: What colour is the new car? B: I don’t know yet. Maybe I ______ (choose) white.
- 10. A: Have you decided about the course? B: Yes, I ______ (take) the evening one.
Javoblar
- 1. I’ll get — sut yo‘qligini hozir bildi, qaror shu zahoti.
- 2. I’m going to start — shartnoma imzolangan, reja. (I’m starting ham to‘g‘ri.)
- 3. He’s going to fall — ko‘z oldidagi dalil.
- 4. will win — shaxsiy fikr. Is going to win ham mumkin, agar jamoa jadvalda ancha oldinda bo‘lsa.
- 5. I’m going to run — krossovka kiyilgan, reja allaqachon bor.
- 6. I’ll help — taklif, hozirgi qaror.
- 7. is going to have — homiladorlik ko‘rinib turgan dalil.
- 8. She’ll tell / She’s going to tell — xarakteriga ko‘ra fikr (will); agar hozir telefonni olib qo‘ng‘iroq qilmoqchi bo‘lib tursa, going to.
- 9. I’ll choose — maybe va hali qaror yo‘q.
- 10. I’m going to take — qaror oldin qilingan, Yes shuni ko‘rsatadi.
8 tadan ko‘p to‘g‘ri bo‘lsa, qoidani tushungansiz. Keyingi qadam — kelajakdagi aniq paytda davom etadigan harakat: Future Continuous qoidasi.
BandMate bilan mashq
Farqni tez tanlash faqat gapirganda shakllanadi. BandMate ilovasida Bandi sizdan dam olish kunlari va kelasi oy rejalaringizni so‘raydi, siz ovoz chiqarib javob berasiz, darslarda esa kelasi zamon shakllari o‘zbekcha izoh bilan takrorlanadi. Mashq uchun: uchta rejangizni I’m going to… bilan ayting, keyin suhbatdoshingiz taklif qilgan narsaga OK, I’ll… bilan javob bering.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


