Ingliz tilida sonlar 1 dan 100 gacha: talaffuz va diktant

Ingliz tilida 1 dan 100 gacha sonlarni bilish uchun 29 ta so‘z yetadi: 0 dan 20 gacha, o‘nliklar va hundred. Qolganlari chiziqcha bilan yasaladi: twenty-one, fifty-six, ninety-nine. Eng katta muammo so‘zlarning o‘zi emas, thirteen va thirty kabi juftlarni aytish va eshitib ajratish. Quyida jadval, urg‘u qoidasi, telefon raqami, diktant va javoblar bor.

0 dan 20 gacha

One “o-ne” emas, wan kabi o‘qiladi va boshida /w/ bor. Three va thirteenda til uchi tishlar orasida turadi: “tri” yoki “sri” desangiz, tree (daraxt) yoki boshqa so‘z eshitiladi. Eleven va twelve yodlanadi, ularda -teen yo‘q.

O‘nliklar va 100

Imlodagi to‘rt tuzoq:

• forty — u harfisiz. Four va fourteenda u bor, fortyda yo‘q.
• fifteen, fifty — five emas, fif-.
• eighteen, eighty — bitta t: eight + een birlashganda t ikkilanmaydi.
• ninety — e saqlanadi: nine + ty. Ninthda esa e tushib qoladi.

21 dan 99 gacha: chiziqcha qoidasi

O‘nlik va birlik chiziqcha bilan yoziladi va o‘zbekchadagidek tartibda aytiladi: twenty-one (21), thirty-four (34), seventy-eight (78), ninety-nine (99). O‘zbek o‘quvchisi uchun bu oson qism, chunki tartib bir xil.

Yuzdan keyin Britaniyada and qo‘shiladi: 101 — a hundred and one, 125 — one hundred and twenty-five. Amerikada ko‘pincha andsiz: one hundred twenty-five.

Asosiy tuzoq: thirteen yoki thirty?

13–19 va 30–90 juftlari eshitishda eng ko‘p chalkashadi. Farq uchta belgida:

Juftlarni ovoz chiqarib ayting, urg‘uli bo‘g‘inni balandroq va uzunroq qiling:

Ikki eslatma. Birinchidan, sanashda (thirteen, fourteen, fifteen…) yoki son otdan oldin kelganda (fourteen students) urg‘u oldinga ko‘chishi mumkin; shunda uzun “tiin” va oxirgi /n/ farqni saqlaydi. Ikkinchidan, amerikacha nutqda -tydagi t ko‘pincha yumshoq “d”ga o‘xshab ketadi: thirty “thirdi”, forty “fordi”. Bu xato emas, shunchaki boshqa aksent.

Muhim raqamni tasdiqlashning eng ishonchli usuli — raqamlarni alohida aytish: Is that thirteen, one-three? yoki Sorry, fifty, five-zero? Bank, kvartira raqami yoki narxda shunday so‘rashdan uyalmang. Urg‘u haqida umumiy tushuncha uchun inglizcha intonatsiya va urg‘u sahifasini o‘qing.

Nol qanday o‘qiladi

• zero — umumiy va AQShda: zero degrees, telefon raqamida ham.
• oh — telefon raqami, xona raqami, yil va vaqtda: room three oh five (305), nine oh five (9:05).
• nil — Britaniyada futbol hisobi: two nil (2:0).
• nought — britancha, o‘nli kasrda: nought point five (0.5).

Telefon raqamini aytish

O‘zbek tilida telefon raqamini juftlab aytamiz: “to‘qson, bir yuz yigirma uch, qirq besh, oltmish yetti”. Ingliz tilida esa odatda raqamlar birma-bir aytiladi va guruhlar orasida qisqa pauza qilinadi.

Misol uchun olingan raqam: +998 90 123 45 67

plus nine nine eight — nine oh — one two three — four five — six seven

Qo‘shimcha qoidalar:

• Ikki bir xil raqam Britaniyada ko‘pincha double bilan aytiladi: 55 — double five. AQShda five five ham tabiiy.
• Uch bir xil raqam: 000 — triple zero yoki zero zero zero.
• Oxirgi guruhdan keyin ohangni pastga tushiring, shunda tinglovchi raqam tugaganini tushunadi.

Narx, yosh va raqamli ma’lumot

• Narx: 25 000 so‘m — twenty-five thousand som. Ingliz tilida minglik vergul bilan ajratiladi: 25,000.
• O‘nli kasr: o‘zbekcha 2,5 inglizcha 2.5 deb yoziladi va two point five o‘qiladi. Vergul va nuqtani almashtirib yuborish xorijiy hujjatlarda chalkashlik keltiradi.
• Yosh: I’m nineteen yoki I’m nineteen years old. I have nineteen years xato.
• Foiz: forty percent — urg‘u -centda: per-CENT.
• Avtobus va xona: bus number forty-five, room twelve.

Tartib sonlar (first, second, twenty-first) va sanalar uchun ingliz tilida sana va vaqt sahifasi bor.

O‘zbek o‘quvchilari ko‘p qiladigan xatolar

Diktant

1-qism: sherik bilan. Sherigingiz quyidagi sonlarni aralash tartibda, jumla ichida o‘qisin (The answer is…). Siz faqat raqam bilan yozasiz. Sherik bo‘lmasa, ro‘yxatni telefonga o‘qib yozib oling, ikki kundan keyin tinglab yozing: o‘z talaffuzingizni ham shu yo‘l bilan tekshirasiz.

1. thirteen
2. forty
3. fifteen
4. sixty
5. eighteen
6. ninety
7. fourteen
8. thirty
9. seventy-seven
10. seventeen

2-qism: so‘zdan raqamga. Raqam bilan yozing.

• 11. fifty-eight
• 12. ninety-three
• 13. a hundred
• 14. sixty-six
• 15. twelve

3-qism: urg‘u. Qaysi bo‘g‘in urg‘uli? Katta harf bilan belgilang.

• 16. eighty
• 17. nineteen
• 18. fifty
• 19. sixteen
• 20. Telefon raqamini so‘z bilan yozing: 071 200 55 13

Javoblar: 1 — 13; 2 — 40; 3 — 15; 4 — 60; 5 — 18; 6 — 90; 7 — 14; 8 — 30; 9 — 77; 10 — 17; 11 — 58; 12 — 93; 13 — 100; 14 — 66; 15 — 12; 16 — EIGH-ty; 17 — nine-TEEN; 18 — FIF-ty; 19 — six-TEEN; 20 — oh seven one, two double oh (yoki two zero zero), double five, one three.

1-qismda xato qilgan juftlaringizni alohida yozing va har kuni o‘sha juftlarni ovoz chiqarib o‘qing. IELTS Listening’da raqam, narx va telefon raqamlari ayniqsa birinchi bo‘limda ko‘p uchraydi; ular bilan ishlash usullari IELTS Listening: raqam va sanalar sahifasida.

BandMate bilan mashq

BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbatda telefon raqami, narx yoki yoshni aytishni mashq qilishingiz mumkin. Ilova thirteen va thirty kabi juftlar, three so‘zidagi /θ/ tovushi bo‘yicha talaffuz fikrini beradi, darslarda esa sonlar takrorlanadi. Talaffuz bo‘yicha fikr eshitib ajratish ko‘nikmasini almashtirmaydi, shuning uchun diktantni alohida bajaring.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling