Касб инглизча job ёки profession. Инглиз тилида касб ҳақида сўрашнинг энг оддий йўли — What do you do? (Сиз ким бўлиб ишлайсиз?). Жавобда касб номидан олдин a ёки an туради: I'm a teacher. I'm an engineer. My son is a driver. «I'm teacher» деб айтилмайди.
Шу биргина қоидани эслаб қолсангиз, ҳозироқ ўз касбингиз ҳақида тўғри гап айта оласиз. Қуйида 50 та касб бешта гуруҳда берилган. Ўқилиши кирилл ҳарфларида ёзилган, урғули бўғин катта ҳарфда. Бу тахминий ёзув: аниқ товушни луғатдаги аудиодан эшитинг.
Тиббиёт ва таълим: 10 касб
| № | Инглизча | Ўқилиши | Ўзбекча | Мисол |
|---|---|---|---|---|
| 1 | doctor | ДОК-тэ | шифокор, врач | Our family doctor visits old people at home. |
| 2 | nurse | нёс | ҳамшира | The nurse took my blood pressure. |
| 3 | dentist | ДЕН-тист | тиш шифокори | I'm afraid of the dentist, but I go twice a year. |
| 4 | pharmacist | ФАА-мэсист | фармацевт, дорихоначи | Ask the pharmacist if you can take it with tea. |
| 5 | surgeon | СЁЁ-жэн | жарроҳ | My nephew is a heart surgeon. |
| 6 | vet | вет | ветеринар | We took our cow to the vet. |
| 7 | teacher | ТИИ-чэ | ўқитувчи | She has been a teacher for twenty-five years. |
| 8 | lecturer | ЛЕК-чэрэ | олий ўқув юрти ўқитувчиси | He is a lecturer at Samarkand State University. |
| 9 | kindergarten teacher | КИН-дэгаатн ТИИ-чэ | тарбиячи | The kindergarten teacher knows every child's name. |
| 10 | tutor | ТЬЮУ-тэ | репетитор | We found an English tutor for our daughter. |
Қурилиш, ишлаб чиқариш ва қишлоқ: 10 касб
| № | Инглизча | Ўқилиши | Ўзбекча | Мисол |
|---|---|---|---|---|
| 11 | builder | БИЛ-дэ | қурувчи | The builders start work at seven. |
| 12 | electrician | и-лек-ТРИ-шн | электрик | We need an electrician, the lights keep going off. |
| 13 | plumber | ПЛА-мэ | сантехник | The plumber fixed the pipe in ten minutes. |
| 14 | welder | УЕЛ-дэ | пайвандчи | My brother works as a welder in Navoi. |
| 15 | carpenter | КАА-пэнтэ | дурадгор, уста | A carpenter made these doors by hand. |
| 16 | mechanic | ми-КЕ-ник | автомеханик, уста | The mechanic says the car will be ready tomorrow. |
| 17 | engineer | ен-жи-НИЭ | муҳандис | She is an engineer at a power station. |
| 18 | factory worker | ФЕК-тэри УЁЁ-кэ | завод ишчиси | My father was a factory worker in Chirchiq. |
| 19 | farmer | ФАА-мэ | фермер, деҳқон | Farmers here grow cotton and wheat. |
| 20 | tailor, dressmaker | ТЕЙ-лэ, ДРЕС-мейкэ | тикувчи | A dressmaker in our mahalla sews wedding dresses. |
Plumber сўзидаги b ўқилмайди. Ўзбекчадаги «уста» сўзининг битта таржимаси йўқ: машина устаси — mechanic, ёғоч устаси — carpenter, умуман ҳар қандай таъмирловчи — repairman ёки handyman.
Савдо, овқат ва хизмат: 11 касб
| № | Инглизча | Ўқилиши | Ўзбекча | Мисол |
|---|---|---|---|---|
| 21 | shop assistant | ШОП э-СИС-тэнт | сотувчи (дўконда) | The shop assistant helped me find a size. |
| 22 | cashier | кэ-ШИЭ | кассир | Pay the cashier at the exit. |
| 23 | market trader | МАА-кит ТРЕЙ-дэ | бозор сотувчиси | My aunt is a market trader at Alay bazaar. |
| 24 | cook | кук | ошпаз | The cook at the choyxona makes plov every day. |
| 25 | chef | шеф | бош ошпаз (ресторанда) | The chef came out to greet the guests. |
| 26 | baker | БЕЙ-кэ | новвой | The baker opens his tandoor at five in the morning. |
| 27 | butcher | БУ-чэ | қассоб | Ask the butcher for two kilos of lamb. |
| 28 | waiter, waitress | УЕЙ-тэ, УЕЙ-трес | официант (эркак, аёл) | The waiter brought us green tea. |
| 29 | hairdresser | ҲЕЭ-дрэсэ | сартарош (аёллар) | My hairdresser is always busy before weddings. |
| 30 | barber | БАА-бэ | сартарош (эркаклар) | Grandfather goes to the same barber every month. |
| 31 | cleaner | КЛИИ-нэ | фаррош, тозаловчи | The cleaners come to the office in the evening. |
Транспорт ва хавфсизлик: 9 касб
| № | Инглизча | Ўқилиши | Ўзбекча | Мисол |
|---|---|---|---|---|
| 32 | driver | ДРАЙ-вэ | ҳайдовчи | He has been a driver all his life. |
| 33 | taxi driver | ТЕК-си ДРАЙ-вэ | таксичи | Taxi drivers know every street in the city. |
| 34 | bus driver | БАС ДРАЙ-вэ | автобус ҳайдовчиси | The bus driver waited for the old man. |
| 35 | pilot | ПАЙ-лэт | учувчи | Our neighbour's son is a pilot at Uzbekistan Airways. |
| 36 | flight attendant | ФЛАЙТ э-ТЕН-дэнт | стюардесса, бортсерик | The flight attendant showed us our seats. |
| 37 | police officer | пэ-ЛИИС О-фисэ | полиция ходими | A police officer helped us find the way. |
| 38 | firefighter | ФАЙЭ-файтэ | ўт ўчирувчи | Firefighters arrived in five minutes. |
| 39 | soldier | СОУЛ-жэ | аскар | My grandfather was a soldier in his youth. |
| 40 | security guard | си-КЬЮУ-рити гаад | қоровул, қўриқчи | The security guard checks everyone's bag. |
Офис, ҳуқуқ ва IT: 10 касб
| № | Инглизча | Ўқилиши | Ўзбекча | Мисол |
|---|---|---|---|---|
| 41 | accountant | э-КАУН-тэнт | бухгалтер | Our accountant is very busy at the end of the year. |
| 42 | lawyer | ЛОО-йэ | юрист, адвокат | You should talk to a lawyer before you sign. |
| 43 | manager | МЕ-нижэ | менежер, раҳбар | I'm a manager at a small hotel in Khiva. |
| 44 | programmer | ПРОУ-грэмэ | дастурчи | My son is a programmer at IT Park. |
| 45 | designer | ди-ЗАЙ-нэ | дизайнер | She works as a designer for a furniture company. |
| 46 | secretary | СЕК-рэтри | котиба | The secretary will give you the form. |
| 47 | economist | и-КО-нэмист | иқтисодчи | He is an economist at the regional administration. |
| 48 | journalist | ЖЁЁ-нэлист | журналист | A journalist interviewed our headteacher. |
| 49 | translator, interpreter | транс-ЛЕЙ-тэ, ин-ТЁЁ-притэ | таржимон (ёзма, оғзаки) | We needed an interpreter at the meeting. |
| 50 | civil servant | СИ-вл СЁЁ-вэнт | давлат хизматчиси | Both my parents were civil servants. |
Translator ёзма матнни таржима қилади, interpreter эса гапни оғзаки таржима қилади. Lawyer иккинчи бўғинида «ёр» эмас: «ЛОО-йэ».
Иш ҳақида гапириш: 12 та тайёр гап
Касб номини билиш ярим иш. Суҳбатда кўпинча шу гаплар керак бўлади:
- What do you do? — Нима иш қиласиз? (Ҳозир нима қиляпсиз, деган маънода эмас.)
- I'm a nurse. — Ҳамшираман.
- I work as an accountant. — Бухгалтер бўлиб ишлайман.
- I work in a hospital / at a school / for a bank. — Касалхонада / мактабда / банкда ишлайман.
- I run my own business. — Ўз бизнесим бор.
- I work from home. — Уйдан ишлайман.
- I work full-time / part-time. — Тўлиқ / ярим кун ишлайман.
- I work shifts. — Сменада ишлайман.
- I've worked here for ten years. — Бу ерда ўн йилдан бери ишлайман.
- I'm retired. — Нафақадаман.
- I'm looking for a job. — Иш қидиряпман.
- I'm a housewife / a stay-at-home mum. — Уй бекасиман.
Эътибор беринг: in жойга (in a hospital), at муассасага (at a school), for иш берувчига (for a bank, for Uzbekistan Airways) ишлатилади. Бу олд кўмакчиларни предлоглар мавзусида батафсил кўрасиз.
Диалог: таксида
Тошкентга келган Том аэропортдан таксида кетяпти. Ҳайдовчи Абдулла ака бироз инглизча гапиради.
Tom: Have you been a taxi driver for a long time?
Abdulla: Only three years. Before that I was an engineer at a factory.
Tom: Really? Why did you change jobs?
Abdulla: The factory closed. And now I am my own boss. What do you do?
Tom: I'm a teacher. I teach geography at a school in Manchester.
Abdulla: My daughter is a teacher too! She works at a school in Yunusabad.
Tom: What does she teach?
Abdulla: Mathematics. And my son is a programmer. He works for a bank.
Tom: A family of clever people!
Таржимаси: — Анчадан бери таксичимисиз? — Уч йил бўлди. Ундан олдин заводда муҳандис эдим. — Ростданми? Нега ишингизни ўзгартирдингиз? — Завод ёпилди. Энди ўзимга ўзим хўжайинман. Сиз нима иш қиласиз? — Ўқитувчиман. Манчестердаги мактабда география ўқитаман. — Қизим ҳам ўқитувчи! Юнусободдаги мактабда ишлайди. — Қайси фандан? — Математикадан. Ўғлим эса дастурчи, банкда ишлайди. — Ақлли одамлар оиласи экан!
«I am doctor»: касб ҳақидаги хатолар
| Нотўғри | Тўғри | Изоҳ |
|---|---|---|
| I am doctor. | I am a doctor. | Битта одамнинг касбидан олдин a/an. |
| She is a engineer. | She is an engineer. | Унли товушдан олдин an. |
| They are a teachers. | They are teachers. | Кўпликда a йўқ. |
| My mother is cooker. | My mother is a cook. | Cooker — плита. |
| I work in bank. | I work at a bank / for a bank. | Олд кўмакчи ва артикль керак. |
| What is your work? | What do you do? | Табиий савол шу. |
| I am on pension. | I'm retired. | Нафақа ҳақида шундай айтилади. |
A ва an нинг қолган ҳолатлари артикллар мақоласида тушунтирилган. Касбларнинг лотин ёзувидаги кенгроқ рўйхати эса касблар номи инглизча саҳифасида.
Машқ
А. Инглизчасини ёзинг.
- 1. новвой
- 2. сантехник
- 3. ҳамшира
- 4. бухгалтер
- 5. ўт ўчирувчи
- 6. қассоб
Б. a ёки an қўйинг, керак бўлмаса «—» деб ёзинг.
- 7. My uncle is ___ electrician.
- 8. Her sons are ___ builders.
- 9. I'd like to be ___ pilot.
В. Гапни тўлдиринг: retired, for, do, as.
- 10. What do you ___?
- 11. My wife works ___ an interpreter.
- 12. He works ___ a big construction company.
- 13. My father doesn't work now, he's ___.
Жавоблар
1 — baker; 2 — plumber; 3 — nurse; 4 — accountant; 5 — firefighter; 6 — butcher.
7 — an; 8 — (артикль керак эмас); 9 — a.
10 — do; 11 — as; 12 — for; 13 — retired.
Изоҳ: 8-гапда builders кўпликда, шунинг учун a қўйилмайди. 7-гапда electrician унли товуш билан бошланади: an electrician.
Банди билан ишингиз ҳақида гаплашинг
BandMate иловасида Банди сиздан касбингиз, иш кунингиз ва фарзандларингиз нима иш қилиши ҳақида сўрайди. Юқоридаги 12 та гапдан фойдаланиб жавоб беринг, илова талаффуз ва грамматика бўйича изоҳ беради. Касб танлаш ҳақида гаплашишга тайёрланаётган бўлсангиз, касб танлаш мавзусини ҳам кўриб чиқинг.
BandMate’ни Google’да афзал манба қилинг
