Тана аъзолари инглизча: 40 сўз расм билан ва шифокор олдида

Тана инглизча body. Энг керакли сўзлар: head (бош), eye (кўз), ear (қулоқ), nose (бурун), mouth (оғиз), back (бел, орқа), stomach (қорин, ошқозон), arm ва hand (қўл), leg ва foot (оёқ). Бирор жойингиз оғриса, энг оддий гап: My ... hurts — My knee hurts. (Тиззам оғрияпти.) Ёки бармоғингиз билан кўрсатиб: It hurts here. (Шу ерим оғрияпти.)

Ўзбек тилидан асосий фарқ: «қўл» ва «оёқ» инглизчада иккитадан сўз. Елкадан бармоқ учигача бутун қўл — arm, кафт ва бармоқлар — hand. Сондан товонгача бутун оёқ — leg, пастдаги панжа қисми — foot. Қуйидаги 40 сўзнинг ўқилиши кирилл ҳарфларида, урғули бўғин катта ҳарфда берилган. Бу тахминий ёзув, аниқ товушни луғатдаги аудиодан эшитинг.

head — қиз қўлини бошига қўйган — **head**қиз қўлини бошига қўйган

hair — узун қора соч — **hair**узун қора соч

eyes — қора кўзли қиз — **eyes**қора кўзли қиз

a beard — соқолини силаётган эркак — **a beard**соқолини силаётган эркак

throat — йигит томоғини ушлаб турибди — **throat**йигит томоғини ушлаб турибди

back — йигит белини ушлаб турибди — **back**йигит белини ушлаб турибди

stomach — бола қорнини ушлаб турибди — **stomach**бола қорнини ушлаб турибди

close your eyes — бола кафтлари билан кўзини ёпган — **close your eyes**бола кафтлари билан кўзини ёпган

fingers — қиз бармоқларини чалиштириб, омад тилаяпти — **fingers**қиз бармоқларини чалиштириб, омад тилаяпти

Бош ва юз: 16 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
1	body	БО-ди	тана	Walking every morning is good for your whole body.
2	head	ҳед	бош	Cover your head, the sun is strong today.
3	hair	ҳеэ	соч	My grandmother's hair is completely white.
4	face	фейс	юз	Wash your face with cold water.
5	forehead	ФОО-ҳед	пешона	The baby has a small red mark on his forehead.
6	eye	ай	кўз	I need glasses for my left eye.
7	eyebrow	АЙ-брау	қош	She has thick dark eyebrows.
8	ear	иэ	қулоқ	Grandfather doesn't hear well in his right ear.
9	nose	ноуз	бурун	My nose is running, I think I have a cold.
10	mouth	маус	оғиз	Open your mouth and say «a-a-a».
11	lip	лип	лаб	My lips get dry in winter.
12	tooth, teeth	туус, тиис	тиш, тишлар	I have a new tooth at the back.
13	tongue	танг	тил (аъзо)	Don't burn your tongue, the tea is hot.
14	cheek	чиик	ёноқ, юз	Grandma kissed me on both cheeks.
15	chin	чин	ияк	He rests his chin on his hand when he thinks.
16	beard	биэд	соқол	My father grew a beard after he retired.

Mouth, tooth, teeth сўзларидаги th — тилнинг учи тишлар орасида, «с» га яқин. Tongue охиридаги ue ўқилмайди.

Тана: 8 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
17	neck	нек	бўйин	Wear a scarf around your neck.
18	throat	сроут	томоқ	My throat is dry after the long meeting.
19	shoulder	ШОУЛ-дэ	елка	The bag is too heavy for my shoulder.
20	chest	чест	кўкрак	The doctor listened to my chest.
21	back	бэк	бел, орқа	Lift heavy boxes with your legs, not your back.
22	stomach	СТА-мэк	қорин, ошқозон	Don't swim on a full stomach.
23	waist	уейст	бел (кийим ўлчови)	These trousers are too big at the waist.
24	heart	ҳаат	юрак	My heart was beating fast after the stairs.

Ўзбекча «бел» икки хил таржима қилинади. Оғрийдиган бел — back (My back hurts). Кийим ўлчови, ингичка жой — waist. Stomach сўзининг охири «ч» эмас, «к»: «СТА-мэк».

Қўл: 7 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
25	arm	аам	қўл (елкадан)	She carried the baby in her arms.
26	elbow	ЭЛ-боу	тирсак	Don't put your elbows on the table.
27	wrist	рист	кафт билан билак орасидаги бўғим	He wears his watch on his left wrist.
28	hand	ҳэнд	қўл (кафт), панжа	Wash your hands before dinner.
29	finger	ФИН-гэ	бармоқ	She wears her mother's ring on her finger.
30	thumb	сам	бош бармоқ	He gave me a thumbs-up.
31	nail	нейл	тирноқ	Cut your nails, they are too long.

Wrist даги w ва thumb даги b ўқилмайди.

Оёқ: 9 сўз

№	Инглизча	Ўқилиши	Ўзбекча	Мисол
32	leg	лег	оёқ (сондан пастгача)	My legs are tired after the bazaar.
33	knee	нии	тизза	My knees hurt when I climb the stairs.
34	ankle	ЭН-кл	тўпиқ	She twisted her ankle on the ice.
35	foot, feet	фут, фиит	оёқ панжаси	Take your shoes off, your feet need rest.
36	toe	тоу	оёқ бармоғи	The baby is playing with his toes.
37	heel	ҳиил	товон	These new shoes hurt my heels.
38	joint	жойнт	бўғим	My joints ache when the weather changes.
39	bone	боун	суяк	Milk is good for your bones.
40	skin	скин	тери	Her skin is very sensitive to the sun.

Knee даги k ўқилмайди: «нии». Оёқ бармоғи — toe, қўл бармоғи — finger. Ўзбекчада иккаласи ҳам «бармоқ».

Битта tooth, иккита teeth

Бир нечта тана аъзосининг кўплиги қоидага бўйсунмайди:

Бирлик	Кўплик	Мисол
tooth	teeth	Brush your teeth twice a day.
foot	feet	My feet are cold.

Бошқа нотўғри кўпликлар кўплик қоидаси мақоласида. Яна бир фарқ: инглизчада тана аъзоси олдидан деярли доим эгалик олмоши туради. Ўзбекча «Тиш ювдим» — инглизча I brushed my teeth. «Қўлини синдирди» — He broke his arm. The teeth ёки олмошсиз teeth деб айтилмайди. My, his, her ва бошқа шаклларни олмошлар мавзусида кўринг.

Шифокор олдида: 10 та гап

It hurts here. — Шу ерим оғрияпти.
My knee hurts. — Тиззам оғрияпти.
My eyes hurt. — Кўзларим оғрияпти (кўп оғриқ бўлса, феълда -s йўқ).
I've got a headache. — Бошим оғрияпти.
I've got a toothache. — Тишим оғрияпти.
I've got a backache. — Белим оғрияпти.
I've got a stomach ache. — Қорним оғрияпти.
I've got a sore throat. — Томоғим оғрияпти.
I can't move my arm. — Қўлимни қимирлата олмаяпман.
It started three days ago. — Уч кун олдин бошланди.

Head, tooth, back, stomach га -ache қўшилса, оғриқ номи ҳосил бўлади. Томоқ учун эса sore throat дейилади, «throatache» деган сўз йўқ.

it hurts here — қиз оғриётган жойини кўрсатмоқда — **it hurts here**қиз оғриётган жойини кўрсатмоқда

my arm hurts — аёл оғриётган билагини ушлаб турибди — **my arm hurts**аёл оғриётган билагини ушлаб турибди

a toothache — бола юзини ушлаб турибди, тиши оғрияпти — **a toothache**бола юзини ушлаб турибди, тиши оғрияпти

a backache — буви белини ушлаб турибди — **a backache**буви белини ушлаб турибди

brush your teeth — бола тишини ювмоқда — **brush your teeth**бола тишини ювмоқда

Диалог: Лондондаги дорихонада

Тошкентлик Муҳаббат опа Лондонда ўғлиникида меҳмон. Бир куни у дорихонага кирди.

Pharmacist: Hello, how can I help you?

Muhabbat: Hello. My knees hurt. I walked a lot yesterday.

Pharmacist: I see. Do both knees hurt, or just one?

Muhabbat: Both. And my back hurts a little too.

Pharmacist: Did you fall or hit them?

Muhabbat: No, I didn't fall. I'm just not used to so much walking.

Pharmacist: I can give you a cream for the pain. If it doesn't get better in a few days, please see a doctor.

Muhabbat: Thank you very much.

Таржимаси: — Салом, қандай ёрдам бера оламан? — Салом. Тиззаларим оғрияпти. Кеча кўп юрдим. — Тушунарли. Иккала тиззангизми ёки биттасими? — Иккаласи ҳам. Белим ҳам бироз оғрияпти. — Йиқилдингизми ё урилдингизми? — Йўқ, йиқилмадим. Шунчаки бунча кўп юришга ўрганмаганман. — Оғриқ учун малҳам бера оламан. Бир неча кунда яхшиланмаса, шифокорга учранг. — Катта раҳмат.

Бу диалог тил машқи учун. Соғлиғингиз бўйича қарорни шифокор ёки фармацевт билан бирга қабул қилинг.

Набира билан ўйин: «Touch your nose!»

Бола билан тана аъзоларини ўрганишнинг энг осон йўли — ҳаракатли ўйин. Сиз буйруқ берасиз, набира бажаради, кейин алмашасизлар:

Touch your nose! — Бурнингни ушла!
Show me your elbow! — Тирсагингни кўрсат!
Close your eyes! — Кўзингни юм!
Clap your hands! — Қарсак чал!
Stand on one foot! — Бир оёқда тур!

Беш дақиқалик шу ўйин сўзларни жадвалдан кўра яхшироқ эсда қолдиради, чунки сўз ҳаракат билан боғланади.

«My head is ill»: тана ҳақидаги хатолар

Нотўғри	Тўғри	Изоҳ
My head is ill.	I've got a headache.	Аъзо эмас, одам ill бўлади.
My hand is broken. (елкадан пастни назарда тутиб)	My arm is broken.	Кафтдан юқориси — arm.
I have pain in my foots.	My feet hurt.	Foot — feet.
I washed hands.	I washed my hands.	Эгалик олмоши керак.
My throat is ache.	I've got a sore throat.	Томоқ учун sore.
My knee hurt.	My knee hurts.	«У» — -s.

Лотин ёзувида ички аъзолар ва тана билан боғлиқ идиомалар ҳам керак бўлса, тана аъзолари инглизча мақоласини очинг.

Машқ

А. Инглизчасини ёзинг.

1. тизза
2. елка
3. қош
4. товон
5. тирсак
6. бўйин

Б. hand ёки arm, foot ёки leg ни қўйинг.

7. She wears a ring on her left ______.
8. He broke his ______ playing football, now it's in plaster from the shoulder to the wrist.
9. The shoe is too small for my ______.

В. Кўплигини ёзинг.

10. tooth
11. foot

Г. Хатони тузатинг.

12. My grandfather's back hurt every morning.
13. I brushed teeth and went to bed.

Жавоблар

1 — knee; 2 — shoulder; 3 — eyebrow; 4 — heel; 5 — elbow; 6 — neck.

7 — hand; 8 — arm; 9 — foot.

10 — teeth; 11 — feet.

12 — My grandfather's back hurts every morning. 13 — I brushed my teeth and went to bed.

Изоҳ: 12-гапда эга back — битта нарса, шунинг учун hurts. 13-гапда тана аъзоси олдидан my туради.

Банди билан соғлиқ ҳақида гаплашинг

BandMate иловасида Банди шифокор ёки дорихона ходими ролига кириб, сиздан нима безовта қилаётганини сўрайди: What's the problem? When did it start? Сиз юқоридаги гаплардан фойдаланиб, овоз чиқариб жавоб берасиз. Илова knee, thumb, stomach каби сўзлардаги ўқилмайдиган ҳарфлар ва талаффуз бўйича изоҳ беради. Совуқда тана аъзоларини нима билан ёпишни эса кийимлар инглизча саҳифасида ўрганасиз.

BandMate’ни Google’да афзал манба қилинг