Ob-havoni inglizcha o‘rgatishning eng yaxshi usuli — har kuni ertalab derazadan birga qarash va bitta savol berish: What’s the weather like today? Bola javob beradi: It’s sunny! yoki It’s rainy! Boshlash uchun to‘rtta so‘z yetadi: sunny, rainy, cloudy, windy. Keyin hot, cold, snowy va to‘rt fasl qo‘shiladi. Quyida rasmlar, uyda yasaladigan ob-havo taxtasi, ertalabki 3 daqiqalik odat va o‘yinlar.
Hozir sinab ko‘ring: bola bilan derazaga boring, tashqariga qarab ayting: Look outside! Is it sunny? Bola “ha” yoki “yo‘q” desa ham yetadi — siz javobni inglizcha qaytarasiz.
Ob-havo rasmlarda
Rasmni ko‘rsatib so‘zni ayting, keyin bola bilan birga harakat qiling: quyosh uchun qo‘llar bilan katta doira, yomg‘ir uchun barmoqlar bilan “tomchi”.
Fasllar va ob-havoga oid narsalar
16 ta so‘z: talaffuz va gap
Talaffuz o‘zbek harflarida taxminiy. “Bolaga gap” ustunidagi gaplar ertalabki odat uchun tayyor.
| Inglizcha | Talaffuz | O‘zbekcha | Bolaga gap |
|---|---|---|---|
| sunny | sani | quyoshli | It’s sunny today! |
| cloudy | klaudi | bulutli | It’s cloudy. No sun. |
| rainy | reyni | yomg‘irli | It’s rainy. Take an umbrella! |
| windy | uindi | shamolli | It’s windy! Hold your hat! |
| snowy | snoui | qorli | It’s snowy. Let’s make a snowman! |
| foggy | fogi | tumanli | It’s foggy. I can’t see the trees. |
| stormy | stomi | bo‘ronli | It’s stormy. Let’s stay inside. |
| hot | hot | issiq | It’s hot! Drink some water. |
| warm | uom | iliq | It’s warm. No coat today. |
| cold | kould | sovuq | It’s cold! Put on your hat. |
| a rainbow | reynbou | kamalak | Look, a rainbow! |
| the sun | dha san | quyosh | The sun is shining. |
| spring | spring | bahor | Flowers grow in spring. |
| summer | sama | yoz | We eat watermelon in summer. |
| autumn | otam | kuz | Leaves fall in autumn. |
| winter | uinta | qish | It snows in winter. |
Windy, warm, winter — uchalasida w bor. O‘zbekcha “v” deb aytmang: lablarni “u” deganday oldinga cho‘zing. Amerikaliklar kuzni fall ham deydi.
Kattalar uchun batafsil so‘zlar (harorat, prognoz, “jazirama”) ob-havo inglizcha sahifasida.
Uyda ob-havo taxtasini yasash
Ob-havo taxtasi — devorga yoki muzlatgichga osiladigan kichik “stansiya”. Bola har kuni ertalab unda ko‘rsatkichni suradi.
Kerak bo‘ladi: bitta qalin karton (A4), rangli qalamlar, bitta kiyim qisqichi (prishepka) yoki qog‘oz strelka, yopishqoq lenta.
- 1-qadam. Kartonni 6 bo‘lakka chizing: sunny, cloudy, rainy, windy, snowy, hot. Har bo‘lakka bola rasm chizadi, siz ostiga so‘zni yozasiz.
- 2-qadam. Pastiga ikkita kichik katak: hot / cold. Tashqaridagi haroratni his qilish uchun.
- 3-qadam. Yon tomonga hafta kunlari: Monday … Sunday. 6 yoshdan katta bola bugungi kunni ham belgilaydi.
- 4-qadam. Taxtani bola bo‘yiga mos balandlikka, deraza yaqiniga osing.
Taxtani bola bilan birga yasang — o‘zi chizgan quyosh va bulutni u har kuni ko‘rsatishni xohlaydi.
“What’s the weather like?” — 3 daqiqalik ertalabki odat
Nonushtadan keyin, kiyinishdan oldin — shu tartibni har kuni bir xil takrorlang. Bola ketma-ketlikni ikki haftada yodlab oladi.
Ota-ona: Good morning! Let’s look outside.
Bola: (derazaga yuguradi)
Ota-ona: What’s the weather like today?
Bola: It’s sunny!
Ota-ona: Is it hot or cold?
Bola: It’s cold.
Ota-ona: Sunny and cold. Move the peg to “sunny”.
Bola: (qisqichni “sunny” rasmiga suradi)
Ota-ona: So, what do we wear today?
Bola: A coat and a hat!
Ota-ona: Great! And what day is it today?
Bola: It’s Monday.
3–4 yoshli bola uchun faqat birinchi uch qadam: Look outside — What’s the weather like? — It’s sunny. Bola bitta so‘z bilan javob bersa (Sunny!), siz to‘liq gapni qaytaring: Yes, it’s sunny! Kiyim tanlash qismi bolalar uchun kiyimlar sahifasidagi o‘yin bilan yaxshi bog‘lanadi.
Uchta o‘yin
1. Ob-havo harakatlari (3–5 yosh)
- 1-qadam. Har so‘zga bitta harakat kelishing: sunny — qo‘llar tepada doira; rainy — barmoqlar pastga “tomchilaydi”; windy — tana u yoqdan-bu yoqqa tebranadi; snowy — titrab, o‘zini quchoqlaydi; hot — qo‘l bilan yelpinadi.
- 2-qadam. Siz so‘zni aytasiz, bola harakat qiladi.
- 3-qadam. Tezlashtiring va ba’zan ikkita so‘zni ketma-ket ayting: Windy and rainy!
- 4-qadam. Rollarni almashtiring: bola harakat qiladi, siz so‘zni topasiz.
2. Ob-havo diktori (6–8 yosh)
Kerak bo‘ladi: O‘zbekiston xaritasi (chizilgan bo‘lsa ham bo‘ladi) va ob-havo belgilari chizilgan kichik qog‘ozlar.
- 1-qadam. Bola xaritaga shaharlar yoniga belgilarni qo‘yadi: Toshkent — quyosh, Nukus — shamol, Samarqand — bulut.
- 2-qadam. Bola “televizor diktori” bo‘ladi: Good morning! Here is the weather. In Tashkent it’s sunny and hot. In Nukus it’s windy.
- 3-qadam. Siz “tomoshabin” sifatida savol berasiz: And what about Samarkand?
- 4-qadam. Telefonda chiqishni video qilib olsangiz, bola bir necha kundan keyin o‘zini ko‘rib, xatolarini o‘zi topadi.
Bu o‘yin haqiqiy prognoz emas — belgilarni bola o‘zi tanlaydi. Muhimi, u In… it’s… qolipini ko‘p marta aytadi.
3. Soyabon ochiladimi? (3–6 yosh)
Kerak bo‘ladi: bolalar soyabonchasi (bo‘lmasa, katta ro‘mol) va bolaning kepkasi.
- 1-qadam. Qoidani tushuntiring: rainy desangiz, bola soyabonni ochadi; sunny desangiz, kepkani kiyadi; windy desangiz, ikkalasini mahkam ushlaydi.
- 2-qadam. Sekin boshlang: It’s rainy! — bola soyabonni ochadi. Now it’s sunny! — soyabonni yopib, kepka kiyadi.
- 3-qadam. Keyin chalg‘iting: It’s… cloudy! Bulutli kunda hech narsa qilinmaydi — bola qotib turishi kerak.
- 4-qadam. Bola adashsa, u “diktor” bo‘ladi va endi siz soyabon bilan o‘ynaysiz.
Ob-havo gaplaridagi 3 ta xato
- Noto‘g‘ri: Today is rain. To‘g‘ri: It’s rainy yoki It’s raining. Ob-havo haqida gap It’s… bilan boshlanadi.
- Noto‘g‘ri: It’s a good weather. To‘g‘ri: The weather is nice. weather oldidan a qo‘yilmaydi.
- Chalkash: It’s hot va I’m hot. It’s hot — havo issiq; I’m hot — menga issiq. Ikkalasi ham to‘g‘ri, faqat ma’nosi boshqa.
Qo‘shiqcha: “Look Outside”
Bu qo‘shiqchani BandMate tahririyati yozgan. Har savolda bola derazaga qaraydi, javob qatorida harakat qiladi.
| Qator | O‘zbekcha ma’nosi |
|---|---|
| Look outside, what do you see? | Tashqariga qara, nimani ko‘ryapsan? |
| Sunny skies for you and me! | Sen va men uchun quyoshli osmon! |
| Look outside, what do you hear? | Tashqariga qara, nimani eshityapsan? |
| Pitter-patter — rain is here! | Tomchi-tomchi — yomg‘ir keldi! |
| Look outside, what do you feel? | Tashqariga qara, nimani sezyapsan? |
| Windy, windy — spin like a wheel! | Shamol, shamol — g‘ildirakday aylan! |
Test: ob-havo so‘zlari
- 1. Bulutli — inglizcha?
- 2. Kamalak — inglizcha?
- 3. Gapni to‘g‘rilang: Today is snow.
- 4. Qaysi to‘g‘ri: a good weather yoki good weather?
- 5. Kuz — ikki xil inglizcha so‘z?
- 6. windy dagi birinchi tovush o‘zbekcha “v”mi?
- 7. Ertalabki savol: What’s the ___ like today?
- 8. Yozda Toshkentda havo qanday? Inglizcha bitta gap ayting.
Javoblar
- 1. cloudy
- 2. a rainbow
- 3. It’s snowy yoki It’s snowing.
- 4. good weather
- 5. autumn, fall
- 6. Yo‘q, lablar “u”ga cho‘ziladigan w.
- 7. weather
- 8. Masalan: It’s hot and sunny.
Kattaroq bola uchun keyingi qadam
8–10 yoshli bola ertalabki odatdan keyin 4–5 gaplik kichik matn yozishi mumkin: bugungi ob-havo, kiyim, o‘yin. Namuna matnlar ob-havo haqida inglizcha matn sahifasida. Bog‘cha yoshidagi bola bilan ob-havo taxtasini kun tartibining boshqa qismlariga qanday ulash bog‘cha bolalariga ingliz tili sahifasida yozilgan.
Ob-havo so‘zlarini ovoz chiqarib mashq qilish
Weather so‘zida ham ikkita qiyin tovush bor: boshida w, o‘rtasida th. Bolaga aytishdan oldin buni o‘zingiz bir necha marta takrorlang. BandMate ilovasida Bandi bilan “ob-havo” mavzusida qisqa suhbat qilib, talaffuzingiz bo‘yicha fikr olasiz.
Bugun kechqurun karton topib qo‘ying, ertaga ertalab bola bilan taxtaning birinchi ikkita rasmini — quyosh va bulutni — birga chizing.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling
