So‘z boyligi asoslariO‘zbekcha

Hafta kunlari va oylar inglizcha: talaffuz va predloglar

7 kun va 12 oy inglizcha talaffuz, qisqartma va misol bilan; on Monday, in May qoidasi, fasllar, O‘zbekiston bayramlari va javobli mashq.

Inglizcha hafta kunlari va oy nomlari yozilgan devor taqvimi

Ingliz tilida hafta kunlari Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday va Sunday, oylar January’dan December’gacha. Ikkalasi ham doim bosh harf bilan yoziladi. Kun bilan on (on Monday), oy bilan in (in May) ishlatiladi. Quyida talaffuz, qisqartmalar, predloglar, O‘zbekiston bayramlari va o‘zingizni tekshirish uchun mashq bor.

Hafta kunlari

InglizchaTalaffuzO‘zbekchaMisol
Monday/ˈmʌndeɪ/, “mandey”dushanbaI have English on Monday.
Tuesday/ˈtjuːzdeɪ/ (UK), /ˈtuːzdeɪ/ (US)seshanbaThe shop is closed on Tuesday.
Wednesday/ˈwenzdeɪ/, “uenzdey”chorshanbaLet’s meet on Wednesday evening.
Thursday/ˈθɜːzdeɪ/payshanbaMy exam is on Thursday.
Friday/ˈfraɪdeɪ/, “fraydey”jumaWe go to my grandparents’ on Friday.
Saturday/ˈsætədeɪ/shanbaI work on Saturday mornings.
Sunday/ˈsʌndeɪ/, “sandey”yakshanbaWe have family lunch on Sunday.

Talaffuzdagi uchta tuzoq:

  • Wednesday — yozilishida uch bo‘g‘in, aytilishida ikki: “uenz-dey”. Birinchi d o‘qilmaydi. “Ved-nes-day” deyish eng keng tarqalgan xato; boshidagi /w/ ham “v” emas.
  • Tuesday va Thursday — o‘zbek o‘quvchilari tinglashda eng ko‘p chalkashtiradigan juftlik. Tuesday “tyuz” yoki “tuz” bilan, Thursday esa til uchi tishlar orasidagi /θ/ bilan boshlanadi. Thursday’ni “sarzdey” yoki “tarzdey” desangiz, tinglovchi Tuesday deb tushunishi mumkin.
  • -day qo‘shimchasi — tez nutqda ko‘pincha /di/ bo‘lib qisqaradi: “Mandi”, “Fraydi”. Ikkala variant ham to‘g‘ri.

Qisqartmalar: Mon, Tue (Tues), Wed, Thu (Thurs), Fri, Sat, Sun. Dars jadvali yoki ilova taqvimida shular ko‘rinadi.

Foydali so‘zlar: weekday — ish kuni (dushanbadan jumagacha), weekend — dam olish kunlari (shanba-yakshanba), day off — dam olish kuni. O‘zbekistonda ko‘p joylar olti kun ishlaydi, buni shunday aytasiz: I work six days a week. My only day off is Sunday.

Oylar

InglizchaTalaffuzO‘zbekchaMisol
January/ˈdʒænjuəri/, “jenyueri”yanvarIt often snows in January.
February/ˈfebruəri/fevralFebruary is the shortest month.
March/mɑːtʃ/, “maach”martNavruz is in March.
April/ˈeɪprəl/, “eyprel”aprelThe apricot trees bloom in April.
May/meɪ/, “mey”mayMy brother was born in May.
June/dʒuːn/, “juun”iyunThe days are longest in June.
July/dʒuˈlaɪ/, “julay”iyulJuly is usually very hot in Tashkent.
August/ˈɔːɡəst/, “o‘gest”avgustWe go to the mountains in August.
September/sepˈtembə/sentyabrUniversity starts in September.
October/ɒkˈtəʊbə/oktyabrThe weather is perfect in October.
November/nəʊˈvembə/noyabrMy IELTS exam is in November.
December/dɪˈsembə/dekabrWe celebrate New Year at the end of December.

Rus tilidan o‘tgan o‘zbekcha oy nomlari talaffuzga halaqit beradi:

  • April “aprel” emas, “eyprel”: urg‘u birinchi bo‘g‘inda, a harfi /eɪ/.
  • July “iyul” emas, “ju-LAY”: urg‘u ikkinchi bo‘g‘inda. June esa bitta bo‘g‘in, “juun”. Listening’da bu ikkisini ajratish uchun urg‘u va oxirgi tovushga quloq soling.
  • August “avgust” emas, “O-gest”: au harflari /ɔː/, v tovushi yo‘q.
  • September, October, November, December — urg‘u ikkinchi bo‘g‘inda: sep-TEM-ber, ok-TOH-ber.

Qisqartmalar: Jan, Feb, Mar, Apr, Jun, Jul, Aug, Sep (Sept), Oct, Nov, Dec. May qisqarmaydi, u allaqachon uch harf.

Fasllar

InglizchaO‘zbekchaMisol
springbahorSpring in the Fergana Valley is beautiful.
summeryozIn summer, it can be over forty degrees.
autumn (UK), fall (US)kuzAutumn is the best time for fruit.
winterqishWinter in Tashkent isn’t very long.

Fasllar kichik harf bilan yoziladi (spring, Spring emas), oylar va kunlar esa bosh harf bilan. In spring ham, in the spring ham to‘g‘ri.

Predloglar: on Monday, in May

NimaPredlogMisollar
hafta kunionon Monday, on Friday evening
har hafta takrorlanadigan kunon + -son Tuesdays (har seshanba)
aniq sanaonon 9 May, on the 1st of September
oyinin May, in early July
faslinin winter, in the summer
yilinin 2027
dam olish kunlariat (UK), on (US)at the weekend, on the weekend
next, last, this, everypredlogsiznext Monday, last July, every Sunday

Ikki muhim nuqta:

  1. Next, last, this va every oldidan predlog qo‘yilmaydi. On next Monday emas, next Monday; in last year emas, last year.
  2. O‘zbekcha “seshanba kunlari” (har seshanba) — on Tuesdays. “Dushanbadan jumagacha” — from Monday to Friday, amerikacha Monday through Friday.

Umumiy qoidalar va istisnolar in, on, at predloglari sahifasida.

Kecha, ertaga va boshqa nisbiy vaqtlar

O‘zbekchaInglizcha
kechayesterday
o‘tgan kunithe day before yesterday
ertagatomorrow
indingathe day after tomorrow
kelasi haftanext week
o‘tgan oylast month
ikki haftadan keyinin two weeks (UK: in two weeks’ time)
ikki haftatwo weeks (UK: a fortnight)
hafta oxirigachaby the end of the week

Kun yoki sana? Savollar va javoblar

  • What day is it today? — It’s Wednesday. (haftaning kuni)
  • What’s the date today? — It’s the thirtieth of September. (sana)
  • When’s your birthday? — It’s on the 14th of March. yoki It’s in March.
  • What days do you work? — I work from Monday to Saturday.
  • When does the course start? — It starts on the first Monday in October.

What day va What date farqi tinglashda muhim: birinchisiga Wednesday, ikkinchisiga the 30th deb javob beriladi. Sanani to‘liq aytish, tartib sonlar va yillar ingliz tilida sana va vaqt sahifasida.

O‘zbekiston bayramlari inglizcha

Bayram yoki sanaQachonGap
New Year’s Day1 JanuaryNew Year’s Day is on the first of January.
International Women’s Day8 MarchWe give flowers to our mothers on the eighth of March.
Navruz21 MarchNavruz is in March, on the twenty-first.
Day of Remembrance and Honour9 MayOn the ninth of May, families visit their elders.
Independence Day1 SeptemberIndependence Day is on the first of September.
Teachers’ Day1 OctoberTeachers’ Day is on the first of October.
Constitution Day8 DecemberConstitution Day is in December.

Ramazon hayiti va Qurbon hayiti har yili boshqa sanaga to‘g‘ri keladi, chunki hijriy taqvim bilan belgilanadi. Ular haqida: The date of Eid changes every year. Rasmiy dam olish kunlari ro‘yxatini har yili hukumat qarori bilan tekshiring.

Qisqa dialog: kurs jadvali

Receptionist: Good afternoon. How can I help?

Siz: Hi. I’d like to join the evening English course. When does it start?

Receptionist: The next group starts on the fifth of October.

Siz: Which days are the classes?

Receptionist: On Mondays, Wednesdays and Fridays, from seven to half past eight.

Siz: I work late on Wednesdays. Is there another group?

Receptionist: Yes, there’s a weekend group. It meets on Saturdays and Sundays in the morning.

Siz: That’s better. When is the last day to register?

Receptionist: By the end of September.

Siz: Great, thank you.

O‘zbek o‘quvchilari ko‘p qiladigan xatolar

XatoTo‘g‘ri
monday, july (kichik harf)Monday, July
in Monday, at Mondayon Monday
on Mayin May
on next Friday, in last yearnext Friday, last year
“Ved-nes-day”/ˈwenzdeɪ/
“aprel”, “avgust” talaffuzi/ˈeɪprəl/, /ˈɔːɡəst/
What date is today? bilan kunni so‘rashWhat day is it today?
Summer, Winter (bosh harf)summer, winter

Mashq

A. Bo‘sh joyga on, in, at yoki “—” (predlogsiz) qo‘ying.

  1. My birthday is ___ June.
  2. We don’t have classes ___ Sundays.
  3. I’ll call you ___ next Thursday.
  4. The concert is ___ the 12th of December.
  5. It’s very cold here ___ winter.
  6. What are you doing ___ the weekend? (britancha)

B. Ingliz tiliga tarjima qiling.

  • 7. Payshanba kuni imtihonim bor.
  • 8. Indinga Samarqandga ketyapmiz.
  • 9. Men dushanbadan jumagacha ishlayman.
  • 10. Bugun nechanchi sana?

Javoblar: 1 — in; 2 — on; 3 — predlogsiz (next Thursday); 4 — on; 5 — in; 6 — at; 7 — I have an exam on Thursday; 8 — We’re going to Samarkand the day after tomorrow; 9 — I work from Monday to Friday; 10 — What’s the date today?

Talaffuz uchun kichik vazifa: yettita kun va o‘n ikkita oyni ketma-ket ovoz chiqarib ayting va telefonga yozib oling. Yozuvda Wednesday, Thursday, April, July va Augustni jadvaldagi transkripsiya bilan solishtiring. Agar noldan boshlayotgan bo‘lsangiz, bu so‘zlar 90 kunlik rejaning birinchi haftalariga kiradi.

BandMate bilan mashq

BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbatda haftalik rejangiz, dars jadvalingiz yoki sevimli faslingiz haqida gapirishingiz mumkin. Ilova Wednesday, Thursday, July kabi so‘zlar talaffuzi bo‘yicha fikr beradi, darslarda esa kunlar, oylar va predloglar takrorlanadi. Yozgan gapingizdagi predlog xatosini ham suhbat davomida sezishga yordam beradi, lekin grammatik qoidani o‘zingiz bilishingiz kerak.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling