Мевалар номи инглизча: 45 мева, сабзавот ва бозор диалоги

Мева инглизча fruit, сабзавот — vegetable, кўкатлар — herbs. Ўзбек бозорида энг кўп керак бўладиган номлар: apricot (ўрик), melon (қовун), grapes (узум), pomegranate (анор), carrot (сабзи), onion (пиёз), tomato (помидор), cucumber (бодринг). Бозорда энг кўп ишлатиладиган ибора — a kilo of: a kilo of tomatoes, half a kilo of grapes.

Қуйида 22 та мева, 18 та сабзавот ва 5 та кўкат бор. Мевалар бозорга чиқиш мавсумига қараб жойлаштирилган. Ўқилиши кирилл ҳарфларида, урғули бўғин катта ҳарфда берилган. Бу тахминий ёзув, аниқ товушни луғатдаги аудиодан эшитинг.

an apple — олма ва унинг ярми — **an apple**олма ва унинг ярми

a melon — қовун ва бир тилим — **a melon**қовун ва бир тилим

a bowl of fruit — косада анор, узум ва қовун тилими — **a bowl of fruit**косада анор, узум ва қовун тилими

an apricot tree — мевага тўлган ўрик дарахти — **an apricot tree**мевага тўлган ўрик дарахти

a basket of apricots — деҳқон бир сават ўрик кўтариб турибди — **a basket of apricots**деҳқон бир сават ўрик кўтариб турибди

a bag of fruit — тўрхалтада олма ва апельсин — **a bag of fruit**тўрхалтада олма ва апельсин

Баҳор ва ёз мевалари: 12 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
1	strawberry	СТРОО-бэри	қулупнай	My grandchildren eat strawberries straight from the garden.
2	cherry	ЧЕ-ри	гилос	Cherries from Bostanliq are very sweet this year.
3	sour cherry	САУЭ ЧЕ-ри	олча	My mother makes jam from sour cherries.
4	apricot	ЕЙ-прикот	ўрик	We dry apricots on the roof in June.
5	mulberry	МАЛ-бэри	тут	The mulberry tree in our yard is older than me.
6	plum	плам	олхўри	Green plums are sour, but children love them with salt.
7	peach	пиич	шафтоли	These peaches are soft, eat them today.
8	melon	МЕ-лэн	қовун	A good melon smells sweet even before you cut it.
9	watermelon	УОО-тэмелэн	тарвуз	We put the watermelon in cold water for an hour.
10	grapes	грейпс	узум	Our grapes are ready at the end of August.
11	fig	фиг	анжир	Figs from Surkhandarya are big and dark.
12	pear	пеэ	нок	Wash the pears before you give them to the baby.

Grapes кўпликда ишлатилади: I bought some grapes. Бир бош узум — a bunch of grapes. Pear ва pair (жуфт) бир хил ўқилади.

Куз ва қиш мевалари, қуруқ мевалар: 10 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
13	apple	Э-пл	олма	An apple a day keeps the doctor away. (мақол)
14	quince	куинс	беҳи	Grandmother puts quince in the pot with the meat.
15	pomegranate	ПО-мигрэнит	анор	Pomegranate juice stains your hands and clothes.
16	persimmon	пэ-СИ-мэн	хурмо	Persimmons are best after the first frost.
17	lemon	ЛЕ-мэн	лимон	A glass of hot tea with lemon, please.
18	tangerine	тэн-жэ-РИИН	мандарин	We always buy tangerines for New Year.
19	banana	бэ-НАА-нэ	банан	Bananas are cheaper at the supermarket this week.
20	raisins	РЕЙ-знз	майиз	Put a handful of raisins in the plov.
21	dried apricots	драйд ЕЙ-прикотс	туршак, қайса	I'm sending dried apricots to my son in Moscow.
22	walnut	УООЛ-нат	ёнғоқ	We have three walnut trees behind the house.

Ўзбекча «хурмо» икки хил мевани билдиради. Кузда дарахтда пишадиган тўқ сариқ хурмо — persimmon, ифторликда ейиладиган қуруқ хурмо — date.

Ош ва салат учун сабзавотлар: 18 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
23	carrot	КЭ-рэт	сабзи	For plov we need yellow carrots, not orange ones.
24	onion	А-ньэн	пиёз	Cutting onions always makes me cry.
25	garlic	ГАА-лик	саримсоқ	Put a whole head of garlic in the middle of the plov.
26	potato	пэ-ТЕЙ-тоу	картошка	Potatoes are cheap in autumn.
27	tomato	тэ-МАА-тоу	помидор	Summer tomatoes from the bazaar taste much better.
28	cucumber	КЬЮУ-камбэ	бодринг	Cucumbers and tomatoes make a simple salad.
29	cabbage	КЭ-бидж	карам	She pickles cabbage for the winter.
30	sweet pepper	суиит ПЕ-пэ	болгар қалампири	Stuffed sweet peppers are my husband's favourite.
31	chilli	ЧИ-ли	аччиқ қалампир	Be careful, this chilli is very hot.
32	aubergine	ОУ-бэжиин	бақлажон	Fried aubergines with garlic are delicious.
33	pumpkin	ПАМП-кин	ошқовоқ	Pumpkin somsa is mostly sold in autumn and winter.
34	radish	РЭ-диш	редиска, турп	Radishes are the first vegetables of spring.
35	beetroot	БИИТ-руут	лавлаги	Beetroot makes the salad red.
36	turnip	ТЁЁ-нип	шолғом	Turnips are good in soup when you have a cold.
37	courgette	коо-ЖЕТ	қовоқча, кабачки	We have too many courgettes in the garden this year.
38	chickpeas	ЧИК-пииз	нўхат	Soak the chickpeas the night before.
39	mung beans	МАНГ биинз	мош	Mung beans are used in moshkichiri and soup.
40	corn	коон	маккажўхори	Children buy boiled corn at the park.

Америкада aubergine — eggplant, courgette — zucchini. Иккала шакл ҳам тушунарли, ўзингизга биттасини танланг.

vegetables — яшикда помидор, бодринг ва сариқ сабзи — **vegetables**яшикда помидор, бодринг ва сариқ сабзи

carrots — бир боғ сабзи — **carrots**бир боғ сабзи

onions — пиёз ва унинг ярми — **onions**пиёз ва унинг ярми

a kilo of carrots — тарозида бир кило сариқ сабзи — **a kilo of carrots**тарозида бир кило сариқ сабзи

a tomato and onion salad — аччиқ-чучук — **a tomato and onion salad**аччиқ-чучук

vegetables every day — бодринг еб турган қиз, қўлида сабзавотли коса — **vegetables every day**бодринг еб турган қиз, қўлида сабзавотли коса

Кўкатлар: 5 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
41	dill	дил	шивит	Add some dill to the soup at the end.
42	coriander	ко-ри-ЭН-дэ	кашнич	Chop the coriander finely for the salad.
43	parsley	ПААС-ли	петрушка	A bunch of parsley costs very little.
44	spring onion	СПРИНГ А-ньэн	кўк пиёз	Spring onions are good with fresh bread.
45	basil	БЭ-зл	райҳон	Purple basil grows near our door.

Америкада кашнич кўпинча cilantro дейилади. Кўкатлар боғ ҳисобида сотилади: a bunch of dill, two bunches of coriander.

Бозорда керак бўладиган ўлчов сўзлари

a kilo of — бир кило: a kilo of potatoes.
half a kilo of — ярим кило: half a kilo of cherries.
a bunch of — бир боғ, бир бош (узум): a bunch of parsley, a bunch of grapes.
a head of — бир бош: a head of cabbage, a head of garlic.
a bag of — бир халта: a bag of onions.
a box of — бир яшик: a box of peaches.
a slice of — бир тилим: a slice of melon.

Нарх ва миқдорни тўғри айтиш учун сонларни яхши билиш керак. Катта сонлар (twenty-five thousand) сонлар инглизча саҳифасида тушунтирилган.

Бозор диалоги: ош учун масаллиқ

Лондонлик Сара наманганлик Азизга турмушга чиққан. Бугун у қайнонаси билан бозорга келди ва ош учун масаллиқни ўзи сўраб олмоқчи.

Гумбазли бозор расталари: мева, зиравор ва қуруқ мевалар

Sarah: Good morning! Are these carrots yellow or orange inside?

Seller: Yellow. Real plov carrots, from Samarkand.

Sarah: Great. I need three kilos of carrots and two kilos of onions.

Seller: Anything else? The chickpeas are fresh, too.

Sarah: Yes, half a kilo of chickpeas, please. And one head of garlic.

Seller: Here you are. Do you want some quinces? They make plov taste better.

Sarah: Oh, my mother-in-law said the same! Two quinces, please. How much is it all?

Seller: Eighty-five thousand.

Sarah: Can you make it eighty?

Seller: For a new bride, yes. Eighty.

Таржимаси: — Хайрли тонг! Бу сабзининг ичи сариқми ё тўқ сариқми? — Сариқ. Ҳақиқий ошбоп сабзи, Самарқандники. — Зўр. Уч кило сабзи ва икки кило пиёз керак. — Яна нима? Нўхат ҳам янги. — Ҳа, ярим кило нўхат беринг. Яна бир бош саримсоқ. — Марҳамат. Беҳи оласизми? Ошнинг таъмини яхшилайди. — Қайнонам ҳам шундай деган эди! Иккита беҳи беринг. Ҳаммаси қанча бўлди? — Саксон беш минг. — Саксон қилиб беринг? — Янги келин учун майли, саксон.

Бозордаги нарх ҳамда пиёз ва сабзи миқдори бу ерда намуна учун олинган, ҳақиқий нарх мавсумга қараб ўзгаради. Дўкондаги бошқа вазиятлар учун гаплар дўконда инглизча мақоласида тўпланган, ошнинг ўзини инглизча тушунтиришни эса ўзбек таомлари инглизча саҳифасидан ўрганасиз.

«A kilo tomatoes»: бозордаги хатолар

Нотўғри	Тўғри	Изоҳ
a kilo tomatoes	a kilo of tomatoes	of тушиб қолмайди.
two kilo of apples	two kilos of apples	Кило ҳам кўпликда -s олади.
I bought one grape. (бир бош демоқчи)	I bought a bunch of grapes.	A grape — битта дона.
tomatos, potatos	tomatoes, potatoes	Кўплиги -es билан.
Give me a onion.	Give me an onion.	Унли товушдан олдин an.
date (кузги хурмо маъносида)	persimmon	Иккита ҳар хил мева.

Мевалар ҳақида лотин ёзувидаги кенгроқ мақола ҳам бор: мевалар номи инглизча.

Машқ

А. Инглизчасини ёзинг.

1. беҳи
2. бодринг
3. нўхат
4. саримсоқ
5. анжир
6. шивит

Б. Бўш жойни тўлдиринг: bunch, head, kilos, slice, an.

7. Two ______ of potatoes, please.
8. Could I have a ______ of watermelon?
9. I need a ______ of cabbage for the salad.
10. A ______ of coriander, please.
11. She is eating ______ apple.

В. Мева ёки сабзавот? «fruit» ёки «vegetable» деб ёзинг.

12. turnip
13. persimmon
14. aubergine

Жавоблар

1 — quince; 2 — cucumber; 3 — chickpeas; 4 — garlic; 5 — fig; 6 — dill.

7 — kilos; 8 — slice; 9 — head; 10 — bunch; 11 — an.

12 — vegetable; 13 — fruit; 14 — vegetable.

Изоҳ: 7-гапда two бўлгани учун kilos. 11-гапда apple унли товуш билан бошланади, шунинг учун an.

Банди билан бозор ҳақида гаплашинг

BandMate иловасида Банди билан бозорга боришингиз, севимли мевангиз ва ош учун нималар олишингиз ҳақида гаплашинг: What fruit do you like in summer? What do you buy for plov? Сара ва сотувчи диалогини овоз чиқариб, икки рол бўйича айтиб кўринг. Илова pomegranate ёки vegetable каби узун сўзларнинг урғусида хато бўлса, талаффуз бўйича изоҳ беради.

BandMate’ни Google’да афзал манба қилинг