Инглиз тилида сонлар: 1–100, тартиб сонлар, нарх ва сана

Инглиз тилида 1 дан 12 гача бўлган сонлар алоҳида ёдланади (one, two ... eleven, twelve), 13 дан 19 гача -teen билан (thirteen, fifteen), ўнликлар -ty билан ясалади (twenty, thirty, forty). 21 дан 99 гача сонлар чизиқча билан ёзилади: twenty-one, forty-five, ninety-nine. Тартиб сонлар кўпинча -th қўшимчаси билан ясалади (fourth, tenth), фақат учтаси ўзгача: first, second, third.

Нарх ва катта сонларда яна бир фарқ бор: инглизчада минглик вергул билан ажратилади (12,500), ўнлик каср эса нуқта билан (2.5). Ўзбекча ёзувда аксинча: 12 500 ва 2,5.

0 дан 20 гача

Сон	Инглизча	Ўқилиши	Сон	Инглизча	Ўқилиши
0	zero	зироу	11	eleven	илевн
1	one	уан	12	twelve	туэлв
2	two	ту	13	thirteen	сёртийн
3	three	срий	14	fourteen	фортийн
4	four	фо	15	fifteen	фифтийн
5	five	файв	16	sixteen	сикстийн
6	six	сикс	17	seventeen	севнтийн
7	seven	севн	18	eighteen	эйтийн
8	eight	эйт	19	nineteen	найнтийн
9	nine	найн	20	twenty	туэнти
10	ten	тен

Кирилл ҳарфлари инглизча товушни тўлиқ бера олмайди, айниқса th (/θ/) товушини: three, thirteen да тил учи тишлар орасига қўйилади. «С» ёки «Т» деб айтсангиз ҳам тушунишади, лекин аниқ талаффузни луғатдаги овоз билан текширинг.

Ёзилишдаги учта тузоқ: four — лекин forty (u йўқ), five — лекин fifteen, fifty, three — лекин thirteen, thirty.

Ўнликлар ва 21–99

20	30	40	50	60	70	80	90	100
twenty	thirty	forty	fifty	sixty	seventy	eighty	ninety	a hundred

Қолган сонлар ўнлик + чизиқча + бирлик: 34 — thirty-four, 57 — fifty-seven, 68 — sixty-eight, 99 — ninety-nine. Ўзбекча «ўттиз тўрт» билан бир хил тартиб, шунинг учун бу қисм осон.

Энг кўп адаштириладиган жуфтлар: thirteen — thirty, fourteen — forty, fifteen — fifty. Фарқ урғуда: thirteen (урғу охирида, узун «ий»), thirty (урғу бошида, қисқа «и»). Нарх ёки хона рақамини айтганда шубҳа туғилса, рақамларни алоҳида айтинг: fifteen — one five. Талаффуз ва диктант машқини лотин ёзувидаги сонлар 1 дан 100 гача мақоласида топасиз.

100 дан кейин Британияда and қўшилади: 105 — a hundred and five, 250 — two hundred and fifty. Америкада and кўпинча тушиб қолади: one hundred five.

five and zero — беш ва нол — **five and zero**беш ва нол

ten fingers — ўнта бармоқ — **ten fingers**ўнта бармоқ

a phone number — телефон рақами — **a phone number**телефон рақами

first, second, third — биринчи, иккинчи, учинчи — **first, second, third**биринчи, иккинчи, учинчи

Тартиб сонлар: first, second, third

Ўзбекчада тартиб сон -инчи билан ясалади: бешинчи, ўнинчи. Инглизчада кўпинча -th, лекин бир нечта ўзгача шакл бор:

Сон	Тартиб сон	Қисқа ёзуви	Изоҳ
1	first	1st	ўзгача
2	second	2nd	ўзгача
3	third	3rd	ўзгача
4	fourth	4th
5	fifth	5th	ve → f
8	eighth	8th	битта t
9	ninth	9th	e тушади
12	twelfth	12th	ve → f
20	twentieth	20th	y → ie
21	twenty-first	21st	охирги сўз ўзгаради
22	twenty-second	22nd
23	twenty-third	23rd
30	thirtieth	30th
31	thirty-first	31st
100	hundredth	100th

Қоида: мураккаб сонда фақат охирги сўз тартиб сонга айланади: twenty-first, twentieth-first эмас. 11, 12, 13 эса -th олади: 11th, 12th, 13th (11st эмас).

Тартиб сонлар қаерда керак:

Сана: the 1st of September.
Қават: I live on the fourth floor. Британияда кириш қавати ground floor дейилади, шунинг учун ўзбекча «2-қават» кўпинча first floor бўлади. Бу нозикликни тартиб сонлар мақоласида батафсил кўрасиз.
Курс ва синф: a second-year student — 2-курс талабаси; My son is in the ninth grade / Year 9.
Туғилган кун: It's my grandson's fifth birthday.

Мактаб рақами эса тартиб сон билан эмас, No. билан айтилади: «12-мактаб» — School No. 12 ёки school number 12.

Нархни айтиш: сўм, минг ва миллион

Бозор ва дўконда энг кўп керак бўладиган сонлар — минг ва миллионлар.

Ёзилиши	Айтилиши
500 сўм	five hundred soums
7 000 сўм	seven thousand soums
15 000 сўм	fifteen thousand soums
120 000 сўм	a hundred and twenty thousand soums
1 500 000 сўм	one and a half million soums / one point five million
2 350 000 сўм	two million three hundred and fifty thousand soums
$4.50	four dollars fifty / four fifty

Учта муҳим қоида:

Thousand, hundred, million сондан кейин -s олмайди: fifteen thousand, fifteen thousands эмас. Кўплик қоидаларини инглиз тилида кўплик мақоласида такрорланг.
«Бир ярим» — one and a half ёки one point five. One and half эмас, a тушиб қолмасин.
Инглизча матнда минглик вергул билан ёзилади: 15,000. 15.000 деб ёзсангиз, инглиз ўқувчи «ўн беш бутун» деб ўйлаши мумкин.

Қисқа суҳбат:

A: How much is this watermelon?

B: Twenty-five thousand soums.

A: Twenty-five or thirty-five?

B: Twenty-five. Two, five.

A: OK, I'll take it. Here's fifty thousand.

B: Here's your change, twenty-five thousand. Thank you!

Суҳбатдаги нарх мисол учун олинган. Дўконда керак бўладиган бошқа ибораларни дўконда инглизча мақоласида кўрасиз.

Сана ва йил

Сана икки хил ёзилади ва айтилади:

Британча: 1 September 2026 — ўқилиши: the first of September, twenty twenty-six.
Америкача: September 1, 2026 — ўқилиши: September first, twenty twenty-six.

Ёзувда 1 September бўлса ҳам, оғзаки нутқда тартиб сон айтилади: the first, one September эмас.

Йилларни ўқиш:

Йил	Айтилиши
1991	nineteen ninety-one
2000	two thousand
2008	two thousand and eight
2015	twenty fifteen (ёки two thousand and fifteen)
2026	twenty twenty-six

Намуна гаплар: Independence Day in Uzbekistan is on the first of September. My daughter was born on the twelfth of May, twenty eighteen. Ҳафта кунлари, ойлар ва сана олдидаги предлогларни инглиз тилида ҳафта кунлари мақоласида кўрасиз.

Ёш ва бошқа кундалик сонлар

«35 ёшдаман» — I'm thirty-five ёки I'm thirty-five years old. I'm thirty-five years ёки I have thirty-five years эмас.
«Ўттиз ёшлар атрофида» — He's in his thirties.
«Уй рақами 14, 7-хонадон» — House 14, flat 7.
«2-автобус» — bus number 2 ёки the number 2 bus.
Телефон рақами рақамма-рақам айтилади: nine-nine-eight, nine-oh... — нол ўрнида oh ҳам дейилади.

Сонлардаги хатолар: ўзбекча ёзув одатидан

Нотўғри	Тўғри
three thousands soums	three thousand soums
forthy, fourty	forty
twentyone	twenty-one
the twenty oneth	the twenty-first
2,5 kilos	2.5 kilos (two point five)
I am 40 years.	I'm 40. / I'm 40 years old.
one September	the first of September

Машқ: сон, нарх ва сана

А. Сўз билан ёзинг.

1. 14
2. 40
3. 73
4. 99

Б. Тартиб сонни ёзинг.

5. 2 → ______
6. 5 → ______
7. 12 → ______
8. 31 → ______

В. Овоз чиқариб айтинг, кейин ёзинг.

9. 45 000 сўм
10. 1 200 000 сўм
11. 21.03.2026 (британча айтилиши)
12. 1999 йил

Жавоблар

1 — fourteen; 2 — forty; 3 — seventy-three; 4 — ninety-nine.

5 — second (2nd); 6 — fifth (5th); 7 — twelfth (12th); 8 — thirty-first (31st).

9 — forty-five thousand soums; 10 — one million two hundred thousand soums (ёки one point two million soums); 11 — the twenty-first of March, twenty twenty-six; 12 — nineteen ninety-nine.

Изоҳлар:

2-топшириқ: forty да u йўқ, гарчи four да бўлса ҳам.
7-топшириқ: twelfth ни ёзишда ve ўрнига f келади, талаффузда эса охирида «лфс» эшитилади.
11-топшириқ: Навруз санаси. Британча ёзувда кун олдин, ой кейин келади, ўзбекча ёзув билан бир хил.

BandMate: нарх ва саналарни қулоқ билан ажратинг

Сонларни ёзишни билиш бир нарса, уларни тез эшитиб тушуниш бошқа. BandMate иловасида Банди билан бозорда харид қилиш ёки учрашув белгилаш каби вазиятларда гаплашиб, fifteen ва fifty ни, the first ва the third ни овоз чиқариб айтинг. Талаффуз бўйича фикр-мулоҳаза урғу тушган жойни текширишга ёрдам беради.

Манбалар

BandMate’ни Google’да афзал манба қилинг