Davlat OTMlarida ingliz tiliga bog‘liq uchta bakalavriat yo‘nalishi bor: Filologiya va tillarni o‘qitish, Xorijiy til va adabiyoti hamda Tarjima nazariyasi va amaliyoti (hammasi “ingliz tili” bilan). 2026/2027-o‘quv yili fanlar majmuasida uchalasida ham 1-fan ingliz tili (30 savol, 3,1 balldan), 2-fan ona tili va adabiyoti (30 savol, 2,1 balldan). B2 yoki undan yuqori sertifikat bo‘lsa, ingliz tilidan imtihonsiz 93 ball olasiz.
O‘tish ballari har yili test natijalariga qarab shakllanadi, shuning uchun bu sahifada “grant uchun 150 ball kerak” kabi raqam yo‘q. Ularni qanday topish va o‘z imkoniyatingizni qanday hisoblash quyida yozilgan.
Uch yo‘nalish: farqi nimada
| Yo‘nalish (kod) | Soha | Asosiy urg‘u | 1-fan / 2-fan |
|---|---|---|---|
| Filologiya va tillarni o‘qitish: ingliz tili (60230100) | Gumanitar | Til nazariyasi, adabiyot, tilni o‘qitish | Ingliz tili / Ona tili va adabiyoti |
| Xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili (60110900) | Pedagogika | Maktab va litseyda o‘qituvchilik | Ingliz tili / Ona tili va adabiyoti |
| Tarjima nazariyasi va amaliyoti: ingliz tili (60230200) | Gumanitar | Yozma va og‘zaki tarjima | Ingliz tili / Ona tili va adabiyoti |
Kodlar va fanlar agentlikning 2026/2027-o‘quv yili uchun “Fanlar majmuasi” hujjatidan. “Asosiy urg‘u” ustuni umumiy yo‘nalishni ko‘rsatadi; aniq o‘quv rejasi va bitiruvchiga beriladigan malaka har bir universitet sahifasida.
Qaysi birini tanlash haqida oddiy savol: bitirgach, kun bo‘yi nima qilishni xohlaysiz? Sinfda dars berish — pedagogik yo‘nalish. Hujjat, kitob yoki muzokarani bir tildan boshqasiga o‘girish — tarjima. Til qanday tuzilgani, adabiyot va ilmiy ish qiziq bo‘lsa — filologiya.
Ball qanday yig‘iladi: bir misol
Baholash mezonlari (OTFIV 105-son buyrug‘i, 2026-yil 13-mart) bo‘yicha jami 189 ball: majburiy uch fan 33, 1-fan 93, 2-fan 63.
Bir abituriyentni ikki holatda solishtiramiz (raqamlar tahririyat misoli):
| Sertifikatsiz | B2 sertifikati bilan | |
|---|---|---|
| Ingliz tili | 24 to‘g‘ri × 3,1 = 74,4 | 93,0 (imtihonsiz) |
| Ona tili va adabiyoti | 22 × 2,1 = 46,2 | 46,2 |
| Majburiy fanlar | 25 × 1,1 = 27,5 | 27,5 |
| Jami | 148,1 | 166,7 |
Farq 18,6 ball. Ingliz tilida kuchli abituriyentlar ko‘p bo‘lgan yo‘nalishda bu ko‘pincha grant va kontrakt orasidagi farq. Sertifikat bilan esa bo‘shagan vaqtni ona tili va adabiyotiga berish mumkin: u yerda har savol 2,1 ball.
O‘tish balini qayerdan bilish. Agentlik Qabul sahifasida “Mandat” bo‘limi (mandat.uzbmb.uz) bor: natija va talabalikka tavsiya shu yerda e’lon qilinadi. O‘tgan yillardagi ballarni faqat mo‘ljal sifatida oling: kvota, abituriyentlar soni va test qiyinligi har yili o‘zgaradi.
Sertifikat: qachon foyda, qachon yo‘q
- B2 va undan yuqori. Ingliz tilidan maksimal ball (93). Ingliz tili uchun IELTS 5,5, TOEFL iBT 72 yoki Cambridge B2 First ham B2 hisoblanadi.
- B1. 2026-yil iyunida sertifikatlar ro‘yxatiga kiritilgan 3515-2 o‘zgartirishi B1 uchun ham qisman ball nazarda tutishi haqida xabarlar bor. Aniq foizni lex.uz’dagi hujjat matnidan va qabul boshlanganda agentlik e’lonidan tekshiring.
- Muddat. Amal qilish muddati yozilmagan sertifikat olingan kundan ko‘pi bilan uch yil inobatga olinadi. Uyda onlayn topshirilgan “Home Edition” turidagi sertifikat tan olinmaydi.
Barcha imtiyozlar, hujjatlar va jadvallar milliy sertifikat imtiyozlari sahifasida.
Ona tili va adabiyoti: ikkinchi fanni unutmang
Ko‘p abituriyent butun yilni ingliz tiliga berib, 2-fanni oxirgi oyga qoldiradi. 30 savol × 2,1 = 63 ball — bu ingliz tili balining uchdan ikki qismi. Agar sertifikatingiz bo‘lsa, ingliz tili ball bermaydi, raqobat to‘liq ona tili va majburiy fanlarda bo‘ladi.
O‘qish davomida nima o‘tiladi
Aniq ro‘yxat universitetga bog‘liq. Filologiya va tarjima yo‘nalishlarida odatda quyidagi fanlar uchraydi:
- amaliy grammatika, yozish va nutq amaliyoti (1–2-kurslarda eng ko‘p soat);
- fonetika va talaffuz (IPA transkripsiyasi bilan ishlash);
- leksikologiya, nazariy grammatika, stilistika, til tarixi;
- mamlakatshunoslik va ingliz adabiyoti tarixi;
- tarjima nazariyasi va amaliyoti;
- tilni o‘qitish metodikasi (ayniqsa pedagogik yo‘nalishda).
Transkripsiyani oldindan o‘rganib qo‘yish birinchi semestrni yengillashtiradi: ingliz tili fonetikasi va IPA sahifasidan boshlang.
10 oylik tayyorgarlik yo‘li
| Oy | Ingliz tili | Ona tili va adabiyoti |
|---|---|---|
| Sentabr | Diagnostika: agentlik namunaviy topshiriqlari | Diagnostika |
| Oktabr–noyabr | Grammatika: otlar, olmoshlar, zamonlar | Imlo va punktuatsiya |
| Dekabr | Majhul nisbat, modal fe’llar, shart gaplar | Morfologiya |
| Yanvar | Sertifikat imtihoniga ro‘yxatdan o‘tish (maqsad B2) | Adabiyot: dastur asarlari |
| Fevral–mart | Sertifikat imtihoni; natija past bo‘lsa, qayta topshirish rejasi | Sintaksis, matn tahlili |
| Aprel | O‘qish: e’lon, ilmiy-ommabop matn, badiiy parcha | Adabiyot nazariyasi |
| May | Aralash testlar, 30 savol 60 daqiqada | Aralash testlar |
| Iyun | Uch to‘liq sinov (90 savol, 3 soat) | Xatolar bo‘yicha takror |
| Iyul | Faqat takror va dam | Faqat takror |
Sertifikatni erta, qish oxirigacha olishga harakat qiling: natija kechiksa yoki B2 chiqmasa, qayta topshirishga vaqt qoladi. Imtihon sanalari va ro‘yxatdan o‘tish tartibi agentlik e’lonlarida. Ingliz tili testining grammatika xaritasi DTM ingliz tili grammatika sahifasida, test formati va mashq savollari DTM ingliz tili testiga tayyorlanish sahifasida.
Filologga kerak bo‘ladigan sezgirlik: 8 savol
Bu savollar testdan emas, balki filologiya birinchi kursida kerak bo‘ladigan “til sezgisini” tekshiradi.
- 1. Photographer so‘zida urg‘u qaysi bo‘g‘inda?
- 2. He runs fast gapida fast qaysi so‘z turkumi?
- 3. Impossible so‘zidagi qaysi old qo‘shimcha “emas” ma’nosini beradi?
- 4. Magazine so‘zi rus tilini biladiganlarni qanday aldaydi?
- 5. Phenomenon so‘zining ko‘pligi qanday?
- 6. Island so‘zida qaysi harf o‘qilmaydi?
- 7. Commence so‘zining oddiy, norasmiy sinonimi qaysi?
- 8. “Chidamoq, toqat qilmoq” ma’nosidagi uch so‘zli phrasal verb qaysi?
Javoblar
1 — ikkinchi: pho-TO-gra-pher (lekin PHO-to-graph). 2 — ravish. 3 — im-. 4 — u “do‘kon” emas, “jurnal” degani. 5 — phenomena. 6 — s. 7 — begin yoki start. 8 — put up with.
6–8 to‘g‘ri — tilga sezgirligingiz yaxshi. 5 va undan kam — xavotir emas, bu narsalar birinchi kursda o‘rgatiladi; lekin hozirdan har yangi so‘zning urg‘usi va so‘z turkumini daftarga yozib borish odatini boshlang.
Filologiyaga topshiruvchilar yo‘l qo‘yadigan 4 xato
- “Ingliz tilini bilaman, test o‘zi o‘tadi.” Gapirishda yaxshi bo‘lish test grammatikasini bilish degani emas. Kuchli so‘zlashuvchilar ham needn’t/mustn’t yoki zamonlar moslashuvida ball yo‘qotadi.
- Yo‘nalishni nomiga qarab tanlash. Pedagogik yo‘nalishni bitirgan o‘qituvchi bo‘ladi, tarjima yo‘nalishi esa boshqa ko‘nikmalarni talab qiladi. O‘quv rejasini universitet sahifasida oching.
- Sertifikatni oxirgi oyga qoldirish. Natija e’lon qilinishi va tizimda tekshirilishi vaqt oladi.
- Nodavlat OTM talablarini davlat OTMniki bilan bir deb o‘ylash. Agentlik e’lon qilgan fanlar majmuasi davlat OTMlari uchun. Nodavlat universitet talablarini o‘z saytidan tekshiring.
Nutqni birinchi kursga tayyorlash: BandMate
Filologiyada birinchi kundan dars ingliz tilida o‘tishi mumkin, test esa gapirishni tekshirmaydi. BandMateda Bandi bilan har kuni ovozli suhbat qurib, fikrni inglizcha asoslash va talaffuzni mashq qilasiz. Ilova bahosi sertifikat yoki test bali emas. Talabalik yillari uchun reja: talabalar uchun ingliz tili.
Manbalar
Havolalar 2026-yil 1-oktabrda tekshirildi.
- UZBMB: Qabul-2026 sahifasi
- 2026/2027-o‘quv yili fanlar majmuasi (PDF)
- OTFIV 105-son buyrug‘iga 1-ilova: baholash mezonlari (PDF)
- UZBMB: Abituriyentlarga imtiyozlar
- lex.uz: Sertifikatlar ro‘yxati, 3515-son
- lex.uz: 3515-2 o‘zgartirish, 02.06.2026
