Inglizcha topishmoq (riddle) odatda I have…, but I can’t… yoki What has…? qolipida tuziladi va ko‘pincha bitta so‘zning ikki ma’nosiga quriladi: soatning “qo‘li” (hands), pianinoning “kaliti” (keys). Quyida 22 ta topishmoq uch darajada, ikkita krossvord va sinfda ishlatish usullari bor. Barcha javoblar va nega shunday ekanining izohi sahifa oxirida.
Bir daqiqalik sinov: I go up when the rain comes down. What am I? Javob pastda, 7-raqamda.
A1: oson topishmoqlar (1–8)
Birinchi beshtasini biz O‘zbekiston hayotidan tuzdik, qolganlari ingliz xalq topishmoqlari.
- 1. I am round and warm. I have a pattern in the middle. Every family in Uzbekistan puts me on the table. What am I?
- 2. I am rice, carrots and meat. People cook me in a big kazan for weddings. What am I?
- 3. I run under Tashkent, but I have no legs. I stop at stations with beautiful ceilings. What am I?
- 4. I sit on a man’s head. I am dark, and I have white patterns. What am I?
- 5. I have a lid and a spout. I pour green tea for the guests. What am I?
- 6. You must break me before you can eat me. What am I?
- 7. I go up when the rain comes down. What am I?
- 8. I have a neck, but no head. I wear a cap. What am I?
A2–B1: ikki ma’noli topishmoqlar (9–16)
Bu ingliz xalq topishmoqlari, avloddan avlodga og‘zaki o‘tib kelgan. Har birining siri bitta so‘zda: o‘sha so‘zning ikkinchi ma’nosini toping.
- 9. I have hands, but I can’t clap. What am I?
- 10. I have keys, but I can’t open any door. What am I?
- 11. I have an eye, but I can’t see. What am I?
- 12. I have a spine, but no bones. What am I?
- 13. I have a bed, but I never sleep. I have a mouth, but I never eat. What am I?
- 14. What has many teeth, but can’t bite?
- 15. What gets wetter the more it dries?
- 16. The more you take, the more you leave behind. What are they?
So‘z va harf o‘yinlari (17–22)
Bu topishmoqlarda javobni yozuvdan izlash kerak: harflar, talaffuz va imlo.
- 17. What starts with T, ends with T and has T in it?
- 18. Which letter is a drink? Which letter is a question? Which letter is an insect?
- 19. What word becomes shorter when you add two letters to it?
- 20. What is the longest word in English?
- 21. Which word is always spelled wrong in the dictionary?
- 22. What is at the end of a rainbow?
1-krossvord: yashirin so‘z (A1)
So‘zlarni toping va ularning birinchi harflarini ketma-ket yozing: bitta shahar nomi chiqadi. Qavs ichida harflar soni.
- 1. A hot drink. People in Uzbekistan drink it green or black. (3)
- 2. A red or green fruit. It grows on a tree. (5)
- 3. You put it in soup. It is white, and the sea has a lot of it. (4)
- 4. Bees make it. It is sweet and yellow. (5)
- 5. You cut bread and meat with it. The first letter is silent! (5)
- 6. Chickens lay it. (3)
- 7. She works in a hospital and helps doctors. (5)
- 8. He or she works at a school. (7)
2-krossvord: maktab so‘zlari (A1–A2)
Birinchi harf berilgan, qavs ichida harflar soni.
- 1. You write with it. It has ink. P _ _ (3)
- 2. You carry your books in it. B _ _ (3)
- 3. Your list of lessons for every day of the week. T _ _ _ _ _ _ _ _ (9)
- 4. Work that the teacher gives you to do at home. H _ _ _ _ _ _ _ (8)
- 5. The subject about numbers. M _ _ _ _ (5)
- 6. A short time between lessons when you can rest. B _ _ _ _ (5)
- 7. A test at the end of the year. E _ _ _ (4)
- 8. The person who studies at a university. S _ _ _ _ _ _ (7)
Javoblar
Topishmoqlar:
| № | Javob | Tarjima | Nega shunday |
|---|---|---|---|
| 1 | bread (non) | non | naqshli dumaloq non har dasturxonda |
| 2 | plov | osh | to‘ylarda qozonda damlanadi |
| 3 | the metro | metro | yer ostida “yuguradi”, oyog‘i yo‘q |
| 4 | a doppi (a skullcap) | do‘ppi | qora matoda oq naqsh |
| 5 | a teapot | choynak | lid — qopqoq, spout — jo‘mrak |
| 6 | an egg | tuxum | avval chaqish kerak |
| 7 | an umbrella | soyabon | yomg‘ir tushganda ochiladi, ya’ni tepaga ko‘tariladi |
| 8 | a bottle | shisha, butilka | neck — bo‘yin va shishaning ingichka qismi; cap — qalpoq va qopqoq |
| 9 | a clock (a watch) | soat | hands — qo‘llar va soat millari |
| 10 | a piano | pianino | keys — kalitlar va klavishlar |
| 11 | a needle | igna | eye — ko‘z va igna teshigi |
| 12 | a book | kitob | spine — umurtqa va kitobning orqa qismi |
| 13 | a river | daryo | bed — to‘shak va daryo o‘zani; mouth — og‘iz va daryo quyilish joyi |
| 14 | a comb | taroq | teeth — tishlar va taroq tishlari |
| 15 | a towel | sochiq | u bizni quritgan sari o‘zi ho‘llanadi |
| 16 | footsteps | qadamlar, izlar | take steps — qadam tashlamoq; qancha ko‘p yursangiz, shuncha ko‘p iz qoladi |
| 17 | a teapot | choynak | teapot T bilan boshlanib T bilan tugaydi, ichida tea bor; T harfi [ti:] va tea bir xil aytiladi |
| 18 | T, Y, B | choy, nega, ari | tea [ti:], why [way], bee [bi:] harf nomlari bilan bir xil eshitiladi |
| 19 | short | qisqa | short + er = shorter (qisqaroq) |
| 20 | smiles | tabassumlar | birinchi va oxirgi s orasida mile (mil) bor |
| 21 | wrong | noto‘g‘ri | lug‘atda wrong so‘zi har doim aynan “w-r-o-n-g” deb yoziladi |
| 22 | the letter W | W harfi | rainbow so‘zining oxirgi harfi |
1-krossvord: tea, apple, salt, honey, knife, egg, nurse, teacher. Yashirin so‘z: TASHKENT.
2-krossvord: pen, bag, timetable, homework, maths, break, exam, student.








Topishmoq nima uchun til o‘rganishda foydali
Ikki ma’noli topishmoq (9–16) so‘zning ikkinchi ma’nosini esda qoldiradi. Hands of a clock, the eye of a needle, a river bed kabi birikmalarni lug‘at ro‘yxatidan yodlash qiyin, topishmoq bilan esa bir marta kulib, eslab qolasiz. Bir xil yoziladigan yoki aytiladigan, lekin ma’nosi boshqa so‘zlar haqida batafsil omonim so‘zlar ingliz tilida sahifasida.
Harf o‘yinlari (17–22) esa imlo va talaffuzni bog‘laydi: T harfi va tea so‘zi bir xil aytilishini bilgan o‘quvchi alifbo nomlarini ham yaxshiroq eslaydi. Ingliz hazillarining ko‘pchiligi ham xuddi shu so‘z o‘yinlariga quriladi; misollar inglizcha hazillar sahifasida.
Sinfda topishmoqdan foydalanish: 4 usul
- Dars boshida 3 daqiqa. Doskaga bitta topishmoq yozing. Birinchi to‘g‘ri javob bergan o‘quvchi keyingi darsga o‘z topishmog‘ini olib keladi.
- Topishmoq yozish qolipi (10 daqiqa). O‘quvchilar sinfdagi narsa haqida qolip bo‘yicha topishmoq tuzadi: I have ___, but I can’t ___. I am ___. You use me to ___. What am I? Masalan: I have a face, but no eyes. I am on the wall. You use me to know the time. What am I? (a clock). Bu bir vaqtning o‘zida have / can’t / use … to qoliplarini mashq qildiradi.
- Jamoaviy musobaqa (15 daqiqa). Sinf ikki jamoaga bo‘linadi. O‘qituvchi topishmoqni bir marta o‘qiydi, jamoa 30 soniyada javob yozadi. To‘g‘ri javob — 2 ball, to‘g‘ri javob va ikki ma’noni tushuntirish — 3 ball.
- Rasmli variant kichik yoshdagilar uchun. Javob rasmlarini doskaga ilib qo‘ying (yuqoridagi rasmlar kabi), o‘qituvchi topishmoqni aytadi, bola to‘g‘ri rasmni ko‘rsatadi va nomini inglizcha aytadi.
Boshqa sinf o‘yinlari va ularning qoidalari bolalar uchun ingliz tili o‘yinlari sahifasida. Topishmoq javoblarini tezroq eslab qolish uchun kartochka va takrorlash usullari so‘zlarni tez yodlash usullari sahifasida.
Topishmoqni Bandi bilan o‘ynash
BandMate ilovasida Bandi’ga Let’s play a riddle game deb ayting: suhbatda u sizga topishmoq aytadi, siz javobni ovoz chiqarib aytasiz, keyin o‘zingiz topishmoq tuzib Bandi’ni sinaysiz. Suhbatdan so‘ng talaffuz va grammatika bo‘yicha izoh chiqadi.
Bugun yuqoridagi qolip bo‘yicha uyingizdagi bitta narsa haqida o‘z topishmog‘ingizni yozing va oilangizdan kimgadir inglizcha topishga bering.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


