Dunyo va madaniyatO‘zbekcha

Millatlar va tillar inglizcha: -ian, -ese, -ish va katta harf

Uzbek, Kazakh, Chinese, Spanish: millat va til so‘zlari inglizcha, -ian, -ese, -ish qo‘shimchalari, an Uzbek va the French qoidasi, katta harf va javobli mashq.

Qo‘lida kichik globus ushlagan qiz

Inglizchada millat so‘zi sifat bo‘lib, ko‘pincha til nomi bilan bir xil: Uzbek — o‘zbek va o‘zbek tili, French — fransuz va fransuz tili. Lekin har doim emas: Braziliyada yashovchi Brazilian, tili esa Portuguese. Ikkala so‘z ham doim katta harf bilan yoziladi va tilni aytganda in ishlatiladi: Say it in English.

Hozir o‘zingiz haqingizda ikki gap ayting: I’m Uzbek. I speak Uzbek, Russian and a little English. Quyida millat so‘zlari qo‘shimchalar bo‘yicha guruhlangan, keyin davlat–millat–til–odam jadvali, artikl qoidasi, dialog va mashq.

Uzbek: a tiled arch — o‘zbek
Uzbek: a tiled archo‘zbek
Russian: matryoshka dolls — rus
Russian: matryoshka dollsrus
English: a red double-decker bus — ingliz
English: a red double-decker busingliz
language: two speech bubbles — til
language: two speech bubblestil
What languages do you speak? — Qaysi tillarda gapirasiz?
What languages do you speak?Qaysi tillarda gapirasiz?
a little — ozgina
a littleozgina

Qo‘shimchaga qarab 5 guruh

Millat so‘zini yodlashni osonlashtirish uchun uni oxiriga qarab guruhlang. Har guruhda talaffuz qonuniyati ham bor.

GuruhMisollarTalaffuz va eslatma
-ian / -anRussian, Italian, Canadian, Korean, American, Georgian, Egyptian, IndianUrg‘u ko‘pincha -ian oldidagi bo‘g‘inda: i-TA-lian, ca-NA-dian
-eseChinese, Japanese, Vietnamese, Portuguese, LebaneseUrg‘u oxirida: chay-NIIZ, je-pə-NIIZ
-ishEnglish, Spanish, Turkish, Polish, Swedish, Irish, FinnishUrg‘u boshda: SPA-nish, TÖ-kish
-iPakistani, Iraqi, Saudi, Azerbaijani, Emirati, QatariKo‘pincha arab va fors tillaridan kelgan nomlar
alohidaUzbek, Kazakh, Tajik, Kyrgyz, Turkmen, French, Dutch, Greek, Swiss, ThaiYodlab olinadi

Markaziy Osiyo millatlari qo‘shimchasiz: Uzbek, Kazakh, Tajik, Kyrgyz, Turkmen. Uzbekistani so‘zi ham uchraydi, u fuqarolikni bildiradi (an Uzbekistani passport), lekin millat va til — faqat Uzbek. Uzbekian, Kazakhian degan so‘zlar yo‘q.

Davlat, millat, til va odam: bitta jadvalda

Eng ko‘p chalkashadigan joy — to‘rtinchi ustun: bitta odam va butun xalqni qanday aytish.

DavlatMillat (sifat)TilBir odam / xalq
UzbekistanUzbekUzbekan Uzbek / the Uzbeks
KazakhstanKazakhKazakha Kazakh / the Kazakhs
KyrgyzstanKyrgyzKyrgyza Kyrgyz person / the Kyrgyz
TajikistanTajikTajika Tajik / the Tajiks
TurkmenistanTurkmenTurkmena Turkmen / the Turkmens
AfghanistanAfghanPashto, Darian Afghan / the Afghans
RussiaRussianRussiana Russian / the Russians
TurkeyTurkishTurkisha Turk / the Turks
ChinaChineseChinese (Mandarin)a Chinese person / the Chinese
JapanJapaneseJapanesea Japanese person / the Japanese
IranIranianPersian (Farsi)an Iranian / the Iranians
Saudi ArabiaSaudiArabica Saudi / the Saudis
the UKBritishEnglisha British person / the British
the USAAmericanEnglishan American / the Americans
FranceFrenchFrencha French person / the French
GermanyGermanGermana German / the Germans
AustriaAustrianGermanan Austrian / the Austrians
SpainSpanishSpanisha Spaniard / the Spanish
MexicoMexicanSpanisha Mexican / the Mexicans
BrazilBrazilianPortuguesea Brazilian / the Brazilians
the NetherlandsDutchDutcha Dutch person / the Dutch
SwitzerlandSwissGerman, French, Italian, Romansha Swiss person / the Swiss

Qoida: -an, -ian va Markaziy Osiyo so‘zlari odam haqida ot bo‘la oladi va ko‘plikda -s oladi: two Uzbeks, many Americans. -ese, -ish, -ch va Swiss bilan bitta odamga person qo‘shiladi, butun xalqqa the qo‘yilib, -s qo‘shilmaydi: a French person, the French. Two Frenches yoki a Chinese noto‘g‘ri eshitiladi.

Ko‘proq davlat va ularning millat so‘zlari davlatlar nomi inglizcha sahifasida 60 ta davlat ro‘yxati bilan berilgan.

Artikl: an Uzbek, lekin a European

Artiklni harfga emas, tovushga qarab tanlaysiz.

