Bu darsda ish haqida so‘rash va javob berishni o‘rganasiz: What do you do? — I’m a nurse. I work in a hospital. — Do you like your job? — Yes, I do. Kasb oldidan doim a/an qo‘yiladi (I’m an engineer), ish haqidagi savollar esa do/does bilan tuziladi: Where does your sister work?
3-darsda Present Simple bilan kun tartibingizni aytgan edingiz. Endi shu zamonni savol shaklida ishlatasiz: birovning ishi, ish vaqti va maoshi haqida so‘raysiz. 10-darsdagi should ham kerak bo‘ladi: You should become a doctor!
Bu darsda nimani o‘rganasiz
- 14 ta kasb va 6 ta ish so‘zi;
- a teacher, an engineer: kasb oldidagi artikl;
- Present Simple savollari: Do you…? Does he…? What do you do? Where does she work?;
- qisqa javoblar: Yes, I do. / No, she doesn’t.;
- yarim stavkali ishga qisqa intervyu.
Taxminiy vaqt: 50 daqiqa. Savol tuzish bu darsning markazi, dialogni kamida ikki marta ovoz chiqarib o‘qing.
Yangi so‘zlar
Kasb nomi bilan birga ish joyini ham yodlang: a nurse — in a hospital, a teacher — at a school. Suhbatda ikkala savol deyarli doim birga keladi.
| So‘z | Tarjima | Misol |
|---|---|---|
| a teacher | o‘qituvchi | My mother is a teacher at a lyceum. |
| a doctor | shifokor | He’s a doctor in a children’s hospital. |
| a nurse | hamshira | My aunt is a nurse. She works at night. |
| a driver | haydovchi | My uncle is a taxi driver in Tashkent. |
| a cook | oshpaz | She’s a cook in a restaurant. |
| an engineer | muhandis | He’s an engineer at a car factory. |
| a programmer | dasturchi | My brother is a programmer at IT Park. |
| a farmer | fermer, dehqon | My grandfather is a farmer. He grows apricots. |
| a shop assistant | sotuvchi | She’s a shop assistant in a clothes shop. |
| an accountant | hisobchi | My father is an accountant in a bank. |
| a builder | quruvchi | Builders start work very early. |
| a hairdresser | sartarosh | Is your sister a hairdresser? |
| a police officer | politsiyachi | A police officer helped us. |
| a student | talaba, o‘quvchi | I’m a student at a university. |
| a salary | maosh | The salary is good. |
| full-time | to‘liq stavka | I work full-time, from nine to six. |
| part-time | yarim stavka | Many students work part-time. |
| a colleague | hamkasb | My colleagues are very friendly. |
| work from home | uydan ishlamoq | She works from home on Fridays. |
| a day off | dam olish kuni | Sunday is my day off. |












80 ta kasb va har birining vazifasi kasblar nomi inglizcha sahifasida.
Grammatika
Kasb oldida a/an
O‘zbek va rus tilida artikl yo‘q, shuning uchun eng ko‘p uchraydigan xato: I am teacher. Inglizchada bitta odamning kasbi doim a yoki an bilan aytiladi:
- undosh tovush bilan boshlansa a: a doctor, a driver, a university teacher (university [j] tovushi bilan boshlanadi);
- unli tovush bilan boshlansa an: an engineer, an accountant, an IT specialist.
Ko‘plikda artikl tushadi: My parents are doctors.
Present Simple savollari: do va does
| Ega | Savol | Javob |
|---|---|---|
| I, you, we, they | Do you work full-time? | Yes, I do. / No, I don’t. |
| he, she, it | Does she work at a school? | Yes, she does. / No, she doesn’t. |
Asosiy qoida: does ishlatilganda fe’l -sni yo‘qotadi. Darak gapda She works, savolda Does she work? (Does she works? emas). -s bir marta, faqat doesda.
Wh- savollar: so‘z tartibi
Savol so‘zi + do/does + ega + fe’l + ... :
| Savol | Tarjima | Javob namunasi |
|---|---|---|
| What do you do? | Kasbingiz nima? | I’m a programmer. |
| Where do you work? | Qayerda ishlaysiz? | I work at a bank. |
| What does your father do? | Otangiz kim bo‘lib ishlaydi? | He’s a builder. |
| What time do you start work? | Ishni soat nechada boshlaysiz? | At half past eight. |
| How does she get to work? | U ishga qanday boradi? | By metro. |
| Do you like your job? | Ishingiz yoqadimi? | Yes, I love it. |
What do you do? savolini "Nima qilyapsiz?" deb tarjima qilmang. Bu kasb haqidagi savol. Hozir nima qilayotganingizni What are you doing? so‘raydi. Do va doesning boshqa vazifalari (inkor, ta’kid) do va does qachon ishlatiladi sahifasida.
Odatiy xatolar
| Xato | To‘g‘ri |
|---|---|
| I am teacher. | I’m a teacher. |
| He is a engineer. | He’s an engineer. |
| Where you work? | Where do you work? |
| Does your sister works in a bank? | Does your sister work in a bank? |
| What is your father’s job? — He works doctor. | He’s a doctor. / He works as a doctor. |
| What do you do? — I am doing homework. | (kasb so‘ralganda) I’m a student. |
Work as "... bo‘lib ishlamoq" ma’nosida: She works as a nurse. Assiz He works doctor xato.
Dialog
Javohir 19 yoshda, universitetda o‘qiydi. U Yunusobod tumanidagi kafega yarim stavkali ishga suhbatga keldi. Kafe menejeri Dilshoda opa undan savol so‘ramoqda.
Manager: Hello, Javohir. Nice to meet you. Please, have a seat.
Javohir: Thank you. Nice to meet you too.
Manager: So, tell me a little about yourself. Do you study or work?
Javohir: I study. I’m a second-year student at a university. I study economics.
Manager: Great. Do you have any work experience?
Javohir: Yes, a little. Last summer I worked in my uncle’s shop. I was a shop assistant.
Manager: Why do you want this job?
Javohir: I like working with people, and I want to practise my English. Many tourists come to this area.
Manager: That’s true. When do you have classes?
Javohir: My classes finish at one o’clock every day, so I can work in the afternoon and evening.
Manager: Do you work on weekends?
Javohir: No, I don’t, but I can work on Saturdays. Sunday is my day off. I help my family.
Manager: OK. How do you get here from home?
Javohir: By metro. It takes about twenty minutes.
Manager: Good. Do you have any questions for me?
Javohir: Yes. What time does the shift start? And does the job include training?
Manager: The afternoon shift starts at two, and yes, we train all new staff in the first week.
Javohir: That sounds good. Thank you.
Manager: Thank you, Javohir. We’ll call you on Friday.
Dialogda Present Simple savollarining hammasi bor: Do you…? When do you…? How do you…? What time does…? Oxirida Javohirning o‘zi savol bergani yaxshi taassurot qoldiradi. Katta ish suhbatlari uchun 10 ta savol va javob job interview savollari sahifasida.
Gapirish vazifasi
1-qadam: oila xaritasi (3 daqiqa). Uchta qarindoshingizni tanlang va har biri haqida uch gap yozing: kasbi, ish joyi, ish vaqti. My aunt is a nurse. She works in a hospital in Chilonzor. She works at night twice a week.
2-qadam: savol zanjiri (4 daqiqa). Do‘stingizga oltita savol bering: What do you do? Where do you work or study? What time do you start? How do you get there? Do you like it? What does your mother do? Javoblarni qisqa yozib boring.
3-qadam: uchinchi shaxsda aytib bering (3 daqiqa). Do‘stingiz haqida bir daqiqa gapiring: Aziza is a student. She studies medicine. She gets up at six and goes to university by bus… Yozib olib tinglang: he/she bilan har bir fe’lda -s bormi?
Mashq
A. A yoki an?
1. My father is ___ accountant.
2. She wants to be ___ doctor.
3. He’s ___ engineer at a factory.
B. Do yoki does?
4. ___ your brother work at IT Park?
5. Where ___ you work?
6. What time ___ your mother start work?
C. Savol tuzing.
7. (she / work / full-time?) → ___
8. (what / your father / do?) → ___
D. Xatoni to‘g‘rilang.
9. Does he works on Sundays?
10. I am student at a university.
Javoblar
1. an 2. a 3. an
4. Does 5. do 6. does
7. Does she work full-time? 8. What does your father do?
9. Does he work on Sundays? (-s faqat doesda) 10. I’m a student at a university.
B va C qismlarida xato qilgan bo‘lsangiz, egaga qarang: he, she, it yoki bitta odam nomi bo‘lsa does, qolganlarida do.
Keyingi qadam
Bugun bitta tanish odamdan inglizcha so‘rang: What do you do? Javobni eshitib, yana ikkita savol qo‘shing: Where do you work? Do you like it? Uch savollik zanjir har qanday tanishuvda qo‘l keladi.
BandMate ilovasida Bandi bilan ish suhbatini o‘ynashingiz mumkin: u menejer bo‘lib savol beradi, siz javob berasiz, keyin rollarni almashtirasiz. Suhbatdan so‘ng do/does va artikllar bo‘yicha izoh olasiz.
Oldingi dars: 10-dars — sog‘liq. Keyingi dars: 12-dars — sayohat, unda chipta va mehmonxona band qilishni hamda going to bilan sayohat rejasini tuzishni o‘rganasiz.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


