Ўзбекистон ҳақидаги инглизча матн тўрт қисмдан тузилади: қаерда жойлашган ва пойтахти (Uzbekistan is in Central Asia. The capital is Tashkent.), нима билан машҳур (қадимий шаҳарлар, Буюк Ипак йўли), табиати ва иқлими, одамлари ва анъаналари. Охирида бир гап билан ўз фикрингизни айтасиз: I love my country because...
Қуйида шу тузилишдаги учта намуна матн бор: A1 (бошловчи), A2 ва B1. Ҳар бирининг таржимаси, асосий сўзлар жадвали, ўзингиз тўлдирадиган шаблон, бир дақиқалик оғзаки вариант ва жавобли машқ берилган.
A1 матн: «My country» (70 сўз)
Бу даражада қисқа гаплар, is, are, have ва Present Simple етарли.
My country is Uzbekistan. It is in Central Asia. The capital is Tashkent. Tashkent is a big, green city. I live in Namangan. Namangan is in the Fergana Valley, and it has many gardens and flowers. In summer it is very hot, and in winter it is cold. We have very old cities: Samarkand, Bukhara and Khiva. People here like green tea and plov. I love my country.
Таржимаси: Менинг ватаним — Ўзбекистон. У Марказий Осиёда жойлашган. Пойтахти — Тошкент. Тошкент катта ва яшил шаҳар. Мен Наманганда яшайман. Наманган Фарғона водийсида, унда боғлар ва гуллар кўп. Ёзда жуда иссиқ, қишда совуқ. Бизда жуда қадимий шаҳарлар бор: Самарқанд, Бухоро ва Хива. Бу ердаги одамлар кўк чой ва ошни яхши кўради. Мен ватанимни севаман.
Эътибор беринг: Namangan is in the Fergana Valley — водий номи олдида the туради. Шаҳар ва мамлакат номлари олдида эса артикл йўқ: in Uzbekistan, in Tashkent.
A2 матн: хорижлик дўстга хат (115 сўз)
A2 да гаплар узаяди, and, but, because билан боғланади ва ўтган замон қўшилади.
Uzbekistan is my home. It is a country in Central Asia, and it has no sea. It borders five countries: Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Afghanistan and Turkmenistan. The country has twelve regions and the Republic of Karakalpakstan. Tashkent, the capital, is the biggest city, and it has a metro with very beautiful stations. Most tourists visit Samarkand, Bukhara and Khiva, because these old Silk Road cities have blue domes, madrasas and minarets. Our national dish is plov, and every family has its own recipe. On 21 March we celebrate Navruz, the start of spring. Last year I went to Khiva with my class. We walked inside the old walls of Itchan Kala and took a lot of photos.
Таржимаси: Ўзбекистон — менинг уйим. У Марказий Осиёдаги мамлакат, денгизи йўқ. Беш давлат билан чегарадош: Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Афғонистон ва Туркманистон. Мамлакатда ўн иккита вилоят ва Қорақалпоғистон Республикаси бор. Пойтахт Тошкент энг катта шаҳар, унинг метро бекатлари жуда чиройли. Сайёҳларнинг кўпчилиги Самарқанд, Бухоро ва Хивага боради, чунки бу қадимий Ипак йўли шаҳарларида кўк гумбазлар, мадрасалар ва миноралар бор. Миллий таомимиз — ош, ҳар бир оиланинг ўз рецепти бор. 21 мартда баҳор бошланишини — Наврўзни нишонлаймиз. Ўтган йили синфим билан Хивага бордим. Ичан қалъанинг қадимий деворлари ичида сайр қилдик ва кўп сурат олдик.
Нима янги: borders five countries («чегарадош» учун with керак эмас), because билан сабаб, every family has its own recipe (its — эгалик, it's — «у ...дир»), went, walked, took — ўтган замон.
B1 матн: «Uzbekistan: old and new» (170 сўз)
B1 да фикр, қиёслаш ва мураккаб гаплар пайдо бўлади: which, while, although, Present Perfect, мажҳул нисбат.
Uzbekistan is one of only two doubly landlocked countries in the world: neither it nor any of its neighbours has a coastline. It became independent in 1991, and since then Tashkent has grown into a large, modern capital.
What surprises many visitors is how much history is packed into one country. Eight places in Uzbekistan are on the UNESCO World Heritage List, from Itchan Kala, the walled inner town of Khiva, to the historic centres of Bukhara and Samarkand. The newest one, added in 2026, is a group of modernist buildings in Tashkent, which shows that heritage is not only about ancient domes.