  • an Uzbek, an American, an Indian, an Italian, an Iranian — unli tovush bilan boshlanadi.
  • a European, a Ukrainian — yozuvda unli, lekin “yu” tovushi bilan boshlanadi.
  • He is Uzbek. — sifat, artiklsiz. He is an Uzbek. — ot, grammatik to‘g‘ri, lekin kundalik nutqda birinchisi tabiiyroq.

Tilning nomi bilan artikl kerak emas: I speak English, the English emas. The English language deyish mumkin, lekin English language is difficult — xato: yo English is difficult, yo the English language is difficult.

Katta harf: o‘zbekchadan farqi

O‘zbek tilida o‘zbek, rus, ingliz tili kichik harf bilan yoziladi. Inglizchada millat va til nomi — xos ot, shuning uchun doim katta harf:

O‘zbekcha odatInglizcha to‘g‘ri
I study english.I study English.
My uzbek friends.My Uzbek friends.
She likes korean music.She likes Korean music.
a russian schoola Russian school

Bu qoida sifat vazifasida ham ishlaydi: Chinese food, a Japanese car, Turkish coffee. Maktab fanlarida faqat til nomi katta harf bilan: English, Russian, lekin maths, biology. Kun va oy nomlari bilan birga to‘liq ro‘yxat katta harf qoidalari sahifasida.

people from different backgrounds — turli millat vakillari
people from different backgroundsturli millat vakillari
Nice to meet you! — Tanishganimdan xursandman!
Nice to meet you!Tanishganimdan xursandman!
culture shock — madaniy shok
culture shockmadaniy shok
homesick: holding a family photo — vatanni sog‘inish
homesick: holding a family photovatanni sog‘inish

Tillar haqida gapirish: 10 ta ibora

InglizchaO‘zbekchaMisol
native language / mother tongueona tiliMy native language is Uzbek.
speak fluent …… tilida erkin gapirmoqShe speaks fluent Russian.
a littleozginaI speak a little Turkish.
bilingualikki tilliMany people in Tashkent are bilingual.
in Englishinglizcha, ingliz tilidaCan you say that in English?
translate from … into ……dan …ga tarjima qilmoqI translate from Uzbek into English.
have an accentaksent bilan gapirmoqHe has a strong Russian accent.
pick up a languagetilni eshitib o‘rganib olmoqI picked up some Kazakh from my neighbours.
official languagedavlat tiliUzbek is the official language of Uzbekistan.
What languages do you speak?Qaysi tillarda gapirasiz?What languages do you speak at home?

Eng ko‘p uchraydigan xato: ruscha “на английском” ta’sirida on English. To‘g‘risi in English: The lesson is in English. Write it in Uzbek. Speak on English ham xato, speak English yoki speak in English.

Millat so‘zlarida o‘zbek o‘quvchisini chalg‘itadigan 6 holat

XatoTo‘g‘riNega
I’m from Uzbek.I’m from Uzbekistan. / I’m Uzbek.From dan keyin davlat
She speaks Brazilian.She speaks Portuguese.Millat va til farq qiladi
He is a Chinese.He is Chinese. / He is a Chinese man.-ese so‘zlari ot bo‘lib kam ishlatiladi
She’s an Ukrainian student.She’s a Ukrainian student.“yu” tovushi bilan boshlanadi, shuning uchun a
English language is hard.English is hard.Artikl yoki languagesiz
Americans speak American.Americans speak English.Til nomi English

Dialog: IT Parkda yangi hamkasb

Aziz: Welcome to the team! Where are you from, Priya?

Priya: I’m Indian, from Bangalore. And you?

Aziz: I’m Uzbek, from Bukhara. So what’s your native language? Hindi?

Priya: Actually, it’s Kannada. I speak Hindi and English too. What about you?

Aziz: Uzbek at home, Russian with some clients, and English at work. My grandmother speaks Tajik, so I understand a little.

Priya: That’s four languages! In India we’re often multilingual too.

Aziz: Is the daily meeting in English?

Priya: Yes, always in English. The Kazakh team joins online, and it’s the only language we all share.

O‘zingizni to‘liqroq tanishtirish uchun tayyor qoliplar o‘zini tanishtirish ingliz tilida sahifasida.

Mashq: millat, til va artikl

A. Til nomini yozing.

  • 1. People in Brazil speak ___.
  • 2. People in Austria speak ___.
  • 3. People in Egypt speak ___.
  • 4. People in Iran speak ___.

B. Millat so‘zini yozing.

  • 5. a person from Spain → a ___
  • 6. a person from Kazakhstan → a ___
  • 7. a person from the Netherlands → a ___ person

C. A yoki an?

  • 8. ___ Uzbek teacher
  • 9. ___ European city
  • 10. ___ Italian restaurant

D. Xatoni tuzating.

  • 11. Can you write it on english?
  • 12. My neighbours are frenches.

Javoblar

1 — Portuguese; 2 — German; 3 — Arabic; 4 — Persian (Farsi). 5 — Spaniard; 6 — Kazakh; 7 — Dutch. 8 — an; 9 — a; 10 — an. 11 — Can you write it in English? 12 — My neighbours are French.

Bandi bilan tillar haqida suhbat

BandMate ilovasida Bandi sizdan What languages do you speak? deb so‘raydi. Javobda qaysi tillarni qanchalik bilishingizni fluent, a little, pick up iboralari bilan ayting va har bir tilni qayerda ishlatishingizni qo‘shing. On English yoki kichik harfli english kabi xatolar bo‘lsa, ilova ko‘rsatib beradi. Rus tilini bilsangiz, uning ingliz tilini o‘rganishga qanday ta’sir qilishi ingliz tili va rus tili farqi sahifasida.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling