Chalkash so‘zlarO‘zbekcha

Learn va study farqi: teach, learn to va learn about

Learn va study farqi: “o‘qimoq” va “o‘rganmoq” inglizchada qaysi fe’l? Teach, learn to, learn about, study for, rasmlar, 10 ta xato va 15 ta mashq.

Yigit qizil X belgisi qo‘yilgan imtihon varag‘iga xafa bo‘lib qarab turibdi

Study — jarayon: kitob, dars, mashq ustida vaqt sarflash. Learn — natija: bilim yoki ko‘nikma sizda paydo bo‘ladi. I studied for three hours, but I didn’t learn anything. — Uch soat o‘qidim, lekin hech narsa o‘rganmadim.

Uchinchi fe’l — teach, ya’ni o‘rgatmoq: bilimni boshqaga berish. My aunt taught me to make somsa. Ruscha учить ham “o‘rganmoq”, ham “o‘rgatmoq” bo‘lgani uchun She learned me English degan xato ko‘p uchraydi. To‘g‘risi: She taught me English.

Uch fe’l va o‘zbekcha “o‘qimoq”

LearnStudyTeach
Ma’nobilim/ko‘nikma olmoq (natija)o‘qib-izlanib vaqt sarflamoq (jarayon); oliygohda tahsil olmoqo‘rgatmoq, dars bermoq
Tuzilmalarlearn + fan/til; learn to + fe’l; learn about; learn from; learn thatstudy + fan; study for + imtihon; study at + oliygohteach + kishi + narsa; teach + kishi to + fe’l
MisolI learned to swim at six.She studies medicine in Samarqand.He teaches maths at school.
O‘tgan zamonlearned / learntstudiedtaught
O‘zbekchao‘rganmoq, bilib olmoqo‘qimoq, tahsil olmoq, o‘rganmoqo‘rgatmoq, dars bermoq
Ruschaучить, выучить, научиться; узнатьизучать, учиться, заниматьсяучить, преподавать

O‘zbekcha o‘qimoq uch xil inglizcha fe’lga to‘g‘ri keladi: kitob o‘qimoq — read, universitetda o‘qimoq — study, ingliz tilini o‘qiyapman — ko‘pincha learn yoki study. Shuning uchun “Men ingliz tilini o‘qiyman”ni avtomatik I read English deb tarjima qilmang: bu “inglizcha matn o‘qiy olaman” degani. To‘g‘risi: I’m learning English. yoki I study English.

Learn: natija, ko‘nikma, yangilik

Learn uch ma’noda keladi:

  • ko‘nikma yoki bilim olmoq: I’m learning Korean. She learned a lot at the course.
  • yodlamoq: learn a poem by heart, learn the new words. (“Yod olmoq” = learn by heart yoki memorise.)
  • bilib qolmoq, xabar topmoq: I learned that the exam had moved to Friday. Bu yerda learn ≈ find out.

Learned va learnt ikkalasi ham to‘g‘ri; learnt Britaniyada ko‘proq, Amerikada deyarli faqat learned. Qaysi birini tanlasangiz ham, bir matnda bir xil yozing.

Learn to, learn about, learn from

Predlog o‘zgarsa, ma’no ham o‘zgaradi:

  • learn to + fe’l — ko‘nikma: learn to drive, learn to cook, learn to swim. How to ham mumkin: I learned how to fix a bike.
  • learn about + mavzu — bilim, ma’lumot: learn about history, learn about the Silk Road.
  • learn from + manba — kimdan/nimadan: learn from your mistakes, learn from a YouTube channel.
  • learn + ot — to‘g‘ridan-to‘g‘ri: learn English, learn the rules.

Farqni sezing: I learned to cook plov — endi osh damlay olaman. I learned about plov — osh tarixi va turlari haqida bilib oldim, lekin damlay olmasligim mumkin. Learn dan keyin to + fe’l kelishi gerund/infinitive tanlovining bir qismi; umumiy qoida gerund va infinitive sahifasida.

Study: jarayon, oliygoh, sinchiklab ko‘rish

Study ham uch ma’noda:

  • o‘qib-o‘rganish jarayoni: I study every evening for an hour. Study for — imtihonga tayyorlanish: She’s studying for IELTS.
  • oliy ta’limda tahsil: He studies law at Tashkent State University of Law. What do you study? — Qaysi yo‘nalishda o‘qiysiz? (fanlar nomlari bu sahifada)
  • sinchiklab ko‘rib chiqmoq: Study the map before you go. Scientists are studying the effects of heat.

Study ko‘pincha natijani kafolatlamaydi: uch soat o‘tirish mumkin, lekin o‘rganmaslik ham mumkin. Imtihon oldidan takrorlash uchun britaniyaliklar revise (amerikaliklar review) deydi: I’m revising for my exam.

Teach: o‘rgatmoq

Teach tuzilmasi: teach + kishi + narsa yoki teach + narsa + to + kishi: She teaches children English. / She teaches English to children. Ko‘nikma bo‘lsa: teach someone to do: My dad taught me to ride a bike.

O‘zbekcha o‘rganmoq va o‘rgatmoq har xil so‘z, shuning uchun o‘zbek tilida fikrlaganda xato kam. Muammo ruscha учить orqali keladi: Я учу английский (learn) va Я учу детей (teach) bir xil fe’l. Inglizchada bu ikki fe’l har doim ajralgan.

Rasmlarda: o‘rganish jarayoni

he learned to cook — u ovqat pishirishni o‘rgandi
he learned to cooku ovqat pishirishni o‘rgandi
I study at university — universitetda o‘qiyman
I study at universityuniversitetda o‘qiyman
revise for an exam — imtihonga takrorlamoq
revise for an examimtihonga takrorlamoq
do a course — kursda o‘qimoq
do a coursekursda o‘qimoq
a teacher teaches — o‘qituvchi dars beradi
a teacher teacheso‘qituvchi dars beradi

Uchinchi rasmdagi yigit kitoblar orasida qulog‘ini yopib o‘tiribdi. U o‘qiyapti (he is studying), lekin hozircha nimadir o‘rganyapti (he is learning) deyish qiyin.

Fe’l almashsa, ma’no o‘zgaradi

Birinchi gapIkkinchi gap
I studied Spanish for two years. — Ikki yil ispan tili o‘qidim (natija noma’lum).I learned Spanish in two years. — Ikki yilda ispan tilini o‘rganib oldim.
I learned that he was ill. — Uning kasal ekanini bilib qoldim.I studied why he was ill. — Nega kasal bo‘lganini tekshirib chiqdim.
She learned to drive. — Mashina haydashni o‘rgandi.She taught me to drive. — Menga haydashni o‘rgatdi.
We learned about Amir Temur. — Amir Temur haqida bilib oldik.We studied Amir Temur’s letters. — Amir Temur maktublarini sinchiklab o‘rgandik.
He reads English. — Inglizcha o‘qiy oladi.He studies English. — Ingliz tilini o‘rganyapti.

“Menga ingliz tilini o‘rgatdi” → She learned me: 10 ta xato

XatoTo‘g‘riIzoh
My sister learned me English.My sister taught me English.o‘rgatmoq = teach
I read at university.I study at university.“universitetda o‘qiyman”
I am reading English for IELTS.I am studying English for IELTS.read — faqat matn o‘qish
I learned to history.I learned about history.bilim — about
I want to learn how swimming.I want to learn to swim / how to swim.to + fe’l
Teach me English words new.Teach me some new English words.so‘z tartibi
I study to IELTS.I study for IELTS.imtihonga — for
I studied the poem by heart.I learned the poem by heart.yodlash — learn
He teached us maths.He taught us maths.noto‘g‘ri fe’l
I learn in 11th grade.I’m in 11th grade. / I study in 11th grade.sinf — be in

Birinchi va oxirgi qatorlarda rus va o‘zbek tilining ta’siri aniq ko‘rinadi. Boshqa shunday tarjima xatolari o‘zbeklar qiladigan xatolar ro‘yxatida.

Dialog: mahallada qo‘shni bilan

Mr Brown: Hi, Sardor! Your mum says you’re at university now. What do you study?

Sardor: I study computer science. It’s hard, but I’m learning a lot.

Mr Brown: Great. And your English is very good. Who taught you?

Sardor: Mostly I learned it myself, from films and podcasts. My older sister taught me the basics.

Mr Brown: Are you studying for any exams?

Sardor: Yes, IELTS in December. I study two hours a day and I’m trying to learn ten new words every evening.

Mr Brown: Good plan. I’m learning Uzbek, by the way, but slowly.

Sardor: Then I can teach you some phrases. Deal?

Mashq: learn, study, teach yoki read? (15 ta gap)

Fe’lni kerakli shaklda qo‘ying.

  1. My grandfather ______ me to play chess when I was seven.
  2. She ______ economics at university.
  3. I ______ three new songs for the concert by heart.
  4. Did you ______ for the test last night?
  5. We ______ that the flight was delayed only at the airport.
  6. Mr Aliyev ______ physics at our school for twenty years.
  7. I want to ______ to drive this summer.
  8. He ______ a newspaper every morning.
  9. You should ______ from your mistakes.
  10. At the museum we ______ about the Silk Road.
  11. Can you ______ me how to use this app?
  12. Scientists are ______ the effects of air pollution in big cities.
  13. My brother ______ Arabic for years, but he still can’t speak it.
  14. Children ______ languages quickly.
  15. I’m ______ for my IELTS exam next month, so I can’t go out.

Javoblar

  1. taught — o‘rgatdi; teach someone to do.
  2. studies / studied — oliygohda tahsil.
  3. learned / learnt — yodladim, learn by heart.
  4. study — imtihonga tayyorlanish, study for.
  5. learned / learnt — bilib qoldik (find out).
  6. has taught / taught — dars bergan.
  7. learn — ko‘nikma: learn to drive.
  8. reads — gazeta o‘qiydi.
  9. learn — learn from mistakes.
  10. learned / learnt — bilim oldik, learn about.
  11. teach / show — o‘rgatish.
  12. studying — sinchiklab tekshiryapti.
  13. studied / has studied — jarayon bor, natija yo‘q.
  14. learn — natija: tez o‘rganadi.
  15. studying / revising — imtihonga tayyorlanyapman.

12 va undan ko‘p to‘g‘ri bo‘lsa, farq sizda bor. 5 va 13-savollarni qayta o‘qing: ikkalasi ham “natija yoki jarayon” savolining eng yaxshi misoli.

O‘qish va ish haqida gapirish

IELTS Speaking Part 1 dagi birinchi savollardan biri — “Do you work or are you a student?”. Javobda study, learn, teach aralashadi, va shu yerda xato birinchi taassurotga ta’sir qiladi. Namuna javoblar work va study savollari sahifasida. Umuman o‘rganishni qanday tashkil qilish haqida — ingliz tilini qanday o‘rganish kerak.

BandMate ilovasida Bandi sizdan o‘qishingiz, kursingiz yoki kimdan nima o‘rganganingiz haqida so‘raydi. Har bir javobda learn, study va teach ni to‘g‘ri tanlashga harakat qiling; AI noto‘g‘ri fe’lni belgilab, to‘g‘ri variantni ko‘rsatadi. Bu mashq uchun yordam, rasmiy baho emas.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling