Soat necha inglizcha What time is it? yoki Britaniyada ko‘proq What’s the time? Notanish odamdan so‘rasangiz, muloyim shakl kerak: Excuse me, do you know what time it is? Javob: It’s ten past six yoki It’s six ten. Ko‘chada odamlar esa ko‘pincha taxminan aytadi: It’s just after six.
“Soat nechada?” — bu boshqa savol: What time does the bank open? Uchrashuv vaqtini kelishish uchun: What time works for you?
Bir daqiqalik mashq: telefoningizga qarang va vaqtni ingliz tilida ikki usulda ovoz chiqarib ayting, masalan It’s four forty va It’s twenty to five.









“Soat necha?” va “soat nechada?”: ikki xil savol
O‘zbekchadagi -da qo‘shimchasi ingliz tilida butun savol tuzilishini o‘zgartiradi:
| O‘zbekcha | Inglizcha | Javob namunasi |
|---|---|---|
| Soat necha? | What time is it? | It’s quarter to nine. |
| Kino soat nechada boshlanadi? | What time does the film start? | At seven fifteen. |
| Do‘kon soat nechagacha ochiq? | What time does the shop close? / How late are you open? | Until ten. |
| Qachon kelasan? | When are you coming? | Around eight. |
| Yo‘l qancha vaqt oladi? | How long does it take to get there? | About forty minutes. |
| Necha soat ishlaysiz? | How many hours do you work? | Eight hours a day. |
Javobdagi farqqa e’tibor bering: “soat necha?” ga It’s…, “soat nechada?” ga At… bilan javob beriladi.
Notanish odamdan muloyim so‘rash
| Ibora | Ohang |
|---|---|
| Excuse me, do you know what time it is? | Eng universal. |
| Sorry to bother you, could you tell me the time? | Juda muloyim. |
| Excuse me, have you got the time? | Britaniyacha, qisqa. |
| What time do you make it? | Britaniyada: “Sizning soatingizda necha?” |
| Is it five yet? | Soat beshga bo‘ldimi? Kimnidir kutayotganda. |
Birinchi va ikkinchi iborada so‘z tartibiga qarang: do you know what time it is? Savol boshqa savol ichiga kirganda, ichki qism oddiy gap tartibida bo‘ladi. Do you know what time is it? — o‘zbek va rus tilida so‘zlashuvchilarning eng keng tarqalgan xatosi. Bu qoida ingliz tilida savol tuzish sahifasida batafsil.
Odamlar aslida qanday javob beradi: taxminiy vaqt
Kundalik hayotda hech kim It’s four fifty-eight demaydi. Taxminiy javoblar:
| Ibora | Ma’nosi | Misol vaqt |
|---|---|---|
| It’s about three. / It’s around three. | Taxminan uch. | 2:57 yoki 3:04 |
| It’s just after three. | Uchdan sal o‘tdi. | 3:02 |
| It’s just gone three. | Uchdan o‘tdi. (britancha) | 3:03 |
| It’s nearly three. / It’s almost three. | Uchga oz qoldi. | 2:56 |
| It’s coming up to three. | Uchga yaqinlashyapti. | 2:58 |
| It’s ten to. | … ga o‘n daqiqa qoldi. | Soat ma’lum bo‘lsa, aytilmaydi. |
| It’s three on the dot. / three sharp | Rosa uch. | 3:00 |
| Three-ish. | Uchlar atrofida. | Norasmiy reja uchun. |
Uchrashuv uchun Let’s meet at sevenish (yettilarda) do‘stlar orasida normal, lekin ish uchrashuviga aniq vaqt ayting.
Soatni past va to bilan aytish qisqacha: yarim soatgacha past (o‘tdi), keyin to (qoldi); quarter — chorak, half past — yarim. 12 soatlik tizimda a.m. yarim tundan tushgacha, p.m. tushdan keyin. To‘liq jadval, tartib sonlar va sanalar ingliz tilida sana va vaqt sahifasida.
Ish vaqti va jadval haqida so‘rash
- What are your opening hours? — Ish vaqtingiz qanday?
- Are you open on Sundays? — Yakshanba kuni ochiqmisizlar?
- When’s the last train to Chilonzor? — Chilonzorga oxirgi poyezd qachon?
- How often do the buses run? — Avtobuslar qanchada bir yuradi?
- The next one is in twelve minutes. — Keyingisi o‘n ikki daqiqadan keyin.
- We close at nine, but the kitchen closes at half eight. — Soat to‘qqizda yopamiz, oshxona esa sakkiz yarimda.
Oxirgi misoldagi half eight britancha qisqa shakl (8:30). E’lon va jadvallardagi Mon–Fri 9–6 yozuvi Monday to Friday, nine to six deb o‘qiladi.
Uchrashuv belgilash: taklif, kelishish, ko‘chirish
Taklif qilish:
- Are you free on Saturday afternoon? — Shanba kuni tushdan keyin bo‘shmisan?
- What time works for you? — Senga qaysi vaqt qulay?
- Does half six work? — Olti yarim bo‘ladimi?
Kelishish:
- Shall we say seven? — Yettida desakmi?
- Let’s make it quarter past, just in case. — Ehtiyot uchun yetti o‘n beshda qilaylik.
- Seven it is. See you then! — Kelishdik, yettida. Ko‘rishguncha!
Kechikish va ko‘chirish:
- I’m running about ten minutes late. — Taxminan o‘n daqiqa kechikyapman.
- I’ll be there in five. — Besh daqiqada yetib boraman.
- Could we push it back half an hour? — Yarim soatga surib tursak bo‘ladimi?
- Something’s come up. Can we do Thursday instead? — Bir ish chiqib qoldi. O‘rniga payshanba bo‘ladimi?
Muhim madaniy nuqta: o‘zbekcha “hozir chiqaman” ko‘pincha taxminiy. Ingliz tilida I’m on my way faqat yo‘lga chiqqan bo‘lsangiz aytiladi. Hali uydasiz — halol ayting: I’m leaving in ten minutes, so I’ll be there around half past. Ish uchrashuvlarida aniq vaqtda kelish kutiladi; kechiksangiz, oldindan xabar yozish odat. Uyga mehmonga chaqirishda esa ko‘p joyda bir necha daqiqa kech kelish normal hisoblanadi.
Boshqa shahar yoki davlatdagi odam bilan kelishayotganda vaqt mintaqasini aniq ayting: Is that your time or Tashkent time? O‘zbekistonda soat yil bo‘yi UTC+5 bo‘yicha, yozgi vaqtga o‘tilmaydi. Yevropa va AQShda esa soat yozda suriladi, shuning uchun farq faslga qarab bir soatga o‘zgaradi.
Taklif va rad etishning to‘liq iboralari taklif qilish inglizcha sahifasida.
Vaqt so‘rashdagi xatolar: “How many hours?”
| Xato | To‘g‘ri | Izoh |
|---|---|---|
| How many hours? (soat necha ma’nosida) | What time is it? | How many hours — “necha soat davomida”. |
| How much time is it? | What time is it? | Ruscha “Сколько времени?” kalkasi. |
| Do you know what time is it? | Do you know what time it is? | Ichki savolda oddiy tartib. |
| At what time the lesson starts? | What time does the lesson start? | does kerak; at what time kitobiy. |
| It’s 5 hours. | It’s five o’clock. | hours davomiylik uchun. |
| See you in seven. (soat 7 ma’nosida) | See you at seven. | in seven = yetti daqiqadan keyin. |
Dialoglar
1. Avtobus bekatida.
Sevara: Excuse me, do you know what time it is? My phone’s dead.
Yo‘lovchi: Sure, it’s just gone twenty past eight.
Sevara: Thanks. Do you know if the number 67 still runs this late?
Yo‘lovchi: I think the last one is at nine, so you’ve got time.
Sevara: Great, thank you so much!
2. Kursdoshlar: loyiha ustida ishlash uchun kelishish.
Aziz: We need to finish the presentation before Monday. Are you free this weekend?
Rayhona: Saturday morning I have a Korean class. What about Saturday afternoon?
Aziz: Works for me. What time?
Rayhona: Does three work? We could meet at the library near Amir Temur Square.
Aziz: Three is a bit early. I help my dad at the shop until two thirty. Shall we say quarter to four?
Rayhona: Quarter to four it is. And please don’t be late this time!
Aziz: I’ll be there on the dot, I promise.
(Shanba kuni, 15:50)
Aziz: Sorry, I’m running five minutes late. The metro was packed.
Rayhona: No worries. I’ve got us a table by the window.
Bugun, ertaga, indinga kabi vaqt iboralari va ago, in, by farqi vaqt iboralari inglizcha sahifasida.
Mashq: mos variantni tanlang
- 1. Ko‘chada notanishdan: (What time? / Excuse me, do you know what time it is? / How many hours?)
- 2. Soat 5:58. Taxminiy javob: It’s ______ six. (nearly / just after / on the dot)
- 3. Soat 6:02. It’s ______ six. (almost / just after / coming up to)
- 4. “Konsert soat nechada boshlanadi?” (What time does the concert start? / What time is the concert starts? / How many hours is the concert?)
- 5. Hali uydasiz, 15 daqiqadan keyin chiqasiz: (I’m on my way! / I’m leaving in fifteen minutes. / I’m already here.)
- 6. Uchrashuvni yarim soatga surmoqchisiz: Could we ______ it back half an hour? (push / move / put off)
- 7. Do‘stga, soat 7 ni nazarda tutib: See you ______ seven. (in / at / on)
- 8. Rosa soat to‘qqiz: It’s nine ______. (sharp / around / -ish)
Xatoni tuzating.
- 9. Do you know what time is it?
- 10. At what time the bank opens?
Javoblar
1 — Excuse me, do you know what time it is?; 2 — nearly; 3 — just after; 4 — What time does the concert start?; 5 — I’m leaving in fifteen minutes.; 6 — push; 7 — at; 8 — sharp; 9 — Do you know what time it is?; 10 — What time does the bank open?
Vaqtni tez aytishni Bandi bilan mashq qilish
Vaqtni so‘rash oson, uni eshitib darhol tushunish va o‘ylamasdan javob berish esa mashq talab qiladi. BandMate ilovasida Bandi bilan ovozli suhbatda uchrashuv belgilang: u vaqt taklif qiladi, siz boshqasini taklif qilasiz, keyin kechikayotganingizni aytasiz. Ilova talaffuz va grammatika bo‘yicha izoh beradi, masalan what time is it tartibini tuzatadi. Sonlarni tez aytish qiyin bo‘lsa, avval 1 dan 100 gacha sonlar sahifasini takrorlang.
BandMate’ni Google’da afzal manba qiling