Nature here is just as varied. The Kyzylkum Desert stretches across the west, while the Western Tien-Shan mountains rise in the east. The country also faces serious problems. The Aral Sea, which used to be one of the largest lakes on Earth, has lost most of its water because its rivers were used to irrigate cotton fields.
For me, though, Uzbekistan is mostly about people. In my mahalla, neighbours still help each other with weddings, and nobody lets a guest leave without tea.
Таржимаси: Ўзбекистон дунёдаги иккиёқлама денгизга чиқиш йўли йўқ иккита давлатдан бири: на унинг ўзи, на қўшниларидан бирортасининг денгиз соҳили бор. У 1991 йилда мустақилликка эришди ва шундан бери Тошкент катта, замонавий пойтахтга айланди.
Кўп меҳмонларни бир мамлакатга қанчалик кўп тарих жойлашгани ҳайратга солади. Ўзбекистондаги саккизта жой ЮНЕСКО Жаҳон мероси рўйхатида: Хиванинг девор билан ўралган ички шаҳри Ичан қалъадан тортиб Бухоро ва Самарқанднинг тарихий марказларигача. Энг янгиси, 2026 йилда қўшилган, Тошкентдаги модернистик бинолар гуруҳи. Бу мерос фақат қадимий гумбазлар эмаслигини кўрсатади.
Табиати ҳам шунчалик хилма-хил. Ғарбда Қизилқум чўли ястаниб ётади, шарқда эса Ғарбий Тянь-Шань тоғлари кўтарилади. Мамлакатнинг жиддий муаммолари ҳам бор. Бир пайтлар Ер юзидаги энг катта кўллардан бири бўлган Орол денгизи сувининг кўп қисмини йўқотди, чунки унга қуйиладиган дарёларнинг суви пахта далаларини суғоришга ишлатилди.
Лекин мен учун Ўзбекистон — энг аввало одамлар. Маҳалламизда қўшнилар ҳалигача тўйларда бир-бирига ёрдам беради ва ҳеч ким меҳмонни чойсиз жўнатмайди.
Нега бу B1: neither... nor ва which билан қўшимча маълумот, has grown, has lost (Present Perfect), were used (мажҳул нисбат), used to be («бир пайтлар ... эди»), while билан қиёслаш ва охирида шахсий фикр.
ЮНЕСКО рўйхати: аниқ фактлар
B1 матндаги рақамлар ЮНЕСКОнинг расмий саҳифасидан олинган. Ҳозир рўйхатда саккизта объект бор: Ичан қалъа (1990), Бухоронинг тарихий маркази (1993), Шаҳрисабзнинг тарихий маркази (2000), «Samarkand – Crossroad of Cultures» (2001), Ғарбий Тянь-Шань (2016), Ипак йўлининг Зарафшон–Қорақум йўлаги (2023), Турон совуқ қишли чўллари (2023) ва Тошкентнинг модернистик меъморчилиги (2026). Ғарбий Тянь-Шань, Зарафшон–Қорақум йўлаги ва Турон чўллари рўйхатга қўшни давлатлар билан биргаликда киритилган. Рўйхат янгиланиб туради, шунинг учун матнни имтиҳон ёки тақдимотда ишлатишдан олдин ЮНЕСКО саҳифасида текширинг. Аҳоли сони каби ўзгариб турадиган рақамларни эса расмий статистика сайтидан олинг ёки умуман ёзманг.
Матн учун 12 та сўз
| Инглизча | Ўзбекча | Мисол |
|---|---|---|
| capital | пойтахт | Tashkent has been the capital since 1930. |
| region | вилоят | Surkhandarya is the southernmost region. |
| border (v) | чегарадош бўлмоқ | Our region borders Kyrgyzstan. |
| valley | водий | The valley is green even in August. |
| desert | чўл | Camels can cross the desert without water for days. |
| ancient | қадимий | Afrosiyob is the ancient site of Samarkand. |
| dome | гумбаз | The blue dome shines in the sun. |
| heritage | мерос | These buildings are part of our heritage. |
| famous for | ... билан машҳур | Margilan is famous for its silk. |
| national dish | миллий таом | Every country has a national dish. |
| celebrate | нишонламоқ | We celebrate Independence Day on 1 September. |
| hospitable | меҳмондўст | My grandmother is very hospitable. |
Desert (чўл, урғу биринчи бўғинда) ва dessert (ширинлик, урғу иккинчи бўғинда) ёзувда ҳам, талаффузда ҳам фарқ қилади. Hospitable сифат, hospitality эса от: People are hospitable, лекин Uzbek hospitality is famous.
Шаблон: ўз вилоятингиз ҳақида ёзинг
My country is Uzbekistan. It is in ______. The capital is ______.
I live in ______. It is in the ______ region. My town is famous for ______.
In summer it is ______, and in winter it is ______.
Tourists usually visit ______ because ______.
Our national dish is ______. My favourite holiday is ______ because ______.
I love my country because ______.
Тўлдиргандан кейин ўз шаҳрингиз ҳақида битта қўшимча гап ёзинг: There is a big bazaar / an old fortress / a lake near my town. Шунда матн бошқаларникига ўхшамайди.
Бир дақиқалик оғзаки вариант
Имтиҳонда ёки танишувда «Tell me about your country» деб сўрашса, 120–130 сўз, яъни тахминан бир дақиқа етарли. Бу матн гапириш учун тузилган: гаплар қисқа, боғловчилар оддий.
Well, I'm from Uzbekistan. It's in Central Asia, right in the middle, and we have no sea at all. The capital is Tashkent. It's a big city, but it's quite green, with lots of parks. What I like most about my country is the history. Samarkand, Bukhara and Khiva are really old Silk Road cities, and when you walk there, you see blue domes everywhere. We also have mountains in the east and deserts in the west, so the nature is very different. People here are friendly. If you visit someone's home, they'll give you tea, bread and fruit straight away. And of course, you have to try plov. So, if you ever get the chance, come and see it yourself.
Телефонга ёзиб олинг ва вақтини ўлчанг. 50 сониядан кам бўлса, ўз шаҳрингиз ҳақида бир гап қўшинг; 70 сониядан ошса, табиат ҳақидаги гапни олиб ташланг. Ош ва бошқа таомларни тушунтириш учун ўзбек таомлари инглизча мақоласидаги иборалар асқотади, ўзингизни таништириш учун эса ўзим ҳақимда инглиз тилида шаблонидан фойдаланинг.
Ватан ҳақида ёзганда учрайдиган хатолар
| Нотўғри | Тўғри |
|---|---|
| Uzbekistan situated in Middle Asia. | Uzbekistan is (situated) in Central Asia. |
| Tashkent is capital of Uzbekistan. | Tashkent is the capital of Uzbekistan. |
| Samarkand is famous with its history. | Samarkand is famous for its history. |
| In Uzbekistan very hot in summer. | In Uzbekistan it is very hot in summer. |
| There are many historical places in the Bukhara. | There are many historical places in Bukhara. |
| Our people is very kind. | Our people are very kind. |
Охирги хато ўзбекча «халқимиз» бирликда турганидан келади. Инглизчада people кўплик: people are. Об-ҳаво ҳақидаги гапда эса it тушиб қолмаслиги керак: It is hot.
Машқ
А. Бўш жойни тўлдиринг: borders, famous, the, celebrate, capital, it
- 1. Tashkent is the ______ of Uzbekistan.
- 2. Uzbekistan ______ five countries.
- 3. Margilan is ______ for silk.
- 4. We ______ Navruz on 21 March.
- 5. Kokand is in ______ Fergana Valley.
- 6. In winter ______ is cold in Tashkent.
Б. Хатони тузатинг.
- 7. Bukhara is famous with its madrasas.
- 8. People in my mahalla is very friendly.
- 9. Khiva situated in Khorezm region.
- 10. Uzbek people are very hospitality.
Жавоблар
1 — capital; 2 — borders; 3 — famous; 4 — celebrate; 5 — the; 6 — it.
7 — Bukhara is famous for its madrasas. 8 — People in my mahalla are very friendly. 9 — Khiva is (situated) in the Khorezm region. 10 — Uzbek people are very hospitable.
Изоҳлар:
- 5-гап: водий номи олдида the, шаҳар номи олдида эса артикл йўқ.
- 9-гап: situated олдида is керак; «Хоразм вилояти» — the Khorezm region.
- 10-гап: «меҳмондўст» — сифат: hospitable.
Лотин ёзувида бошқа матн ва чет элликлар кўп берадиган саволларга жавоблар o‘zbekiston haqida inglizcha саҳифасида. Матндаги феъллар is, has, live, celebrate Present Simple да, бу замонни презент симпл қоидаси мақоласида такрорланг.
Юртингизни Бандига тушунтиринг
Матнни ёдлаш бошқа, кутилмаган саволга жавоб бериш бошқа. BandMate иловасида Бандини Ўзбекистонга биринчи марта келаётган меҳмон деб тасаввур қилинг: бир дақиқалик матнингизни айтинг, кейин унинг Which city should I visit first? ёки What is Navruz? каби саволларига жавоб беринг. Суҳбатдан кейин famous with ёки people is каби хатоларни кўриб, гапни қайта айтинг.
