Bu darsda o‘z kuningizni inglizcha aytishni o‘rganasiz: I get up at seven. I have breakfast at half past seven. I go to work by metro. Buning uchun ikkita narsa kerak: kundalik ishlar uchun 20 ta so‘z va Present Simple zamoni. Bu zamonda fe’l o‘zgarmaydi, faqat he, she, it bilan oxiriga -s qo‘shiladi: I work — she works.
Oldingi darsda oilangiz haqida gapirdingiz. Endi o‘sha odamlarning kuni qanday o‘tishini ham ayta olasiz: My father gets up at six. My sister goes to school at eight.
Bu darsda nimani o‘rganasiz
- kundalik ishlarni bildiruvchi 20 ta so‘z va ibora;
- Present Simple: darak, inkor va so‘roq gap (I work / I don’t work / Do you work?);
- soatni aytish: seven o’clock, half past seven, quarter to eight;
- always, usually, never so‘zlarini gapda to‘g‘ri joyga qo‘yish;
- birovdan kun tartibini so‘rash va o‘zingiznikini bir daqiqa gapirib berish.
Darsga 40–50 daqiqa ajrating: 10 daqiqa so‘zlar, 10 daqiqa grammatika, 10 daqiqa dialog, qolgani gapirish va mashq.
Yangi so‘zlar
Har bir iborani ovoz chiqarib, misol gap bilan birga o‘qing. Fe’lni alohida emas, butun ibora sifatida yodlang: have breakfast, go to bed. O‘zbekchada "nonushta qilmoq" deymiz, inglizchada esa have breakfast (make breakfast emas).
| So‘z yoki ibora | Tarjima | Misol |
|---|---|---|
| get up | o‘rnidan turmoq | I get up at six thirty. |
| brush my teeth | tishimni yuvmoq | I brush my teeth after breakfast. |
| have a shower | dush qabul qilmoq | She has a shower in the morning. |
| have breakfast | nonushta qilmoq | We have breakfast at seven. |
| go to school | maktabga bormoq | My brother goes to school on foot. |
| go to work | ishga bormoq | My mother goes to work by bus. |
| start | boshlamoq, boshlanmoq | Lessons start at eight. |
| finish | tugatmoq, tugamoq | I finish work at five. |
| have lunch | tushlik qilmoq | We have lunch at one o’clock. |
| come home | uyga qaytmoq | Dad comes home at six. |
| cook dinner | kechki ovqat pishirmoq | My grandmother cooks dinner. |
| do homework | uy vazifasini bajarmoq | I do my homework in the evening. |
| watch TV | televizor ko‘rmoq | They watch TV after dinner. |
| go to bed | uxlashga yotmoq | I go to bed at eleven. |
| every day | har kuni | I read English every day. |
| always | har doim | She always drinks green tea. |
| usually | odatda | I usually walk to the metro. |
| never | hech qachon | He never eats breakfast. |
| half past | … yarim | It’s half past eight (sakkiz yarim). |
| quarter to | …ga o‘n besh daqiqa qoldi | It’s quarter to nine (8:45). |











Grammatika
Present Simple: uchta shakl
Kundalik, takrorlanadigan ishlar uchun Present Simple ishlatiladi. Asosiy jadval:
| I, you, we, they | he, she, it | |
|---|---|---|
| Darak | I get up at seven. | She gets up at seven. |
| Inkor | I don’t get up early. | He doesn’t get up early. |
| So‘roq | Do you get up early? | Does she get up early? |
| Ha/yo‘q javobi | Yes, I do. / No, I don’t. | Yes, she does. / No, she doesn’t. |
Esda tuting: -s bir gapda bir marta keladi. She works, lekin Does she work? va She doesn’t work (bu yerda -s doesga o‘tgan). Imloning bir nechta qoidasi bor: go → goes, watch → watches, study → studies, have → has. To‘liq jadval va 20 ta misol Present Simple qoidasi sahifasida.
O‘zbek o‘quvchilarining uchta odatiy xatosi
| Xato | To‘g‘ri | Nega |
|---|---|---|
| I am get up at seven. | I get up at seven. | O‘zbekchadagi "-man" qo‘shimchasini am bilan tarjima qilmang. Fe’l bor gapda am kerak emas. |
| My sister go to school. | My sister goes to school. | O‘zbek fe’li har shaxsda o‘zgaradi, ingliz fe’li faqat u (he/she) bilan. |
| What time you get up? | What time do you get up? | So‘roqda do/does tushib qolmasin. |
Always, usually, never qayerda turadi?
Bu so‘zlar oddiy fe’ldan oldin, lekin am/is/aredan keyin keladi: I usually have tea. / I am always tired on Monday. O‘zbekcha tartib bo‘yicha "Always I tea drink" deyish xato. Qolgan so‘zlar (sometimes, often, rarely) haqida chastota ravishlari sahifasida batafsil.
Soatni aytish
| Soat | Oddiy usul | Britancha usul |
|---|---|---|
| 7:00 | seven | seven o’clock |
| 7:10 | seven ten | ten past seven |
| 7:15 | seven fifteen | quarter past seven |
| 7:30 | seven thirty | half past seven |
| 7:45 | seven forty-five | quarter to eight |
| 7:50 | seven fifty | ten to eight |
Soatdan oldin at keladi: at seven, at half past eight. Kun qismlari bilan esa in: in the morning, in the afternoon, in the evening, lekin at night. Rus tilini biladiganlar uchun ogohlantirish: "половина восьмого" inglizchada half past seven (7:30), half past eight emas. Soat so‘rash va javob berish iboralari ingliz tilida vaqt so‘rash sahifasida jamlangan.
Dialog
Madina universitetda o‘qiydi, Sardor esa bankda ishlaydi. Ular yangi qo‘shni va avtobus bekatida uchrashib qolishdi.
Sardor: Good morning! You’re always here at this time.
Madina: Good morning! Yes, my first class starts at half past eight.
Sardor: What time do you get up?
Madina: I usually get up at six thirty. I have breakfast, and I leave home at quarter to eight. What about you?
Sardor: I get up at seven. I don’t have breakfast at home. I have a coffee at work.
Madina: Does your wife work too?
Sardor: Yes, she does. She’s a teacher. She goes to school very early, at seven o’clock.
Madina: And when do you come home?
Sardor: I finish work at six, so I come home at about seven. We cook dinner together.
Madina: That’s nice. I never cook. My mother always cooks dinner for us!
Sardor: Here’s the bus. Have a good day!
Dialogni ikki marta o‘qing: birinchi marta Madina, ikkinchi marta Sardor bo‘lib. Keyin barcha does va -s shakllarining tagiga chizing: starts, does your wife work, she goes. Ular aynan uchinchi shaxsda chiqqanini ko‘rasiz.
Gapirish vazifasi
1-qadam (5 daqiqa). Qog‘ozga o‘z ish kuningizni 8 ta gapda yozing. Har gapda vaqt bo‘lsin: I get up at… I have breakfast at… I go to… by…
2-qadam (3 daqiqa). Oilangizdan bir kishini tanlang va uning kunini 4 ta gapda ayting: My father gets up at… He goes to work at… Har bir fe’lda -s borligini tekshiring.
3-qadam (2 daqiqa). Telefoningizga bir daqiqa gapirib, yozib oling. Qog‘ozga qaramasdan gapirishga harakat qiling. Keyin tinglang va o‘zingizga uchta savol bering:
- he/she bilan hamma fe’lga -s qo‘shdimmi?
- at seven, in the morning predloglari to‘g‘ri joydami?
- usually, always fe’ldan oldin turdimi?
Juftlikda bo‘lsangiz, bir-biringizga savol bering: What time do you get up? Do you have breakfast at home? When do you go to bed? Javobni eshitib, uni uchinchi shaxsda qayta ayting: Aziz gets up at seven.
Mashq
A. Qavsdagi fe’lni to‘g‘ri shaklda yozing.
1. My mother ___ (get up) at six.
2. We ___ (not / watch) TV in the morning.
3. ___ your brother ___ (go) to school by bus?
4. Lessons ___ (start) at eight thirty.
5. She ___ (not / have) lunch at home.
6. My father ___ (watch) the news every evening.
B. Xatoni toping va tuzating.
7. I am go to work at nine.
8. He always is late.
9. What time she finishes work?
10. I have breakfast at the morning.
C. Soatni so‘z bilan yozing (britancha usulda).
11. 6:30
12. 9:15
13. 10:45
Javoblar
1. gets up. 2. don’t watch. 3. Does … go. 4. start (lessons — ko‘plik, -s kerak emas). 5. doesn’t have. 6. watches (-ch bilan tugagani uchun -es).
7. I go to work at nine. 8. He is always late (isdan keyin). 9. What time does she finish work? 10. I have breakfast in the morning.
11. half past six. 12. quarter past nine. 13. quarter to eleven.
10 tadan 8 tasi to‘g‘ri bo‘lsa, keyingi darsga o‘tishingiz mumkin. Ko‘proq xato 1–6-savollarda bo‘lsa, grammatika jadvalini yana bir marta ovoz chiqarib o‘qing.
Keyingi qadam
Bugungi natija: siz kuningizni bir daqiqa davomida inglizcha gapirib bera olasiz. Ertaga ertalab, tish yuvayotganda, ichingizda uchta gap ayting: I get up at… I brush my teeth… I have breakfast at… Bu yangi so‘zlarni kundalik hayotga bog‘laydi.
BandMate ilovasida Bandi bilan aynan shu mavzuda suhbat qilish mumkin: u What time do you usually get up? kabi savollar beradi, siz ovoz bilan javob berasiz va talaffuz hamda -s qo‘shimchasi bo‘yicha izoh olasiz. Bu mashq uchun qulay, lekin rasmiy baho emas.
Oldingi dars: 2-dars — oila va egalik. Keyingi dars: 4-dars — ovqat va xarid, unda narx so‘rash va some/any bilan tanishasiz.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


