SifatlarO‘zbekcha

Bored va boring farqi: -ed va -ing sifatlar qoidasi

Bored yoki boring, interested yoki interesting, tired yoki tiring: his-tuyg‘u va uning sababi. 14 juft sifat, -ed talaffuzi, xatolar va 14 ta mashq javoblari.

Qora charm kurtkali qiz yelkasini qisib, befarq qarab turibdi: the weekend was boring

-ed bilan tugagan sifat odamning his-tuyg‘usini bildiradi: I’m bored — Men zerikdim. -ing bilan tugagani esa shu tuyg‘uni keltirib chiqaradigan narsa yoki odamni tasvirlaydi: The meeting is boring — Majlis zerikarli. Shuning uchun I’m boring deganingizda “Men zerikarli odamman” degan ma’no chiqadi.

Qisqa savol yordam beradi: kim his qilyapti? Odam his qilsa — -ed. Narsa yoki vaziyat his qildirsa — -ing.

O‘zbekcha -gan va -arli bilan eslab qolish

O‘zbek tilida ham xuddi shunday ikki shakl bor, faqat biz buni sezmaymiz:

His qilgan odam (-ed)His qildiradigan narsa (-ing)
zerikkan — boredzerikarli — boring
qiziqqan — interestedqiziqarli — interesting
charchagan — tiredcharchatadigan — tiring
hayratlangan — amazedhayratlanarli — amazing
xavotirda — worriedxavotirli — worrying
uyalgan — embarrasseduyatli, noqulay — embarrassing

Formula: -ed ≈ -gan (menda), -ing ≈ -arli / -li (unda). The book is interesting — kitob qiziqarli; I’m interested in the book — kitobga qiziqyapman.

Muammo boshqa joyda: o‘zbekchada ko‘pincha fe’l ishlatamiz — “zerikdim”, “charchadim”, “qiziqib qoldim”. Inglizchada esa be + sifat kerak: I’m bored, I’m tired. Tarjima paytida -ed va -ing ni tanlash qiyinlashadi. Rus tilidagi “мне скучно” esa ko‘pincha It’s boring for me yoki I’m boring bo‘lib chiqadi; to‘g‘risi — I’m bored.

14 juft sifat: to‘liq jadval

-ed (his)-ing (sabab)Misol
boredboringI’m bored. This TV show is boring.
interestedinterestingShe’s interested in history. Her lectures are interesting.
tiredtiringI’m tired after a tiring day at work.
excitedexcitingThe kids are excited. The trip to Chimgan is exciting.
surprisedsurprisingI was surprised by the result. The result was surprising.
amazedamazingWe were amazed by the view. The view was amazing.
worriedworryingMum is worried. The news is worrying.
embarrassedembarrassingI felt embarrassed. It was an embarrassing mistake.
confusedconfusingI’m confused. These instructions are confusing.
relaxedrelaxingI feel relaxed. A walk in the park is relaxing.
annoyedannoyingHe’s annoyed. The noise is annoying.
disappointeddisappointingFans were disappointed. The match was disappointing.
frightenedfrighteningThe child was frightened. The film was frightening.
satisfiedsatisfyingI’m satisfied with my score. It’s a satisfying job.

Har juftlikni o‘zingizga moslab bitta gap bilan ayting. Juft so‘zning ma’nosini bir marta tushunsangiz, qolganlari o‘z-o‘zidan keladi, chunki qoida hamma juftda bir xil ishlaydi.

Rasmlarda: kim his qilyapti?

He’s bored. The lesson is boring. — U zerikkan. Dars zerikarli.
He’s bored. The lesson is boring.U zerikkan. Dars zerikarli.
He’s interested in old pottery. — U eski sopol idishlarga qiziqadi.
He’s interested in old pottery.U eski sopol idishlarga qiziqadi.
She’s excited. Tomorrow’s trip is exciting! — U hayajonda. Ertangi sayohat hayajonli!
She’s excited. Tomorrow’s trip is exciting!U hayajonda. Ertangi sayohat hayajonli!
She’s surprised. What surprising news! — U hayron. Qanday kutilmagan yangilik!
She’s surprised. What surprising news!U hayron. Qanday kutilmagan yangilik!
She’s worried about the exam. — U imtihondan xavotirda.
She’s worried about the exam.U imtihondan xavotirda.
She’s embarrassed. What an embarrassing moment! — U uyalib ketdi. Qanday noqulay holat!
She’s embarrassed. What an embarrassing moment!U uyalib ketdi. Qanday noqulay holat!
He’s tired. It was a tiring weekend. — U charchagan. Dam olish kunlari charchatadigan bo‘ldi.
He’s tired. It was a tiring weekend.U charchagan. Dam olish kunlari charchatadigan bo‘ldi.
He feels relaxed. Sitting in his armchair is relaxing. — U xotirjam. Kreslosida o‘tirish orom beradi.
He feels relaxed. Sitting in his armchair is relaxing.U xotirjam. Kreslosida o‘tirish orom beradi.

Juft gaplar: bir harf, boshqa ma’no

Quyidagi juftliklarda faqat oxirgi qism o‘zgaradi, lekin gapning ma’nosi butunlay boshqa:

-ed-ing
My new colleague is interested. — Yangi hamkasbim qiziqyapti (mavzuga).My new colleague is interesting. — Yangi hamkasbim qiziq odam.
The guests were bored. — Mehmonlar zerikdi.The guests were boring. — Mehmonlar zerikarli odamlar edi.
The driver was confused. — Haydovchi chalkashib qoldi.The driver was confusing. — Haydovchi chalkash tushuntirdi.
I’m tired. — Charchadim.I’m tiring. — Men odamni charchataman (kamdan-kam aytiladi).
The teacher was annoyed. — O‘qituvchining jahli chiqdi.The teacher was annoying. — O‘qituvchi asabga tegdi.

Odam haqida -ing sifat ham ishlatiladi, lekin bu uning boshqalarga qanday ta’sir qilishini bildiradi: He’s an interesting speaker — u qiziqarli ma’ruzachi. Bu maqtov. He’s a boring speaker esa aksincha.

Predloglar: interested in, bored with

-ed sifatlardan keyin ko‘pincha ma’lum predlog keladi:

SifatPredlogMisol
interestedinI’m interested in IT.
boredwith / ofI’m bored with this game.
tiredof (jonga tegdi)I’m tired of waiting.
excitedaboutWe’re excited about the trip.
worriedaboutShe’s worried about her son.
surprisedat / byI was surprised at the price.
disappointedwith / inHe was disappointed with his result.

Tired ikki ma’noli: I’m tired — charchadim; I’m tired of it — jonimga tegdi. Boshqa sifatlar va predloglar sifat va predlog: interested in sahifasida jamlangan.

-ed qanday o‘qiladi: /t/, /d/ yoki /ɪd/

-ed sifatlar o‘tgan zamon fe’llari kabi o‘qiladi:

  • /d/ — bored, tired, worried, surprised, amazed, annoyed, frightened
  • /t/ — relaxed, shocked, embarrassed, impressed
  • /ɪd/ (qo‘shimcha bo‘g‘in) — faqat t yoki d dan keyin: interested, excited, disappointed, frustrated

Xato: relaxed ni “re-lak-sed” deb uch bo‘g‘in bilan o‘qish. To‘g‘risi — ikki bo‘g‘in: /rɪˈlækst/. Interested esa to‘rt bo‘g‘inli bo‘lishi mumkin, lekin tez nutqda ko‘pincha /ˈɪntrəstɪd/ — uch bo‘g‘in.

Kinoteatrda: film haqida bahs

Laylo va Bekzod filmdan keyin chiqib kelishyapti.

Laylo: So, what did you think? I was so excited about this film.

Bekzod: Honestly? I was bored after twenty minutes.

Laylo: Bored? The story was amazing!

Bekzod: The first part was interesting, I agree. But the middle was really slow and confusing.

Laylo: You were confused because you were checking your phone.

Bekzod: OK, that’s a bit embarrassing. But the ending was disappointing, right?

Laylo: I was surprised by the ending, not disappointed. Let’s watch something relaxing next time. A comedy.

Bekzod: Deal. I’m tired anyway. It was a tiring day.

Dialogdagi har bir sifat oldida savol bering: kim his qilyapti? I was excited, I was bored, you were confused, I’m tired — odamlar. amazing, interesting, confusing, embarrassing, disappointing, relaxing, tiring — film, vaziyat yoki kun.

Film haqida uzunroq gapirish kerak bo‘lsa, IELTS Speaking Part 2: filmni tasvirlash sahifasida tayyor reja bor.

I am boring va I’m interesting in: tuyg‘u xatolari

Noto‘g‘riTo‘g‘riNima bo‘ldi
I am boring at home.I am bored at home.“Men zerikarliman” chiqib qoldi
I’m interesting in football.I’m interested in football.his qiluvchi — siz
The exam was very tired.The exam was very tiring.imtihon charchatadi
I’m very exciting!I’m very excited!siz hayajondasiz
It is boring for me.I’m bored. / I find it boring.inglizcha tabiiy qolip
She was surprising when she saw me.She was surprised…u hayron bo‘ldi
This situation is very embarrassed.This situation is very embarrassing.vaziyat noqulay

Ta’sirchan xato — birinchisi: I’m boring desangiz, suhbatdoshingiz jilmayishi mumkin, lekin siz aytmoqchi bo‘lgan ma’no yo‘qoladi. His-tuyg‘u so‘zlarining kengroq ro‘yxati his-tuyg‘ular inglizcha sahifasida.

Mashq: 14 ta savol

A. To‘g‘ri shaklni tanlang.

  • 1. I’m (bored / boring). Let’s go for a walk.
  • 2. The traffic in the morning is so (annoyed / annoying).
  • 3. My grandfather is (interested / interesting) in politics.
  • 4. Moving to a new flat is very (tired / tiring).
  • 5. We were (shocked / shocking) by the price of the tickets.
  • 6. The instructions on this form are (confused / confusing).
  • 7. Are you (excited / exciting) about your trip to Samarkand?
  • 8. It was a (disappointed / disappointing) result for our team.

B. Qavsdagi fe’ldan -ed yoki -ing sifat yasang.

  • 9. I felt so (embarrass) ______ when I forgot her name.
  • 10. Yoga is very (relax) ______.
  • 11. The ending of the book was (surprise) ______.
  • 12. She’s (worry) ______ about her driving test.

C. Xatoni tuzating.

  • 13. I am very interesting in your offer.
  • 14. My job is not tired, but it is bored.

Javoblar

  • 1. bored — siz zerikdingiz.
  • 2. annoying — tirbandlik asabga tegadi.
  • 3. interested — bobo qiziqadi, interested in.
  • 4. tiring — ko‘chish charchatadi.
  • 5. shocked — biz hayratda qoldik.
  • 6. confusing — ko‘rsatma chalkash.
  • 7. excited — siz hayajondasiz, excited about.
  • 8. disappointing — natija ko‘ngilni qoldiradi.
  • 9. embarrassed — men uyaldim.
  • 10. relaxing — yoga orom beradi.
  • 11. surprising — oxiri kutilmagan edi.
  • 12. worried — u xavotirda.
  • 13. I am very interested in your offer. — his qiluvchi — men.
  • 14. My job is not tiring, but it is boring. — ish charchatmaydi, lekin zerikarli.

Sifatlarni solishtirishga o‘tsangiz (more boring, the most interesting), sifat darajalari mashqlari sahifasi yordam beradi.

Kayfiyatingizni Bandi bilan to‘g‘ri ayting

Bu farq tez gapirganda yo‘qoladi: miya “zerikdim” deb o‘ylaydi, til esa boring deydi. Buni yo‘qotishning yagona yo‘li — ovoz chiqarib ko‘p aytish. BandMate ilovasida Bandi suhbatni ko‘pincha kuningiz qanday o‘tgani haqidagi savol bilan boshlaydi; javobingizda -ed/-ing chalkashsa, ilova izoh beradi. Bugun ikkita gap ayting: Today I felt… because… was… Masalan: Today I felt tired because the meeting was really long and boring.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling